§579íta paravi cópias,
このようにして私は軍勢を準備した、二重、三重の策略と裏切りを。
§580duplicís triplicis dolos pérfidias, ut, ubíquomque hostibus cóngrediar §581(maiórum meúm fretus vírtute dícam, §582mea índustria ét malitiá fraudulénta), §583facile út vincam, facile út spoliem meos pérduellis meis pérfidiis.
それによって、敵とどこで交戦しようとも、(我が祖先たちの徳に依拠して、いや言うなれば、私自身の勤勉さと、欺瞞に満ちた悪知恵に依拠してだが)、私の裏切りによって、容易に打ち勝ち、容易に我が敵どもから略奪できるように。
§584núnc inimicum ego húnc communem meum átque vostrorum ómnium, §585Bállionem, exbállistabo lépide: date operam modo;
今や私は、私とあなたがた全員の共通の敵である、バッリオを、見事に吹き飛ばして見せましょう。 ただご注目あれ。
§586atque húc meas legionés adducam;
そして、ここに我が軍団を導き寄せましょう。
si éxpugno §586a(facilem hánc rem meis civíbus faciam), §587post ád oppidum hoc vetus cóntinuo meum exércitum protinus óbducam:
もし私がここを攻略したなら(私はこのことを我が市民たちにとって容易なものにしてみせますが)、その後ただちに、この古い街へと我が軍勢をまっすぐ進軍させましょう。
§588inde me ét simul participés omnis meos praéda onerabo atque ópplebo,
そこから、私自身と同時に我が仲間たち全員を戦利品で満載にし、満たしてやりましょう。
§589metum ét fugam perduéllibus meis me út sciant natum.
我が敵どもに、私が彼らに恐怖と敗走をもたらすために生まれてきたのだと知らせるために。
§590éo sum genere gnátus: magna mé facinora décet efficere,
私はそのような家柄に生まれたのです。 私は偉大な仕業を成し遂げるにふさわしい。
§591quae póst mihi clara et diú clueant.
それらが後々まで私の誉れとなり、長く語り継がれるように。
§592sed hunc quém video? quis hic ést qui oculis meis óbviam ignobilis óbicitur?
だが、私が見ているこの男は誰だ? 私の目の前に現れた、この見知らぬ怪しげな男は誰だ?
§593lubet scíre quid hic veniát cum machaéra et huic, quám rem agat, hinc dabo insídias.
この男がなぜ短剣を帯びてやってくるのか知りたいものだ。 ここから待ち伏せして、奴が何を目論んでいるのか探ってやろう。
§594_595Hi lóci sunt atque hae régiones quae mi áb ero sunt demónstratae,
ここが、主人から私に教えられた場所、そして地域だな。
§596ut ego óculis rationém capio quam mi íta dixit erus méus miles, §597septumás esse aedis á porta ubi ille hábitet leno, quoí iussit §598symbólum me ferre et hoc árgentum.
私が目で見て判断する限り、我が主人であるあの軍人殿が私に言った通りだ、門から数えて七軒目の家が、あのポン引きの住処であり、そこに私が信憑とこの金を届けるようにと命じたのだ。
nimis vélim, certum qui id míhi faciat, §599Ballió leno ubi hic hábitat.
誰か、それが確かであると私に教えてくれる者がいれば極めてありがたいのだが、ポン引きのバッリオがここに住んでいるのかどうかを。
§601novo cónsilio nunc míhi opus est,
今や私には新しい計画が必要だ。
§601anova rés subito mi haec óbiectast:
この新しい状況が突然、私の前に現れたのだから。
§602hoc praévortar principio;
まずはこのことに専念しよう。
illa omnia missa habeo, quae ante agere occepi.
以前に企て始めていたあのすべてのことは、ひとまずお預けだ。
§603iam pol ego hunc stratioticum nuntium advenientem probe percutiam.
ポルックスにかけて、やってきたこの軍人の使いを、今こそ見事にだまし取ってやろう。
§604óstium pultábo atque intus évocabo aliquém foras.
扉を叩いて、中の誰かを外へ呼び出そう。
§605Quisquis es, compendium ego te facere pultandi volo;
誰だか知らんが、お前に扉を叩く手間を省かせてやりたい。
§606nam ego precator et patronus foribus processi foras.
なぜなら私は、取りなし手にして保護者として、門から外へと進み出てきたのだから。
§607Tune es Ballio?
お前がバッリオか?
§607bImmo vero ego eius sum Subballio.
いやいや、私は彼の「副バッリオ」だ。
§608Quid istuc verbist?
それはどういう言葉だ?
§608bCondus promus sum, procurator peni.
私は管理・給費係であり、食料の総支配人だ。
§609Quasi te dicas atriensem.
まるで自分が大広間の管理番だと言っているようだな。
§609bImmo atriensi ego impero.
とんでもない、アトリウム番に命令を下すのが私だ。
§610Quid tu, servon es an liber?
お前は奴隷なのか、それとも自由人なのか?
§610bNunc quidem etiam servio.
今のところは、まだ仕える身だ。
§611Ita videre, et non videre dignus qui liber sies.
そのように見えるな。 お前は自由人になるに値するようには見えん。
§612Non soles respicere te, quom dicis iniuste alteri?
他人を不当にけなす時、自分の姿を振り返る習慣はないのか?
§613Hunc hominem malum esse oportet.
こいつはろくでなしに違いない。
§613bDi me servant atque amant,
神々は私を保護し、愛してくださっている。
§614nam haec mihi incus est: procudam égo hodie hinc multos dolos.
なぜなら、ここに私の金床があるからだ。 今日、ここから多くの策略を鍛え上げてやろう。
§615Quid illic secum solus loquitur?
奴はあそこで独りで何を呟いているのだ?
§615bQuid ais tu, adulescens?
もしもし、若者よ。
§615cQuid est?
何だ?
§616Esne tu an non es ab illo milite Macedonio,
お前は、あのマケドニアの軍人殿のところから来た者か、それとも違うのか?
§617servos eius qui hinc a nobis est mercatus mulierem, §618qui argenti ero meo lenoni quindecim dederat minas, §619quinque debet?
私たちのところから女を買い取った彼の奴隷で、我が主人であるポン引きに、銀十五ミナをすでに支払い、残り五ミナを借りている者の?
§619bSum.
そうだ。
sed ubi tu me novisti gentium
だが、お前は一体世界のどこで私を知り、見かけたり、言葉を交わしたりしたのだ?
§620aut vidisti aut conlocutu’s? nam equidem Athenas antidhac §621numquam veni, neque te vidi ante hunc diem umquam oculis meis.
私はこれまでにアテナイへは一度も来たことがないし、今日より前に、お前の姿を目にしたことも一度もない。
§622Quia videre inde esse;
なぜなら、そこから来た者のように見えるからだ。
nam olim quom abiit, argento haec dies
主人が立ち去った際、銀の支払いのために今日という期日が定められた。
§623praestitutast, quoad referret nobis, neque dum rettulit.
しかし奴はまだ届けていない。
§624_625Immo adest.
いや、ここに持ってきている。
§624_625bTun attulisti?
お前が持ってきたのか?
§624_625cEgomet.
私自身がな。
§624_625dQuid dubitas dare?
なぜ渡すのをためらう?
§626Tibi ego dem?
お前に私が渡すだと?
§626bMihi hercle vero, qui res rationesque eri
そうだ、ヘラクレースにかけて、まさにこの私にだ。
§627Ballionis curo, argentum accepto et quoi debet dato.
私は主人バッリオの事務と会計を管理し、銀を受け取り、彼が債務を負う相手に支払う者なのだから。
§628Si quidem hercle etiam supremi promptas thensauros Iovis, §629tibi libellam argenti numquam credam.
ヘラクレースにかけて、たとえお前が至高の神ユーピテルの宝物庫を管理していようとも、お前には銀一リベッラたりとも決して預けはしない。
§630bVinctam potius sic servavero.
いや、このように縛ったまま保管しておく方がましだ。
§631Vae tibi, tu inventu’s vero, meam qui furcilles fidem.
災いあれ、私の信用を傷つけようとする奴がまさに現れたというわけか。
§632quasi mihi nón sescenta tanta soli soleant credier.
まるで私一人が、この六百倍の額を平気で託され慣れていないかのように。
§633Potest ut alii ita arbitrentur et ego ut ne credam tibi.
他人はそのように判断するかもしれないが、私はお前を信用しないということだ。