§312semper tu ad me cum argentata accedito querimonia;
いつでもお前は金を伴った苦情を携えて私のところへ来るがよい。
なぜなら、お前が今嘆いているそのこと、すなわちお前に金がないということは、継母に訴えるがよい。
§314bEho an umquam tu huius nupsisti patri?
おい、まさかあんた、この人の父親と結婚したことがあるのか?
§315Di melius faciant.
神々がより良くしてくださいますように!
§315bFace hoc quod te rogamus, Ballio,
頼むから、俺たちが頼むこれをしてくれ、バッリオ、俺の信用において。
§316mea fide, si isti formidas credere.
もしこの人を信用するのが恐ろしいなら。
ego in hoc triduo §317aut terra aut marí alicunde evolvam id argentum tibi.
俺はこの3日以内に、陸からであれ海からであれ、どこからかその金を引っ張り出して見せる。
§318Tibi ego credam?
お前を俺が信じるか?
§318bQuor non?
なぜ信じない?
なぜなら、ポルクスにかけて、俺がお前を信用するのと同じ手間で、同時に、逃げ癖のある犬を子羊の腸で繋ぎ止めるようなものだからだ。
§320Sicine mi abs te bene merenti male refertur gratia?
このように、お前に尽くしてきた俺に対して、悪をもって恩が報いられるのか?
§321Quid nunc vis?
今度は何が望みだ?
ただこの6日間ほど待ってほしいのだ、彼女を売らず、恋する人間である俺を破滅させないように。
§322bAnimo bono es.
気を楽にしろ。
§323vel sex menses opperibor.
ヶ月だって待ってやろう。
§323bEuge, homo lepidissume.
素晴らしい、何て魅力的な人だ!
§324Immo vin etiam te faciam ex laeto laetantem magis?
いや、お前をもっと喜ばせて、嬉しいのをさらに嬉しくしてやろうか?
§325Quid iam?
どういうことだ?
§325bQuia enim non venalem iám habeo Phoenicium.
なぜなら、俺はもうフォエニキウムを売り物としては持っていないからだ。
§326Non habes?
持っていない?
§326bNon hercle vero.
ヘラクレスにかけて、本当にない。
§326cPseudole, ei accerse hostias,
プセウドルス、彼のために生贄を連れてこい、犠牲獣を、屠殺者を。
§327victumas, lanios, ut ego huic sacruficem summo Iovi;
俺がこの至高のユピテルに生贄を捧げられるように。
§328nam hic mihi nunc est multo potior Iuppiter quam Iuppiter.
なぜなら、この男は今、俺にとって本物のユピテルよりもはるかに強力なユピテルなのだから。
§329Nolo victumas: agninis me extis placari volo.
犠牲獣などいらぬ。 俺は子羊の内臓で宥められたいのだ。
§330Propera, quid stas? ei accerse agnos.
急げ、何を立ち止まっている? 彼のために子羊を連れてこい。
audin quid ait Iuppiter?
ユピテルが何と言っているか聞こえるか?
§331Iam hic ero;
すぐに戻る。
verum extra portam mi etiam currendumst prius.
だがその前に、まず門の外まで走っていかねばならん。
§332Quid eo?
何のためにそこへ?
§332bLanios inde accersam duo cum tintinnabulis, §333eadem duo greges virgarum inde ulmearum adegero, §334ut hodie ad litationem huic suppetat satias Iovi.
あそこから鈴を持った屠殺者を二人連れてこよう、そして同時に、楡の鞭の束を二束、あそこから持ってこよう、今日、このユピテルが満足のいく供物を十分に受け取れるように。
§335I in malam crucem.
十字架へ失せろ。
§335bIstuc ibit Iuppiter lenonius.
そこへは女衒のユピテルが行くがよい。
§338Ex tua re non est, ut ego emoriar.
俺が死ぬことは、お前の利益にはならんぞ。
§338bQuidum?
なぜだ?
こうさ、なぜならもし俺が死んでしまったら、アテナイでお前よりひどい奴はいなくなるからだ。
§340Dic mihi, obsecro hercle, verum serio hoc quod te rogo.
頼むから、誓って真面目に本当のことを言ってくれ、俺が尋ねているこれを。
§341non habes venalem amicam tu meam Phoenicium?
俺の恋人フォエニキウムを売り物として持っていないのか?
§342Non edepol habeo profecto, nam iam pridem vendidi.
ポルクスにかけて、本当に持っていない。 なぜならとっくに売ってしまったからだ。
§343Quo modo?
どうやって?
§343bSine ornamentis, cum intestinis omnibus.
装飾品なしで、内臓ごと丸ごと。
§344Meam tu amicam vendidisti?
俺の恋人を売ったのか?
§344bValde, viginti minis.
しっかりとな、20ミナで。
§345Viginti minis?
ミナで?
§345bVtrum vis, vel quater quinis minis,
どちらでも好きな方で言うがいい、あるいは5ミナの4倍で、マケドニアの軍人にだ。
§346militi Macedonio, et iam quindecím habeo minas.
そしてすでに15ミナを俺は手にしている。
§347Quid ego ex te audio?
俺はお前から何を聞いているのだ?
§347bAmicam tuam esse factam argenteam.
お前の恋人が銀に変わったということさ。
§348Cur id ausu’s facere?
なぜそんなことをする気になった?
§348bLibuit, mea fuit.
そうしたかったからだ。 俺のものだったしな。
§349bQuid opus gladio?
剣が何の用に?
§349cQui hunc occidam atque me.
これでこいつを殺し、そして自分自身も殺すためだ。
§350Quin tu ted occidis potius? nam hunc fames iam occiderit.
むしろお前自身だけを殺したらどうだ? なぜならこいつは、すぐに飢えが殺すだろうからな。
§351Quid ais, quantum terra † tegit hominum periurissume?
お前は何と言うのだ、大地が覆っている人間のうちで最も誓いを破る者よ。
§352iuravistin te illam nulli venditurum nisi mihi?
お前は彼女を俺以外の誰にも売らないと誓わなかったか?
§353Fateor.
認めるよ。
§353bNempe concéptis verbis?
確かに、決まった厳粛な言葉でか?
§353cEtiam consutis quoque.
仕立て上げられた言葉でもな。
§354Periuravisti, sceleste.
お前は偽誓したのだ、悪党め。
§354bAt argentum intro condidi.
だが、俺は金を家の中にしまい込んだ。
§355ego scelestus nunc argentum promere possum domo: §356tu qui pius, istoc es genere gnatus, nummum non habes.
悪党の俺は今、家から金を取り出すことができるが、親孝行で、そんな立派な家柄に生まれたお前は、コイン一枚持っていない。
§357Pseudole, adsiste altrim secus atque onera hunc maledictis.
プセウドルス、反対側に立ち、こいつに悪態を浴びせかけろ。
§357bLicet.
承知した。
§358numquam ad praetorem aeque cursim curram, ut emittar manu.
奴隷解放されるために法務官のもとへ走る時でも、これほど急いでは走るまい。
§359Ingere mala multa.
悪態をたくさん浴びせろ。
§359bIam ego te differam dictis meis.
今すぐ俺の言葉でお前をこき下ろしてやろう。
§360impudice.
恥知らず!
§360bItast.
その通り。
§360cSceleste.
悪党!
§360dDicis vera.
本当のことを言うな。
§360eVerbero.
鞭打たれ役!
§361Quippini?
当然だな。
§361bBustirape.
墓荒らし!
§361cCerto.
確かに。
§361dFurcifer.
首枷持ち!
§361eFactum optume.
お見事。
§362Sociofraude.
仲間を欺く者!
§362bSunt mea istaec.
それらは俺の特徴だ。
§362cParricida.
親殺し!
§362dPerge tu.
続けろ、お前。
§363Sacrilege.
神聖冒涜者!
§363bFateor.
認める。
§363cPeriure.
嘘つき!
§363dVetera vaticinamini.
お前たちは古臭いことを予言している。
§364Legirupa.
法破り!
§364bValide.
力強いな。
§364cPermities adulescentum.
若者の破滅の元!
§364dAcerrume.
まったくその通りな。
§365Fur.
泥棒!
§365bBabae.
おやおや。
§365cFugitive.
逃亡者!
§365dBombax.
ほう。
§365eFraus populi.
民衆の詐欺師!
§365fPlanissume.
まったくその通りだ。
§366Fraudulente.
詐欺師!
§366bImpure.
不潔な奴!
§366cLeno.
女衒!
§366dCaenum.
泥屑!
§366eCantores probos.
見事な歌い手たちだ。
§367Verberavisti patrem atque matrem.
お前は親父とお袋を殴ったな。
§367bAtque occidi quoque,
それどころか殺しさえしたさ、食べ物を与えるくらいならな。
§368potius quam cibum praehiberem: num peccavi quippiam?
何か悪いことでもしたか?
§369In pertusum ingerimus dicta dolium, operam ludimus.
底の抜けた樽に言葉を注ぎ込んでいるようなものだ、骨折り損だ。
§370Numquid aliud etiam voltis dicere?
ほかに何か言いたいことはあるか?
§370bEcquid te pudet?
少しは恥ずかしいと思わないのか?
§371Ten, amatorem esse inventum inanem quasi cassam nucem?
お前こそ、中身のない胡桃のように空っぽの恋人であることが露呈したのを恥じないのか?