Humanitext Reader

プラウトゥス · 綱引き §1009-1063c

デーモネースへの仲裁の依頼と激しい口論

16 / 22 箇所 · ラテン語

要旨

グリップスとトラカリオーは、言い争いの末に近くの別荘の主人に裁定を委ねることで合意するが、その主人はグリップスの雇用主であるデーモネースであった。家から出てきたデーモネースに、二人は自分たちの正当性を訴えようと再び激しく口論し始める。

§1009ni hunc amittis, exurgebo quidquid umoris tibist.
これを手放さないなら、お前にある水分のすべてを絞り出してやるぞ。
§1010Tange: adfligam ad terram te itidem ut piscem soleo polypum.
触ってみろ。 お前を地面に叩きつけてやる、私がいつもタコを叩きつけるのと同じように。
§1011vis pugnare?
戦いたいのか?
§1011bQuid opust? quin tu potius praedam divide.
何の必要がある? それよりお前、獲物を分けたらどうだ。
§1012Hinc tu nisi malum frunisci nil potes, ne postules.
お前がここから得られるのは罰を受けることだけで、他には何もない、期待するな。
§1013abeo ego hinc.
俺はここから立ち去るぞ。
§1013bAt ego hinc offlectam navem, ne quo abeas.
だが私はここでお前の船を遮り、お前がどこにも行けないようにしてやる。
mane.
待て。
§1014Si tu proreta isti navi es, ego gubernator ero.
もしお前がその船の舳先番なら、私は舵手になってやる。
§1015mitte rudentem, sceleste.
綱を放せ、悪党。
§1015bMittam: omitte vidulum.
放そう。 お前は鞄を放せ。
§1016Numquam hercle hinc hodie ramenta fies fortunatior.
ヘラクレスにかけて、今日ここからお前は木端ほども豊かになりはしないぞ。
§1017Non probare pernegando mihi potes, nisi pars datur §1018aut ad arbitrum reditur aut sequestro ponitur.
拒み続けるだけでは私を納得させられないぞ、分け前が与えられるか、あるいは仲裁人に委ねられるか、第三者寄託者に預けられるかしない限りは。
§1019Quemne ego excepi in mari— §1019bAt ego ínspectavi e litore.
私が海から引き揚げたこの鞄をか―― だが私はそれを岸から見つめていたのだ。
§1020Mea opera, labore et rete et horia? §1020bNumqui minus,
私の働き、労苦、網、そして漁船によってなのにか?
§1021si veniat nunc dominus cuiust, ego qui inspectavi procul §1022te hunc habere, fur sum quam tu?
だからといって、もし今その持ち主がやって来たら、お前がこれを持っているのを遠くから見つめていた私は、お前よりも泥棒ではないと言えるのか?
§1022bNihilo.
全く違う。
§1022cMane, mastigia:
待て、鞭打たれ役め。
§1023quo argumento socius non sum, et fur sum? fac dum ex te sciam.
どういう根拠で私は仲間ではなく、泥棒なのだ? お前から説明してもらおう。
§1024Nescio, neque ego istas vestras leges urbanas scio, §1025nisi quia hunc meum esse dico.
知るか。 俺はお前たちの都会の法律など知らん、ただ、これが俺のものだと言っているだけだ。
§1025bÉt ego item esse aio meum.
そして私も同様に、私のものだと言っているのだ。
§1026Mane, iam repperi quo pacto nec fur nec socius sies.
待て、お前が泥棒でもなく仲間でもなくなる方法を今思いついたぞ。
§1027Quo pacto?
どういう方法だ?
§1027bSine me hinc abire, tú abi tacitus tuam viam;
私をここから立ち去らせてくれ、そしてお前は黙って自分の道を行くのだ。
§1028nec tu me cuiquam indicassis neque ego tibi quicquam dabo;
お前は誰にも私のことを告げ口せず、私もお前に何も与えない。
§1029tu taceto, ego mussitabo: hoc optimum atque aequissimum est.
お前は黙り、私も黙り込む。 これが最善で最も公平だ。
§1030Ecquid condicionis audes ferre?
お前は何か条件を提示するつもりがあるのか?
§1030bIam dudum fero:
さっきから提示しているぞ。
§1031ut abeas, rudentem amittas, mihi molestus ne sies.
お前が立ち去り、綱を放し、私を煩わせないことだ。
§1032Mane, dum refero condicionem.
待て、私が条件を返すまで。
§1032bTe, opsecro hercle, aufer modo.
お前の方こそ、頼むから、ヘラクレスにかけて、失せてくれ。
§1033Ecquem in his locis novisti?
このあたりに誰か知り合いはいるか?
§1033bOportet vicinos meos.
近所の人たちなら知っていて当然だ。
§1034Vbi tu hic habitas?
お前はここのどこに住んでいるのだ?
§1034bPorro illic longe usque in campis ultimis.
ずっと向こうの、遠く離れた野原の最果てだ。
§1035Vin qui in hac villa habitat, eius arbitratu fieri?
この別荘に住んでいる人の裁定に従って決着をつけるというのはどうだ?
§1036Paulisper remitte restem, dum concedo et consulo.
少しの間、綱を緩めてくれ。 私が一歩退いて考えるから。
§1037Fiat.
いいだろう。
§1037bEuge, salva res est, praeda haec perpetua est mea;
やったぞ、万事うまくいく、この獲物は永遠に俺のものだ!
§1038ad meum erum arbitrum vocat me hic intra praesepis meas:
こいつは俺の主人を裁定者として呼んでいる、俺の縄張りの中でな!
§1039numquam hercle hodie abiudicabit ab suo triobolum.
ヘラクレスにかけて、主人が今日、自分の奴隷から一文たりとも奪い取るような裁決を下すはずがない。
§1040ne iste haud scit quam condicionem tetulerit.
本当にこいつは自分がどんな条件を出したか分かっていないな。
íbo ad arbitrum.
よし、裁定者のところへ行こう。
§1041Quid igitur?
それで、どうするのだ?
§1041bQuamquam istuc esse ius meum certo scio, §1042fiat istuc potius, quam nunc pugnem tecum.
それが俺の正当な権利だと確信してはいるが、お前と今ここで喧嘩するよりは、そうすることにしよう。
§1042bNunc places.
それでこそ気に入った。
§1043Quamquam ad ignotum arbitrum me appellis, si adhibebit fidem, §1044etsist ignotus, notus: si non, notus ignotissimust.
お前は私を、見知らぬ裁定者のところへ連れていくが、もし彼が誠実さを示すなら、たとえ見知らぬ者であっても、知るべき人だ。 そうでなければ、知っている者であっても、最も見知らぬ者だ。
§1045Serio edepol, quamquam vobis volo quae voltis, mulieres, §1046metuo, propter vos ne uxor mea med extrudat aedibus, §1047quae me paelices adduxe dicet ante oculos suos.
本当におお、神よ、お前たちの望むことを叶えてやりたいとは思うが、お嬢さんたちよ、お前たちのせいで、妻が私を家から追い出しはしないかと恐ろしいのだ、妻は、私が愛人たちを彼女の目の前に連れ込んできたと言うだろうからな。
§1048vos confugite in aram potius quám ego.
私よりもお前たち自身が祭壇へ避難するのだ。
§1048bMiserae periimus.
哀れな私たちは破滅です!
§1049Ego vos salvas sistam, ne timete.
私が安全に守ってやるから、心配するな。
sed quid vos foras
だが、お前たちはなぜ外についてくるのだ?
§1050prosequimini? quoniam ego adsum, faciet nemo iniuriam;
私がここにいるのだから、誰も危害は加えない。
§1051ite, inquam, domum ambo nunciam ex praesidio praesides.
さあ、二人とも今すぐ家に入るのだ。 護衛される者たちよ、護衛の場所へ。
§1052O ere, salve.
おお、旦那様、こんにちは。
§1052bSalve, Gripe.
こんにちは、グリープス。
quid fit?
どうしたのだ?
§1052cTúosne hic servos est?
この男はあなたの奴隷ですか?
§1053Haud pudet.
そうだ、恥じることはない。
§1053bNíl ago tecum.
お前とは話していない。
§1053cErgo ábi hinc sis.
それなら、ここから消えてくれ。
§1053dQuaeso responde, senex:
お尋ねしますが、お答えください、おじいさん。
§1054tuos hic servost?
この男はあなたの奴隷ですか?
§1054bMeus est.
私の奴隷だ。
§1054cEm istuc optime, quando tuost.
おお、それは素晴らしい、あなたのものであるなら。
§1055iterum te saluto.
あらためてご挨拶いたします。
§1055bEt ego te.
私も挨拶しよう。
tune es qui haud multo prius §1056abiisti hinc erum accersitum?
お前は少し前に主人を呼びにここから立ち去った男か?
§1056bEgo is sum.
私がその者です。
§1056cQuid nunc vis tibi?
今度は何の用だ?
§1057Nempe hic tuos est?
確かにこの男はあなたのものですね?
§1057bMeus est.
私のものだ。
§1057cIstuc optime, quando tuost.
それは素晴らしい、あなたのものであるなら。
§1058Quid negotist?
何用だ?
§1058bVir scelestus íllic est.
そいつは悪党です。
§1058cQuíd fecit tibi §1059vir scelestus?
その悪党がお前に何をしたのだ?
§1059bHomini ego isti talos subfringi volo.
私はその男の足首を叩き折ってやりたいです。
§1060Quid est? qua de re litigatis nunc inter vos?
何だと? 今お前たちは何について争っているのだ?
§1060bEloquar.
私が説明します。
§1061Immo ego eloquar.
いや、私が説明します。
§1061bEgo, opinor, rem facesso.
私が話を切り出します。
§1061cSi quidem §1062sis pudicus, hinc facessas.
もしお前に恥というものがあるなら、お前こそここから立ち去るべきだ。
§1062bGripe, animum advorte ac tace.
グリープス、注意して、黙っていなさい。
§1063Vtin istic prius dicat?
あいつに先に話させるのですか?
§1063bAudi.
聞きなさい。
loquere tu.
お前が話しなさい。
§1063cAlienon prius
他人が先に話すのですか――

語釈・文法注

  1. 1012malum frunisci — 古風な動詞 frunisci(frui の異態動詞、古ラテン語)は古典期と同様に奪格を支配する。ここでは malum(不幸、処罰)がその支配を受け、「災いを受ける(被る)」を意味する。
  2. 1028indicassis — indicaveris に相当する、古風な -so 接続法完了(または未来完了)。否定辞 ne と組み合わさることで、口語的・法的な禁止表現(「告げ口してはならない」)を形成している。
  3. 1044etsist ignotus, notus: si non, notus ignotissimust — notus(知られている/信頼できる)と ignotus(未知の/信頼できない)の多義性を利用した言葉遊び。主節の動詞 est が省略されており、文脈上の「誠実さ(fides)」の有無によってその語の意味が二転三転する構文構造となっている。

この箇所を引用する

プラウトゥス, 綱引き §1009-1063c. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:1009-1063c

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。