Humanitext Reader

プラウトゥス · 綱引き §295-358

漁師の祈りとトラカリオのアンペリスカとの再会

5 / 22 箇所 · ラテン語

要旨

貧しい漁師たちが自らの暮らしを語りウェヌスに祈る。そこへ主人のプレシディップスを捜す奴隷トラカリオが現れ、女衒ラボラックスの行方を追う中で、神殿から出てきたアンペリスカと再会し、彼女たちの乗った船が昨夜難破したことを知る。

§295ex urbe ad mare huc prodimus pabulatum:
私たちは町からこの海辺へと、食べ物を探しにやって来ます。
§296pro exercitu gymnastico et palaestrico hoc habemus;
\n 体操やパライストラでの運動の代わりに、私たちはこの仕事をしています。
§297echinos, lopadas, ostreas, balanos captamus, conchas, §298marinam urticam, musculos, plagusias striatas;
\n ウニ、カサガイ、牡蠣、フジツボ、貝を捕まえ、\n イソギンチャク、ムール貝、縞模様のイタデを捕まえます。
§299post id piscatum hamatilem et saxatilem aggredimur.
\n その後で、釣り針や岩場での釣りに取りかかります。
§300cibum captamus e mari: si eventus non evenit
\n 私たちは海から食べ物を手に入れます。
§301neque quicquam captumst piscium, salsi lautique pure §302domum redimus clanculum, dormimus incenati.
もし獲物がかからず、\n 魚が全く捕れなかったときは、塩水にまみれてすっかり洗い流されただけの姿で、\n こっそりと家に帰り、夕食も食べずに眠ります。
§303atque ut nunc valide fluctuat mare, nulla nobis spes est:
\n しかも、今このように海が激しく荒れているので、私たちには何の希望もありません。
§304nisi quid conclarum capsimus, incenati sumus profecto.
\n 何か貝でも捕まえない限り、間違いなく私たちは夕食抜きです。
§305nunc Venerem hanc veneremur bonam, ut nos lepide adiuerit hodie.
\n さあ、この慈悲深いウェヌス女神に、今日私たちを快く助けてくださるよう祈りましょう。
§306Animum adversavi sedulo, ne erum usquam praeterirem;
\n 私は、どこかで主人を見落として通り過ぎないよう、注意深く目を配ってきた。
§307nam cum modo exibat foras, ad portum se aibat ire, §308me huc obviam iussit sibi venire ad Veneris fanum.
\n というのも、先ほど彼が外に出ていくとき、港へ行くと言っており、\n 私には、このウェヌスの神殿へ彼を迎えに来るようにと命じたのだ。
§309sed quos perconter commode eccos video astare.
\n しかし、好都合なことに、尋ねてみるのにうってつけの連中がそこに立っているのが見えるぞ。
adibo.
近づいてみよう。
§310salvete, fures maritimi, conchitae atque hamiotae, §311famelica hominum natio.
\n ごきげんよう、海の泥棒さんたち、貝拾いどもに釣り師の諸君、\n 飢えに苦しむ人間どもよ。
quid agitis? ut peritis?
調子はどうだい? どんなふうに死にかけているんだい?
§312Vt piscatorem aequomst, fame sitique
\n 漁師にふさわしい有様さ、飢えと渇きとな。
§313ecquem adulescentem §314huc, dum hic astatis, strenua facie rubicundum fortem, §315qui tres secum homines duceret chlamydatos cum machaeris, §315avidistis vos venire?
\n 君たちは、ここでこうして立っている間に、\n 精悍な顔立ちで、血色がよくて、頑強な若者が、\n ギリシア外套を羽織り刀を携えた男を三人引き連れて、\n ここにやって来るのを見かけなかったかい?
§316Nullum istac facie ut praedicas venisse huc scimus.
\n お前が言うような顔立ちの男は、誰もここへは来ていないはずだ。
§316bEcquem §317recalvom ac silanum senem, statutum, ventriosum, §318tortis superciliis, contracta fronte, fraudulentum, §319deorum ódium atque hominum, málum, mali viti probrique plenum, §320qui duceret mulierculas duas sécum satis venustas?
\n それでは、\n 額の禿げ上がった、シレノスに似て鼻の潰れた、がっしりした体格で、太鼓腹の、\n 眉毛が曲がり、額にしわを寄せた、いかにも詐欺師めいた、\n 神々からも人間からも憎まれ、邪悪で、悪い欠点と恥辱に満ちた、\n かなり魅力的な若い女を二人連れている男を見なかったかい?
§321Cum istius modi virtutibus operisque natus qui sit, §322eum quídem ad carnificem est aequius quam ad Venerem commeare.
\n そんな「美徳」と「行い」を備えて生まれてきたような奴なら、\n ウェヌスのところよりも、首吊り役人のところへ行く方がお似合いだな。
§323At si vidistis, dicite.
\n だが、もし見かけたのなら教えてくれ。
§323bHuc profecto nullus venit.
\n ここには間違いなく、誰も来なかったよ。
§324vale.
\n それじゃ、あばよ。
§324bValete.
――\n 元気でな。
credidi: factum est quod suspicabar,
やはりな。 私の疑っていた通りになった。
§325data verba ero sunt, leno abit scelestus exulatum,
\n 主人は騙され、あの極悪非道の女衒は逃亡しちまったんだ。
§326in navem ascendit, mulieres avexit: hariolus sum.
\n 船に乗り込み、女たちを連れ去ったのだ。 私の勘は当たっていた。
§327is huc erum etiam ad prandium vocavit, sceleris semen.
\n あの悪の根種め、主人をここに朝食にまで招待しておきながら。
§328nunc quid mihi meliust, quam ilico hic opperiar erum dum veniat?
\n さて、主人が来るまで、ここでそのまま待つより他に良い手はない。
§329eadém, sacerdos Veneria haec sí quid amplius scit,
\n ついでに、このウェヌスの女祭司が何かそれ以上のことを知っているか、\n 彼女を見かけたら尋ねてみよう。
§330si videro, exquisivero: faciet me certiorem.
彼女が教えてくれるはずだ。
§331Intellego: hanc quae proxuma est víllam Veneris fano §332pulsare iussisti atque aquam rogare.
\n 分かりました。 ウェヌスの神殿のすぐ隣にあるこの屋敷の\n 門を叩いて、水を分けてもらうよう頼むのですね。
§332bCuia ad auris §333vox mi advolavit?
\n 今、私の耳に\n 飛び込んできた声は誰のだ?
§333bObsecro, quis hic loquitur? quém ego video?
\n お願い、ここで話しているのは誰? 私が見ているのは誰?
§334Estne Ampelisca haec quae foras e fano egreditur?
\n 神殿から外に出てくるのは、あのアンペリスカではないか?
§334bEstne hic §335Trachalio, quem conspicor, calator Plesidippi?
\n これは、\n 私の目に入ったのは、プレシディップスの従者トラカリオなの?
§336East.
\n 彼女だ。
§336bIs est.
\n あの人だわ。
Trachalio, salve.
トラカリオ、こんにちは!
§336cSalve, Ampelisca.
\n やあ、アンペリスカ。
§337quid agis tu?
\n 元気にしていたかい?
§337bAétatem haud malam male.
\n 悪くないはずの人生を、悪く過ごしているわ。
§337cMelius ominare.
\n 不吉なことを言うのはおよし。
§338Verum omnes sapientes decet conferre et fabulari.
\n でも、お互い話し合っておしゃべりをするのは、賢い人間には当然のことよね。
§339sed Plesidippus tuos erus ubi, amabo, est?
\n ところで、あなたのご主人プレシディップスはどこにいるの、ねえ?
§339bHeia vero,
\n おや、まあ。
§340quasi non sit intus.
\n まるで中にいないかのような言い方だね。
§340bNeque pol est neque huc quidem ullus venit.
\n 誓って、中にはいないわ。 ここには誰も来ていないもの。
§341Non venit?
\n 来ていないって?
§341bVera praedicas.
\n 本当のことを言っているのよ。
§341cNon est meum, Ampelisca.
\n 嘘を言うのは僕の柄じゃないよ、アンペリスカ。
§342sed quam mox coctum est prandium?
\n それにしても、朝食はもうすぐ出来上がるのかい?
§342bQuod prandium, obsecro te?
\n 朝食って、一体何のこと?
§343Nempe rém divinam facitis hic.
\n だって、君たちはここで神事(生贄の儀式)をやっているんだろう。
§343bQuid somnias, amabo?
\n あなた、何を夢見ているの?
§344Certe huc Labrax ad prandium vocavit Plesidippum §345erúm meum erus vestér.
\n 確かに、ラボラックスがプレシディップスをここに朝食に招待したんだ、\n 僕の主人を、君たちの主人がね。
§345bPol haud miranda facta dicis:
\n まったく、驚くにも値しない話だわ。
§346si deos decepit et homines, lenonum more fecit.
\n もし彼が神々や人間を騙したのなら、女衒のやり方に従ったまでよ。
§347Non rem divinam facitis hic vos neque erus?
\n 君たちも、君たちの主人も、ここでは神事をやっていないのかい?
§347bHariolare.
\n 夢でも見ているのね。
§348Quid tu agis hic igitur?
\n それじゃ、君はここで何をしているんだい?
§348bEx malis multis metuque summo §349capitalique ex periculo orbas auxilique opumque huc §350recepit ad se Veneria haec sacerdos me et Palaestram.
\n 多くの災難と極度の恐怖、\n そして命に関わる危険から逃れ、助けも資力も失った私たちを、ここで、\n このウェヌスの女祭司が、私とパライストラを自分のもとに受け入れてくださったのよ。
§351An hic Palaestrast, obsecro, erí mei amica?
\n お願いだ、僕の主人の恋人である、あのパライストラがここにいるのかい?
§351bCerto.
\n 本当よ。
§352Inest lepos in nuntio tuo mágnus, mea Ampelisca.
\n 素晴らしい知らせだよ、僕のアンペリスカ。
§353sed istúc periclum perlubet quod fuerit vobis scire.
\n だが、君たちが遭ったというその危険について、ぜひ詳しく知りたいな。
§354Confracta est, mi Trachalio, hac nocte navis nobis.
\n 私たちの船がね、トラカリオ、昨夜壊れてしまったのよ。
§355Quid navis? quae istaec fabulast?
\n 船だって? それはどういう話だい?
§355bNon audivisti, amabo, §356quo pacto leno clanculum nos hinc auferre voluit §357in Siciliam et quidquid domi fuit in navem imposivit?
\n 聞いていなかったの、ねえ、\n あの女衒が、私たちをここからこっそりシチリアへと\n 連れ去ろうとして、家財道具をすべて船に積み込んだことを?
§358ea nunc perierunt omnia.
\n それらが今、すべて失われてしまったのよ。

語釈・文法注

  1. §295pabulatum — 目的を表すスピーヌム(目的を意味する第四変化名詞の対格形)。移動を表す動詞 `prodimus` と共に用いられ、「食べ物を探しに」という目的を示す。
  2. §301salsi lautique — 形容詞 `salsi`(塩水にまみれた)および `lauti`(洗われた)は、主節の動詞 `redimus`(私たちは戻る)の主語(1人称複数)と一致する主格複数形であり、叙述的に用いられて「塩水にまみれてすっかり洗い流されただけの姿で」という自嘲的な状態を表している。
  3. §321qui sit — 関係代名詞 `qui` が導く節の中の動詞 `sit` は、描写あるいは理由を表す接続法であり、「そのような性質や行いを持って生まれた者なのだから」という意味を表す。主節は `est aequius`(非人称表現「よりふさわしい」)であり、対格不定詞構文 `eum ... commeare`(彼が…行くこと)を主語として伴う。
  4. §354nobis — 与格 `nobis` は利害関係あるいは所有の与格であり、動詞 `confracta est` にかかって「私たちにとって船が壊れた」、すなわち「私たちの船が壊れた」という意味を表す。

この箇所を引用する

プラウトゥス, 綱引き §295-358. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:295-358

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。