Humanitext Reader

プラウトゥス · プセウドルス §144-196

誕生日の準備を奴隷と情婦に脅迫するバッリオ

3 / 21 箇所 · ラテン語

要旨

バルリオーは奴隷たちを脅して誕生日の準備を命じ、続いて情婦たちにも愛人から贈り物を集めるよう脅迫する。カリドルスとプセウドゥルスはその傲慢な様子を傍観する。

§144nisi somnum socordiamque ex pectore oculisque exmovetis, §145ita ego vestra latera loris faciam ut valide varia sint, §146ut né peristromáta quidem aeque pícta sint Campánica §147neque Aléxandrina beluata tonsilia tappetia.
もしお前たちが胸と目から眠気と怠惰を追い出さないなら、俺はお前たちの脇腹を鞭で、実に見事に色とりどりにしてやろう、カンパニアの敷物でさえこれほど見事に彩色されてはおらず、アレクサンドリアの、獣の模様が織り込まれた刈り込み絨毯も及ばないほどに。
§148atque héri iam edixeram omnibus dederamque eas provincias, §149verum ita vos estis praediti callenti ingenio ímprobi, §150officium vestrum ut vos malo cogatis commonerier;
しかも、俺は昨日すでに全員に命じ、それぞれの任務を割り当てておいたのだ、だが、お前たちはあまりに図太く悪賢い性質を備えているので、罰を受けなければ、自分の義務を思い出すことができないのだ。
§151nempe íta animati éstis vos: vincítis duritia hoc átque me.
実にお前たちはそのような心構えなのだ。 頑固さにおいて、この鞭をも、俺をも負かすのだ。
§152hoc sis vide, ut alias res agunt.
これを見ろ、まるで他のことをしているかのようだ。
hoc ágite, hoc animum advortite, §153huc adhibete auris quae ego loquor, plagigera genera hóminum.
これに集中しろ、これに注意を向けろ、俺の言うことに耳を貸せ、鞭打たれるために生まれた奴らめ。
§154numquam edepol vostrum durius tergum erit quam terginum hoc meum.
ポルックスにかけて、お前たちの背中が、俺のこの鞭より硬くなることは決してない。
§155quid nunc? doletne? em sic datur, si quis erum servos spernit.
どうだ? 痛むか? ほら、主人の言うことを軽んじる奴隷には、こうして与えられるのだ。
§156adsistite omnes contra me et quae loquar advortite animum.
全員、俺の前に並べ。 そして俺が言うことに注意を向けろ。
§157tu qui urnam habes aquam ingere, face plenum ahenum sit coco.
水瓶を持っているお前は、水を注げ。 料理人のために大釜を満たしておけ。
§158te cum securi caudicali praeficio provinciae.
お前には、薪割り用の斧を持たせて、その任務の責任者にする。
§159At haec retunsast.
ですが、これは刃がこぼれています。
§159bSine siet;
構わん、そのままにしろ。
itidem vos quoque estis plagis:
お前たちだって、鞭打たれて刃こぼれしているのと同じことだ。
§160numqui minus ea gratia tamen omnium opera útor?
だからといって、俺がお前たち全員を働かせるのをやめるか?
§161tíbi hoc praecipio ut níteant aedes.
お前には、家の中をピカピカに磨くことを命じる。
hábes quod facias: própera, abi intro.
やるべきことはあるのだ。 急いで中へ入れ。
§162tu esto lectisterniator.
お前は寝台を整える係になれ。
tu argentum eluito, idem exstruito.
お前は銀器を洗い、並べるのだ。
§163haec, quom ego a foro revortar, facite ut offendam parata,
俺が広場から戻ってきたとき、これらすべてが準備できている状態であるようにしておけ。
§164vorsa sparsa, tersa strata, lautaque unctaque omnia ut sint.
掃かれ、水が撒かれ、拭かれ、寝具が敷かれ、すべてが洗われ、磨かれているように。
§165nam mi hódie natalís dies est, decet éum omnis vos concélebrare.
というのも、今日は俺の誕生日だ。 お前たち全員でそれを共に祝うのが当然だ。
§166pernám callum glandiúm sumen facito ín aqua iaceant.
ハム、豚の首肉、腺肉、雌豚の乳房を水に浸しておけ。
sátin audis?
聞こえたか?
§167magnífice volo me víros summos accípere, ut mihi rem essé reantur.
身分の高いお方たちを盛大にもてなしたいのだ、俺に財産があると思ってもらえるようにな。
§168intro abíte atque haec cito célerate, ne móra quae sit, cocus cum veniat;
中に入って、これらのことを素早く片付けろ。 料理人が来たときに、遅れが生じないように。
§169ego eo ín macellum, ut píscium quidquíd ibist pretio praéstinem.
俺は市場へ行って、そこにある限りの魚を前払いして買ってこよう。
§170i, púere, prae;
行け、小僧、先を歩け。
ne quísquam pertundát cruminam caútiost.
誰にも財布を盗まれないよう用心しなければならん。
§171vel ópperire, est quód domi dicére paene fui oblítus.
いや、待て。 家にいる者に言っておくべきことを、危うく忘れるところだった。
§172audítin? vobis, múlieres, hanc hábeo edictiónem.
聞こえるか? お前たち、女ども、お前たちに対してこの布告があるのだ。
§173vós, quae in munditiís, mollitiis déliciisque aetátulam agitis,
清潔さ、優雅さ、そして贅沢の中で若い時代を過ごしているお前たち、最高の人々を相手にする、名だたる情婦どもめ。
§174viris cúm summis, inclútae amicae, nunc égo scibo atque hodie éxperiar, §175quae cápiti, quae ventri óperam det, quae suaé rei, quae somnó studeat;
俺は今に知るだろうし、今日、試してやる、誰が身だしなみに、誰が食い気に気を配るのか、誰が自分の利益に、誰が眠ることに熱心なのかを。
§176quam líbertam fore míhi credam et quam vénalem, hodie expériar.
誰を解放してやろうと俺が信じ、誰を売り飛ばすべきか、今日、試してやるのだ。
§177facite hódie ut mihi munéra multa huc ab amátoribus convéniant.
今日、愛人たちから多くの贈り物がここに集まるようにしろ。
§178nam nísi mihi penus annúos hodie † convenit, cras populo prostituam vos.
もし今日、俺に一年分の食糧が集まらないなら、明日はお前たちを公衆の面前で売り飛ばすからな。
§179natálem scitis mi ésse diem hunc: ubi istí sunt quibus vos óculi estis,
今日が俺の誕生日だということは知っているな。 お前たちを「私の目」と呼ぶ、あの男どもはどこにいる?
§180quibus vítae, quibus delíciae estis, quibus sávia, mammia, méllillae?
お前たちが「私の命」、「私の喜び」、「私の口づけ」、「私の乳房」、「私の愛しい蜜」である、あの男どもは?
§181maniplátim mihi munérigeruli facite ánte aedis iam hic ádsint.
贈り物を持った者どもが群れをなして、今すぐこの家の前に集まるようにしろ。
§182cur égo vestem, aurum atque éa quibus est vobís usus, prahibeo? aút quid mi
なぜ俺がお前たちの必要とする衣類や金を支給しているのだ?
§183domi nísi malum vestra operást hodie? improbaé vini modo cúpidae estis:
それとも、今日お前たちの働きによって我が家に災い以外に何があるというのだ? お前たち、ワインばかりを欲しがる悪党どもめ。
§184eo vós † vestros panticesque adeo madefáctatis, quom ego sim híc siccus.
そうやってお前たちは自分の腹を酔い潰しているのに、俺はここでは乾いたままだ。
§185nunc ádeo hoc factust óptumum, ut nomíne quemque appellem suo, §186ne díctum esse actutúm sibi quaepiám vostrarum míhi neget:
だから今、一番良いのは、一人一人を名前で呼ぶことだ、お前たちの誰一人として、さっき自分に言われなかったなどと俺に言い張ることがないようにな。
§187advórtite animum cúnctae.
全員、注意を向けろ。
§188princípio, Hedytium, técum ago, quae amíca es frumentáriis, §189quibus cúnctis montes máxumi frumenti súnt domi:
まず第一に、ヘデュティウム、お前からだ。 お前は穀物商人たちの情婦だな、彼らの家には、山ほどの穀物がある。
§190fac sís sit delatum húc mihi fruméntum, hunc annum quód satis, §191mi et fámiliae omni sít meae, atque ádeo ut frumento áfluam,
この一年間、俺と我が家の召使全員に十分なだけの穀物をここに届けさせろ。
§192ut cívitas nomén mihi commútet meque ut praédicet §193lenóne ex Ballióne regem Iásonem.
穀物であふれかえるほどに、市民たちが俺の名前を変えて、噂するほどにな、女衒のバルリオーではなく、イアソン王だと。
§194Aúdin, furcifér quae loquitur? sátin magnificus tíbi videtur?
聞こえるか、あいつの言うことが、この悪党め? 奴は十分に傲慢に見えるか?
§195Pól iste, atque etiam málificus.
ポルックスにかけて、その通りです。 そして極めて邪悪でもあります。
§195aséd tace atque hanc rém gere.
しかし黙って、この事態をよく見張っていてください。
§196Aéschrodora, tú quae amicos tíbi habes lenonum aémulos
アイスクロドラ、お前は、女衒たちと競い合うような男たちを友人に持っているな、

語釈・文法注

  1. §145faciam ut... varia sint — 動詞 faciam と ut 節(結果節)が結びつき、「〜するような状態に(結果として)してやろう」という意味構造を作る。varia は latera の述語的な補語。
  2. §150commonerier — 動詞 commonere(思い出させる)の受動態現在不定詞の古い古風な語尾変化形(通常の古典ラテン語では commoneri)。助動詞的機能を持つ cogatis に支配される。
  3. §174scibo — 第4変化動詞 scio の未来時制の古い古風な形式(通常の古典期の形は sciam)。文脈上、実験や検証への強い確信を示す。
  4. §193ex Ballione — 前置詞 ex はここでは起点や分離だけでなく、「(元の状態・立場から)変じる」という変化の過程を伴う転身の契機を示している。

この箇所を引用する

プラウトゥス, プセウドルス §144-196. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi016.humanitext-lat2:144-196

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。