Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §2.1.1-2.1.4

ベルガエ人の反ローマ陰謀とその動機

55 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルが手前のガリアに滞在中、ベルガエ人がローマに対して反乱の陰謀を企てているという報告が届き、その動機(ローマ軍への恐れ、一部のガリア人による扇動、僭主たちの野心)が詳述される。

§2.1.1Cum esset Caesar in citeriore Gallia [in hibernis], ita uti supra demonstravimus, crebri ad eum rumores adferebantur litterisque item Labieni certior fiebat omnes Belgas, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, contra populum Romanum coniurare obsidesque inter se dare.
カエサルが、我々が上で示した通りに、手前のガリア〔の冬営地〕にいたとき、頻繁に噂が彼のもとに届き、また同様にラビエヌスの手紙によって、すべてのベルガエ人――彼らはガリアの三分の一を占めると我々が述べておいたが――がローマ人民に対して陰謀を企て、互いに人質を送り合っているという知らせを受け取った。
§2.1.2Coniurandi has esse causas: primum quod vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos exercitus noster adduceretur;
彼らが陰謀を企てる理由は以下の通りであるとされた。 第一に、ガリアの全土が平定されたなら、我々の軍隊が自分たちの方に向けられるのではないかと恐れたこと。
§2.1.3deinde quod ab non nullis Gallis sollicitarentur, partim qui, ut Germanos diutius in Gallia versari noluerant, ita populi Romani exercitum hiemare atque inveterascere in Gallia moleste ferebant, partim qui mobilitate et levitate animi novis imperiis studebant;
第二に、一部のガリア人たちから唆されたこと。 その一部の者たちは、ゲルマン人がこれ以上ガリアに留まることを望まなかったのと同様に、ローマ人民の軍隊がガリアで冬営し、そこに定着することを快く思っていなかった。 また別の一部は、心の移り気さと軽薄さから、新しい支配を望んでいた。
§2.1.4ab non nullis etiam quod in Gallia a potentioribus atque iis qui ad conducendos homines facultates habebant vulgo regna occupabantur; qui minus facile eam rem imperio nostro consequi poterant.
またさらに別の者たちからも唆されたが、それは、ガリアでは実力者や、人々を雇い入れる資力を持つ者たちによって、至る所で王位が不法に奪取されるのが常であったからであり、彼らは我々の覇権のもとではその目的を容易に達成できなくなるからであった。

語釈・文法注

  1. 2.1.1quam tertiam esse Galliae partem dixeramus — 関係代名詞 quam の先行詞は Belgas(男性複数)であるが、関係節内の述語名詞 partem(女性単数)の性と数に一致(吸引)している。dixeramus は第1巻第1章第1節の記述を指す。
  2. 2.1.2Coniurandi has esse causas — has esse causas は対格不定詞構文であり、前節の certior fiebat から続く間接話法(Oratio Obliqua)の一部として主節なしで提示されている。
  3. 2.1.2vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos exercitus noster adduceretur — vererentur(接続法未完了過去、間接話法による)は恐れの動詞であり、ne 節(「〜するのではないかと恐れる」)を従える。挿入された独立奪格 omni pacata Gallia は条件(「もしガリア全体が平定されたならば」)を表す。
  4. 2.1.4ab non nullis etiam quod — この句は 2.1.3 の ab non nullis Gallis sollicitarentur(一部のガリア人から唆された)に対応する並列構造であり、「また(以下の理由から)別の一部の人々によって(唆された)」という意味を補って解釈する。quod 節は原因を示す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §2.1.1-2.1.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:2.1.1-2.1.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。