§1.14.1His Caesar ita respondit: eo sibi minus dubitationis dari, quod eas res quas legati Helvetii commemorassent memoria teneret, atque eo gravius ferre quo minus merito populi Romani accidissent;
これに対してカエサルは次のように答えた。 ヘルウェティイ族の使節たちが言及した事柄を記憶に留めているがゆえに、自分には迷う余地がそれだけ少なく、また、それらの事柄がローマ人民の非によらずに起こっただけに、それだけ重く受け止めている。
§1.14.2qui si alicuius iniuriae sibi conscius fuisset, non fuisse difficile cavere;
もしローマ人民が自らの何らかの不義を自覚していたならば、警戒することは困難ではなかったであろう。
sed eo deceptum, quod neque commissum a se intellegeret quare timeret neque sine causa timendum putaret.
しかし、自分たちが恐れるべきいかなることも行っておらず、また理由もなく恐れるべきではないと考えていたがゆえに、欺かれたのである。
§1.14.3Quod si veteris contumeliae oblivisci vellet, num etiam recentium iniuriarum, quod eo invito iter per provinciam per vim temptassent, quod Haeduos, quod Ambarros, quod Allobrogas vexassent, memoriam deponere posse?
たとえ彼がかつての侮辱を忘れたいと望んだとしても、彼の意に反して力ずくで属州を通る道を試みたこと、ハエドゥイ族、アンバルリ族、アッロブロゲス族を苦しめたことといった、最近の不義の記憶をも捨て去ることができるだろうか。
§1.14.4Quod sua victoria tam insolenter gloriarentur quodque tam diu se impune iniurias tulisse admirarentur, eodem pertinere.
彼らが自らの勝利をこれほど無礼に誇り、またこれほど長い間、自分たちが罰せられずに不義を働いてこられたことを奇異に思っていることは、同じ一つの結果を指し示している。
§1.14.5Consuesse enim deos immortales, quo gravius homines ex commutatione rerum doleant, quos pro scelere eorum ulcisci velint, his secundiores interdum res et diuturniorem impunitatem concedere.
というのも、不死なる神々は、人間が状況の転変によってより深く苦しむように、その悪行ゆえに罰しようと望む者たちに対して、時としてより順調な境遇とより長期の不罰を許すのが常だからである。
§1.14.6Cum ea ita sint, tamen, si obsides ab iis sibi dentur, uti ea quae polliceantur facturos intellegat, et si Haeduis de iniuriis quas ipsis sociisque eorum intulerint, item si Allobrogibus satis faciunt, sese cum iis pacem esse facturum.
事態はこのようではあるが、それでもなお、もし彼らが約束したことを実行するつもりであることを確認できるように、人質が彼らからカエサルに引き渡され、また、ハエドゥイ族およびその同盟者たちに与えた不義について、さらには同様にアッロブロゲス族に対して賠償をするならば、自分は彼らと和平を結ぶつもりである。
§1.14.7Divico respondit: ita Helvetios a maioribus suis institutos esse uti obsides accipere, non dare, consuerint; eius rei populum Romanum esse testem.
ディウィコは答えた。 「ヘルウェティイ族は先祖から、人質は受け取るものであり、与えるものではないと教え込まれており、そのことの証人はローマ人民自身である。
Hoc responso dato discessit.
」この回答を与えると、彼は立ち去った。