§938Etiamne aperis? Callidamati nostro adversum venimus.
まだ開けないのか? 我々はご主人様のカリダマテースを迎えに来たのだぞ。
§939Heus vos, pueri, quid istic agitis? quid istas aedis frangitis?
おい、お前たち、そこで何をしている? なぜその家を叩き壊そうとするのだ?
§940Heus senex, quid tu percontare ad te quod nihil attinet?
おい、お爺さん、自分にまったく関係のないことをなぜ詮索するのだ?
§941Nihil ad me attinet?
私に関係がないだと?
新しい長官にでもお前がなったのでない限りはな、他人の事柄を管理し、尋ね、見、そして聞くようなな。
§943Non sunt istae aedis, ubi statis.
お前たちが立っているのは、その家ではないぞ。
何だって? フィロラケースはもう家を売ってしまったのか? それとも、確かにこのお爺さんが我々を騙しているのか。
§945Vera dico.
私は本当のことを言っている。
sed quid vobis est negoti hic?
だが、お前たちはここで何の用があるのだ?
§945bEloquar.
お話ししましょう。
§946erus hic noster potat.
我々のご主人様がここで飲んでいるのです。
§946bErus hic voster potat?
お前たちのご主人様がここで飲んでいるだと?
§946cIta loquor.
そう言っているのです。
§947Puere, nimium delicatus es.
坊や、お前はふざけすぎているぞ。
§947bEi advorsum venimus.
彼を迎えに来たのです。
§948Cui homini?
誰をだ?
§948bEro nostro.
我々のご主人様です。
quaeso, quotiens dicendumst tibi?
お願いですから、何度あなたに言わせるのですか?
§949Puere, nemo hic habitat.
坊や、ここには誰も住んでいない。
nam te esse arbitror puerum probum.
私はお前を実直な子だと思うから言うのだが。
§950Non hic Philolaches adulescens habitat hisce in aedibus?
若いフィロラケースはこの家に住んでいないのですか?
§951Habitavit, verum emigravit iam diu ex hisce aedibus.
住んでいたが、もうずっと前にこの家から引っ越したのだ。
§952Senex hic elleborosust certe.
このお爺さんは確かに狂っているな。
§952bErras pervorse, pater.
あなたはひどく勘違いをしています、お父さん。
今日か昨日にここから引っ越したのでない限り、確かに彼がここに住んでいることを私は知っています。
§954bQuin sex menses iam hic nemo habitat.
いや、もう6ヶ月間、ここには誰も住んでいない。
§954cSomnias.
あなたは夢を見ている。
§955Egone?
私がい?
§955bTu.
あなただ。
§955cTu ne molestus es.
お前、うるさくするな。
sine me cum puero loqui.
私を坊やと話させろ。
§956nemo habitat.
誰も住んでいないのだ。
§956bHabitat profecto, nám heri et nudius tertius,
確かに住んでいます。
§957quartus, quintus, sextus, usque postquam hinc peregre eius pater §958abiit, numquam hic triduom unum desitum est potarier.
昨日も一昨日も、その前の日も、その前の日も、その前の日も、彼のお父様がここから外国へ旅立って以来ずっと、ここで丸三日とて飲むのをやめたことは一度もありません。
§959Quid ais?
何だと言った?
§959bTriduom unum est haud intermissum hic esse et bibi, §960scorta duci, pergraecari, fidicinas tibicinas §961†ducere.
丸三日とて、ここで飲食することや、女を連れ込んだり、ギリシア風に放蕩したり、竪琴を弾く女や笛を吹く女を連れ込んだりすることが絶えたことはありませんでした。
§961bQuis istaec faciebat?
誰がそんなことをしていたのだ?
§961cPhilolaches.
フィロラケースです。
§961dQui Philolaches?
どのフィロラケースだ?
§962Quoius patrem Theopropidem esse opinor.
お父様はテオプロピデースとおっしゃる方だと思いますが。
pergam porro percontarier.
さらに続けて問い質してみよう。
お前は、あのフィロラケースという者が誰であれ、そこでお前たちのご主人様と一緒に飲むのが常だったと言うのだな?
§965bHic, inquam.
ここで、と言っているのです。
§965cPuere, praeter speciem stultus es.
坊や、お前は見かけによらず愚かだな。
§966vide sis, ne forte ad merendam quopiam devorteris §967atque ibi ampliuscule quam sátis fuerit biberis.
どこかで午後のおやつに立ち寄って、そこで必要以上に飲んでしまったのではないか、気をつけてみろ。
§967bQuid est?
どういうことですか?
§968Ita dico, ne ad alias aedis perperam deveneris.
別の家に間違ってやって来たのではないかと言っているのだ。
§969Scio qua me ire oportet et quo venerim novi locum.
私は自分がどこへ行くべきか知っていますし、自分がやって来た場所も分かっています。
§970Philolaches hic habitat, cuius est pater Theopropides.
ここに住んでいるのはフィロラケースで、そのお父様はテオプロピデースです。
お父様が商売のためにここから旅立った後、彼はここで笛吹きの女を身受けしたのです。
§972bPhilolachesne ergo?
フィロラケースが本当に?
§972cIta, Philematium quidem.
そうです、フィレマティウムという女を。
§973Quanti?
いくらでだ?
§973bTriginta.
30です。
§973cTalentis?
タラントンか?
§973dμὰ τὸν ʼαπόλλω, sed minis.
アポローンにかけてとんでもない、ミナです。
§973aLiberavit?
身受けしただと?
§973abLiberavit valide, triginta minis.
確かに、30ミナで身受けしました。
§974Ain minis triginta amicam destinatam Philolachi?
フィロラケースのために、30ミナで女を買い取ったと言うのか?
§975Aio.
そう言っています。
§975bAtque eam manu emisisse?
そして、彼女を自由の身にしたと?
§975cAio.
そう言っています。
§975dEt, postquam eius hinc pater §976sit profectus peregre, perpotasse assiduo, ác simul §977tuo cum domino?
そして、彼のお父様がここから外国へ旅立ってから、ずっと飲み続け、同時にお前のご主人様とも一緒だったと?
§977bAió.
そう言っています。
§977cQuid? is aedis emit has hinc proxumas?
何だと? 彼はここから隣のこの家を買ったのではないのか?
§978Non aio.
買ってなどいないと言っています。
§978bQuadraginta etiam dedit huic quae essent pignori?
手付金として、あの男に40(ミナ)を渡したということもないのか?
§979Neque istud aio.
それも言っていません。
§979bEi, perdis.
ああ、お前は私を破滅させる。
§979cImmo suom patrem illic perdidit.
いいえ、あいつがそこで破滅させたのは、自分のお父様です。
§980Vera cantas.
お前は本当のことを語っている。
§980bVana vellem.
嘘であればよかったのですが。
patris amicus es videlicet.
どうやらあなたはお父様のお友達のようですね。
§981Eu edepol patrem eius miserum praedicas.
ああ、ポルクスにかけて、お前は彼のお父様が哀れだと言うのだな。
30ミナなど、彼が他にする贅沢な出費に比べれば、何でもありません。
§983Perdidit patrem.
彼は父親を破滅させた。
§983bVnus istic servos est sacerrimus,
あそこには、トラーニオというこの上なく忌まわしい奴隷が一人います。
§984Tranio: is vel Herculi conterere quaestum possiet.
あいつなら、ヘラクレスの財産さえ使い果たすことができるでしょう。
§985edepol ne me eiús patris mísere miseret, qui cum istaec sciet
ポルクスにかけて、本当に私は彼のお父様がひどく哀れでなりません。
§986facta ita, amburet ei misero corculum carbunculus.
彼がこれらの事実を知ったとき、苦しみがその哀れな方の心を焼き尽くすでしょうから。
§987Si quidem istaec vera sunt.
もしそれが本当のことならな。
§987bQuid meream, quam ob rem mentiar?
私に何の得があって嘘をつくのですか?
§988Heus vos, ecquis hasce aperit?
おい、誰かここを開けないか?
§988bQuid istas pultas, ubi nemo intus est?
中に誰もいないのに、なぜそんなに叩くのだ?
§989alio credo comissatum abiisse.
別の場所へどんちゃん騒ぎに行ったのだと思う。
abeamus nunciam §990atque porro quaeritemus illos.
もう行こう、そして彼らを探し続けよう。
sequere hac me.
こっちへついて来い。
§990bSequor.
ついて行くよ。
§991Puere, iamne abis?
坊や、もう行くのか?
§991bLibertas paenulast tergo tuo:
自由はあなたの背中のマント(身を守る防具)です。
§992mihi, nisi ut erum metuam et curem, nihil est qui tergum tegam.
私には、主人を恐れ、その機嫌を伺うこと以外に、自分の背中を守るものは何もないのです。
— §993Perii hercle, quid opust verbis? ut verba audio,
— ヘラクレスにかけて、私は破滅だ。 言葉にする必要があるだろうか? 私が耳にする言葉の通りなら、