Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §1.51.1-1.51.3

カエサルの進軍とゲルマン人の決死の布陣

51 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは補助兵をダミーとして配置し、本隊を率いて敵陣へ迫る。退路を断たれたゲルマン人も部族ごとに出陣し、彼らの女性たちが必死に懇願する中で決戦の態勢が整う。

§1.51.1Postridie eius diei Caesar praesidio utrisque castris quod satis esse visum est reliquit, alarios omnes in conspectu hostium pro castris minoribus constituit, quod minus multitudine militum legionariorum pro hostium numero valebat, ut ad speciem alariis uteretur;
その翌日、カエサルは両方の陣営に十分であると思われるだけの守備隊を残し、敵の目の前の小さな陣営の前にすべての補助兵を配置した。 それは、彼が敵の数に比して軍団兵の数において劣っていたため、見せかけとして補助兵を利用するためであった。
ipse triplici instructa acie usque ad castra hostium accessit.
彼自身は、三段の戦列を整えて、敵の陣営のすぐ近くまで進んだ。
§1.51.2Tum demum necessario Germani suas copias castris eduxerunt generatimque constituerunt paribus intervallis, Harudes, Marcomanos, Tribocos, Vangiones, Nemetes, Sedusios, Suebos, omnemque aciem suam raedis et carris circumdederunt, ne qua spes in fuga relinqueretur.
その時になってようやく、ゲルマン人はやむを得ず自軍を陣営から連れ出し、部族ごとに等間隔で配置した。 すなわち、ハルデス族、マルコマーニー族、トリボキ族、ワンギオネス族、ネメテス族、セドゥシィ族、スエビ族である。 そして、いかなる逃亡の希望も残されないように、自らの全戦列を馬車や荷車で囲んだ。
§1.51.3Eo mulieres imposuerunt, quae ad proelium proficiscentes milites passis manibus flentes implorabant ne se in servitutem Romanis traderent.
彼らはその上に女たちを乗せた。 女たちは、戦闘へと出発していく兵士たちに向かって、両手を広げ、涙を流しながら、自分たちをローマ人に奴隷として引き渡さないように懇願した。

語釈・文法注

  1. §1.51.1praesidio utrisque castris — 二重与格(double dative)の構文。目的を表す与格 `praesidio`(守備隊として)と、利害関係を表す与格 `utrisque castris`(両方の陣営のために)が組み合わされている。
  2. §1.51.1alariis uteretur — 動詞 `utor`(利用する)は目的語に奪格を要求するため、`alariis`(補助兵)は奪格形をとる。全体は目的節 `ut`(接続法 `uteretur`)の内部にある。
  3. §1.51.3passis manibus — 動詞 `pando`(広げる)の完了分詞 `passis` と名詞 `manibus`(手)による奪格絶対(ablative absolute)。「両手を広げた状態で」という付帯状況・方法を表す。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §1.51.1-1.51.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.51.1-1.51.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。