§198Quid ais tu? quae numquam fuit praegnas, qui parere potuit?
何を言っているんだ? 一度も妊娠したことがない者が、どうして出産できたというのだ?
§199nam équidem illi uterum, quod sciam, numquam extumere sensi.
というのも、私の知る限り、彼女のお腹が膨らんでいるのを私は一度も気づかなかったからだ。
§200Celabat metuebatque te, ne tu sibi persuaderes, §201ut abortioni operam daret puerumque ut enicaret.
彼女はあなたに隠し、恐れていたのです、あなたが彼女を説得して、中絶を行い、子供を死なせるように仕向けるのではないかと。
それなら、ポルックスにかけて、その子供の父親はバビロニアの兵士だな、彼女が今、到着を待ち望んでいるあの男だ。
いいえ、彼から知らせがあった通りに、もうすぐここに到着すると人々は言っています。
nondum advenisse miror.
まだ到着していないのが不思議なほどです。
§205Ibo igitur intro?
では、私は中に入ろうか?
§205bQuippini? tam audacter quam domum ad te;
どうして入らないことがありましょう? あなた自身の家に入るのと同じくらい大胆にどうぞ。
§206nam tu quidem edepol noster es etiam nunc, Diniarche.
なぜなら、ディニアールクス、あなたはいまだに私たちの身内なのですから、エデポルにかけて。
§207Quam mox te huc recipis?
お前はいつここに戻ってくるのだ?
§207bIam hic ero: propest, profecta quo sum.
すぐに戻ります。 私が行く先はすぐ近くですから。
§208Redi véro actutum.
本当にすぐに戻ってくれ。
ego interim hic apud vos opperibor. —
私はその間、お前たちのところで待っている。
§211tandém sola súm.
ついに一人になった。
nunc quidém meo arbitrátu §212loquár liberé quae volam ét quae lubébit.
今や私の思うがままに、話したいこと、気の向くことを自由に話そう。
§213huic hómini amanti méa era apud nos naéniam dixit domi,
私の女主人は、我が家でこの恋する男に葬送歌を歌ってあげた(彼を破滅させた)。
§214nam fundi et aedis obligatae sunt ob Amoris praedium.
というのも、彼の農地と家は、愛の領地のために抵当に入れられてしまったのだから。
§215verum apud hunc mea era sua consilia summa eloquitur libere, §216magisque ádeo ei consiliarius hic amicust quam auxiliarius.
しかし、女主人はこの男の前で自分の最も重要な計略を自由に打ち明けている、そして実際、この友人は彼女にとって助っ人というよりは相談役なのだ。
§217dum fuit, dedit; nunc nihil habet: quod habebat nos habemus, §218iste id habet quod nos habuimus.
財産があった間は与えてくれたが、今は何もない。 彼が持っていたものは私たちが持っており、あいつは私たちが持っていたものを持っている。
humanum facinus factumst.
人間らしい出来事が起きたものだ。
§219actutum fortunae solent mutari, varia vitast:
運命はたちまち変わるものであり、人生は多様だ。
§220nos divitem istum meminimus atque iste pauperes nos:
私たちはあいつが裕福だったのを覚えており、あいつは私たちが貧しかったのを覚えている。
§221verterunt sese memoriae;
記憶の立場は逆転した。
stultus sit qui id miretur.
それを不思議に思う者は愚か者だ。
§222si eget, necessest nos pati: amavit, aequom ei factum est.
もし彼が困窮しているなら、私たちは耐えるしかない。 彼は愛したのだ、彼には当然の報いだ。
§223piaculumst miserere nos hominum rei male gerentum.
財産を台無しにしている人々に同情するのは罪悪だ。
§227meretricem sentis similem ésse condecet, §228quémquem hominem attigerit, profecto ei aut malum aut damnum dare.
娼婦は茨に似ているのがふさわしい、触れる人間は誰であれ、必ずや害痛か損失を与えるという点で。
§229numquam amatoris meretricem oportet causam noscere, §230quin, ubi nil det, pro infrequente eum mittat militia domum.
娼婦が愛人の事情を考慮する必要など決してない、そうではなく、彼が何も与えなくなった時には、従軍を怠る者として彼を家に帰らせるべきだ。
§231nec umquam erit probus quísquam amator nisi qui rei inimicust suae.
また、自分の財産の敵である者でなければ、いかなる愛人も優れた愛人には決してなれない。
§232nugae sunt nisi, modo quom dederit, dare iam lubeat denuo;
今さっき与えたばかりなのに、すぐにまた新しく与えたくてたまらなくなるのでなければ、お話にならない。
§233is amatur hic apud nos, qui quod dedit id oblitust datum.
私たちのところで愛されるのは、与えたものを、すでに与えたのだと忘れてしまうような男だ。
§234dum habeat, dúm amet;
財産がある間は愛するがいい。
ubi nil habeat, alium quaestum coepiat.
何もなくなれば、他の生業を始めるがいい。
§235aequo animo, ipse si nihil habeat, aliis quí habent, det locum.
もし自分に何もないなら、平気な顔をして、財産のある他の者たちに場所を譲るべきだ。
しかし、男たちは私たちが彼らに対していつも悪く振る舞っていると言いふらし、私たちが欲張りだと言う。
qui sumus? quid male nos agimus tandem?
どうして私たちがそうなのか? 一体私たちがどんな悪いことをしているというのか?
§239nam ecastor numquam satis dedit suae quísquam amicae amator, §240neque pol nos satis accepimus neque umquam úlla satis poposcit.
エカストルにかけて、いかなる愛人も、自分の恋人に十分に与えたことなど一度もないし、ポルックスにかけて、私たちも十分に受け取ったことはなく、十分に要求した女もいまだかつていない。
§241nam quando sterilis est amator ab datis, §242si negat se habere quod det, soli credimus, §243nec satis accipimus, satis cum quod det non habet:
というのも、愛人が与える物に関してすっからかんになり、与えるべき物を持っていないと言うとき、私たちはそれをただ信じるだけであり、彼が与えるべき十分な物を持っていない以上、私たちは十分に受け取ることもできないのだから。
だから常に新しい与え手を探さねばならない、手つかずの宝庫から私たちに贈り物を与えてくれるような男たちを。
§246velút hic agrestis est adulescens, qui hic habet,
例えば、ここに住んでいる、あの田舎者の若者のように。
§247nimis pól mortalis lepidus nimisque probus dator.
ポルックスにかけて、実に愉快な男で、この上なく見事な与え手だ。
§250sed est huic unus servos violentissimus,
しかし彼には、非常に乱暴な一人の奴隷がいる。
§251qui ubi quámque nostrarum videt prope hasce aédis adgrediri, §252item ut de frumento anseres, clamore absterret abigit;
その男は、私たちの側の者が誰であれこの家の近くに近づくのを見ると、小麦からガチョウを追い払うのと同じように、大声で脅して追い払うのだ。
§253ita est agrestis.
それほどまでに粗野な奴なのだ。
sed fores, quidquid ést futurum, feriam.
だが、どうなろうとも、私は扉を叩くことにしよう。
§254_255ecquis huíc tutelam ianuae gerit? ecquis intus exit?
誰かこの門の番をしている者はいないか? 誰か中から出てこないか?
§256Quís illic est qui tam proterve nostras aedis arietat?
うちの家をそれほど乱暴に激しく叩きつけている奴は、一体誰だ?
§257Ego sum, respice ad me.
私よ、こちらを向いてごらんなさい。
§257bQuid ego? nonne egó videor tibi?
何だと? お前の姿が俺に見えていないとでも言うのか?