Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §1.33.1-1.33.4

アリオウィストゥスへの対処を決意するカエサル

33 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはガリア人たちを励まして集会を解散させ、ゲルマン人がハエドゥイ族を支配している現状や、将来的にローマ帝国に及ぼす脅威、そしてアリオウィストゥスの傲慢さを考慮して、速やかに対処することを決意する。

§1.33.1His rebus cognitis Caesar Gallorum animos verbis confirmavit pollicitusque est sibi eam rem curae futuram;
これらのことを知ると、カエサルは言葉によってガリア人たちの心を励まし、この問題は自分が処置すると約束した。
magnam se habere spem et beneficio suo et auctoritate adductum Ariovistum finem iniuriis facturum.
また、自らの恩恵と権威に動かされて、アリオウィストゥスが不法行為を終わらせるだろうという強い希望を抱いていると述べた。
Hac oratione habita, concilium dimisit.
この演説を行うと、彼は集会を解散した。
§1.33.2Et secundum ea multae res eum hortabantur quare sibi eam rem cogitandam et suscipiendam putaret, in primis quod Haeduos, fratres consanguineosque saepe numero a senatu appellatos, in servitute atque [in] dicione videbat Germanorum teneri eorumque obsides esse apud Ariovistum ac Sequanos intellegebat;
そして、これらに加えて、なぜ自分がこの問題を引き受けて対処すべきと考えるのか、多くの事情が彼に促していた。 とりわけ、元老院からしばしば「兄弟」「血族」と呼ばれてきたハエドゥイ族が、ゲルマン人の隷属と支配のもとに置かれているのを目にし、また彼らの人質がアリオウィストゥスやセクアニ族の手元にあることを知ったからである。
quod in tanto imperio populi Romani turpissimum sibi et rei publicae esse arbitrabatur.
このことは、ローマ人々のこれほど大いなる帝国において、自分にとっても国家にとっても極めて不名誉なことであると彼は判断していた。
§1.33.3Paulatim autem Germanos consuescere Rhenum transire et in Galliam magnam eorum multitudinem venire populo Romano periculosum videbat, neque sibi homines feros ac barbaros temperaturos existimabat quin, cum omnem Galliam occupavissent, ut ante Cimbri Teutonique fecissent, in provinciam exirent atque inde in Italiam contenderent [, praesertim cum Sequanos a provincia nostra Rhodanus divideret];
さらに、ゲルマン人が徐々にライン川を渡ることに慣れ、彼らの大群がガリアにやって来ることが、ローマの人々にとって危険であると彼は見ていた。 そして、粗野で野蛮な人々が、ガリア全土を占領したときに、かつてキンブリ族やテウトネス族がしたように、属州へと進出し、そこからイタリアへと進撃するのを控えるとは考えていなかった[特に、ローヌ川がセクアニ族を我々の属州から隔てているだけに]。
quibus rebus quam maturrime occurrendum putabat.
これらの事態には、できるだけ速やかに対処しなければならないと彼は考えていた。
§1.33.4Ipse autem Ariovistus tantos sibi spiritus, tantam arrogantiam sumpserat, ut ferendus non videretur.
また、アリオウィストゥス自身、あまりにも大きな高慢さと不遜さを身につけていたため、もはや容認できないと思われるほどであった。

語釈・文法注

  1. 1.33.1sibi eam rem curae futuram — 二重与格の構文。`sibi`(彼に、カエサルに)は利益の与格、`curae`(配慮に、心配に)は目的の与格であり、全体で「そのことが自分にとって配慮の対象になる(自分が対処する)」ことを意味する。`futuram` は `esse` を省略した未来不定詞で、主節の動詞 `pollicitus est` に依存する対格不定詞構文(間接話法)。
  2. 1.33.3temperaturos quin ... exirent — 動詞 `temperare`(自制する、控える)の未来分詞 `temperaturos [esse]` が `existimabat` の対格主語(`homines feros ac barbaros`)にかかる不定詞構文。否定の含みを持つ表現(ここでは `neque ... temperaturos` 「控えるとは思わなかった」)の後に `quin` +接続法(`exirent` および `contenderent`)が続き、「〜するのを抑える(ことはしない)、すなわち、〜せずにはいられない」という結果・抑止の否定を表す。
  3. 1.33.3quibus rebus quam maturrime occurrendum putabat — 関係代名詞の連結(connecting relative) `quibus rebus`(これらの事柄に)は、与格支配の動詞 `occurrere`(対処する、立ち向かう)にかかる与格。`occurrendum [esse]` は動形容詞(実意分詞)の非人称受動用法で、「対処されねばならない」という義務を示す。主語 `Caesar` が省略されており、「彼はこれらの事態にできるだけ早く対処すべきだと考えていた」となる。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §1.33.1-1.33.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.33.1-1.33.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。