Humanitext Reader

普劳图斯 · 鬼屋 §938-993

德奥普罗庇德斯从奴隶处得知儿子的放荡

第 15 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

德奥普罗庇德斯遇到了他儿子朋友卡里达马特斯的奴隶们。在与他们的交谈中,他震惊地发现自己被特拉尼奥欺骗了,而他的儿子菲洛拉克斯在他不在期间挥霍无度,不仅赎买了一个吹箫女,还整日沉湎于纵酒狂欢。

§938Etiamne aperis? Callidamati nostro adversum venimus.
你还不开门吗? 我们是来迎接我们主人卡里达马特斯的。
§939Heus vos, pueri, quid istic agitis? quid istas aedis frangitis?
喂,你们这些孩子,在那儿干什么呢? 为什么要砸那栋房子?
§940Heus senex, quid tu percontare ad te quod nihil attinet?
喂,老头子,你干嘛打听跟你毫无关系的事?
§941Nihil ad me attinet?
跟我毫无关系?
§941bNisi forte factus es praefectus novos, §942qui res alienas procures, quaeras videas audias.
除非你碰巧成了新任的长官,去管理、询问、查看和打听别人的事情。
§943Non sunt istae aedis, ubi statis.
你们站着的,并不是那栋房子。
§943bQuid ais? an iam vendidit §944aedis Philolaches? aut quidem iste nos defrustratur senex.
你说什么? 难道菲洛拉克斯已经把房子给卖了? 还是这个老头确实在捉弄我们。
§945Vera dico.
我说的是真话。
sed quid vobis est negoti hic?
不过你们在这里有什么事?
§945bEloquar.
我来告诉你。
§946erus hic noster potat.
我们的主人正在这里喝酒。
§946bErus hic voster potat?
你们的主人在这里喝酒?
§946cIta loquor.
我就是这个意思。
§947Puere, nimium delicatus es.
孩子,你太爱开玩笑了。
§947bEi advorsum venimus.
我们是来接他的。
§948Cui homini?
迎接谁?
§948bEro nostro.
我们的主人。
quaeso, quotiens dicendumst tibi?
请问,要对你说多少遍?
§949Puere, nemo hic habitat.
孩子,这里没人住。
nam te esse arbitror puerum probum.
因为我觉得你是个诚实的孩子。
§950Non hic Philolaches adulescens habitat hisce in aedibus?
年轻的菲洛拉克斯难道不住在这栋房子里吗?
§951Habitavit, verum emigravit iam diu ex hisce aedibus.
他住过,但他很久以前就搬出这栋房子了。
§952Senex hic elleborosust certe.
这老头绝对是疯了。
§952bErras pervorse, pater.
你错得太离谱了,老人家。
§953nam nisi hinc hodie emigravit aut heri, certo scio §954hic habitare.
因为除非他是今天或昨天才搬出这里的,否则我敢肯定他就住在这里。
§954bQuin sex menses iam hic nemo habitat.
可是这里已经有六个月没有人住了。
§954cSomnias.
你在做梦。
§955Egone?
我?
就是你。
§955cTu ne molestus es.
你别烦人。
sine me cum puero loqui.
让我和这个孩子说话。
§956nemo habitat.
没人住在这里。
§956bHabitat profecto, nám heri et nudius tertius, §957quartus, quintus, sextus, usque postquam hinc peregre eius pater §958abiit, numquam hic triduom unum desitum est potarier.
确实住在这里,因为昨天和前天,还有大前天、大大前天、大大大前天,自从他的父亲从这里去国外起,离开之后,这里就从没连续三天停止过喝酒。
§959Quid ais?
你说什么?
§959bTriduom unum est haud intermissum hic esse et bibi, §960scorta duci, pergraecari, fidicinas tibicinas §961†ducere.
连着三天,这里从没有停止过吃喝、寻欢作乐、花天酒地、带进弹琴女和吹箫女带进来。
§961bQuis istaec faciebat?
谁干了这些事?
§961cPhilolaches.
菲洛拉克斯。
§961dQui Philolaches?
哪个菲洛拉克斯?
§962Quoius patrem Theopropidem esse opinor.
我想他的父亲就是那个叫德奥普罗庇德斯的人。
§962bEi mihi, occidi, §963si haec hic vera memorat.
哎呀,我完了,如果他说的是真的。
pergam porro percontarier.
我要继续盘问下去。
§964ain tu istic potare solitum Philolachem istum, quisquis est, §965cúm ero vostro?
你说那个菲洛拉克斯,不管他是谁,经常在那里面和你们的主人一起喝酒?
§965bHic, inquam.
我说了,就在这里。
§965cPuere, praeter speciem stultus es.
孩子,你真是金玉其外,败絮其中。
§966vide sis, ne forte ad merendam quopiam devorteris §967atque ibi ampliuscule quam sátis fuerit biberis.
瞧一瞧吧,是不是你在哪儿停下吃点心,然后在那里喝得有点多过了头。
§967bQuid est?
这是什么话?
§968Ita dico, ne ad alias aedis perperam deveneris.
我的意思是,免得你是走错了路,来到了别人的房子。
§969Scio qua me ire oportet et quo venerim novi locum.
我知道我该去哪儿,也认得我到的是什么地方。
§970Philolaches hic habitat, cuius est pater Theopropides.
菲洛拉克斯就住在这里,他的父亲是德奥普罗庇德斯。
§971qui, postquam pater ad mercatum hinc abiit, hic tibicinam §972liberavit.
他在父亲出门做生意之后,在这里把一个吹箫女赎了身。
§972bPhilolachesne ergo?
菲洛拉克斯赎的?
§972cIta, Philematium quidem.
是的,就是那个菲勒马提乌姆。
§973Quanti?
花了多少钱?
§973bTriginta.
三十。
§973cTalentis?
塔兰同吗?
§973dμὰ τὸν ʼαπόλλω, sed minis.
凭阿波罗起誓,不,是米纳。
§973aLiberavit?
赎了身?
§973abLiberavit valide, triginta minis.
确实赎了身,花了整整三十米纳。
§974Ain minis triginta amicam destinatam Philolachi?
你是说给菲洛拉克斯买下那个情人花了三十米纳?
§975Aio.
我就是这个意思。
§975bAtque eam manu emisisse?
而且把她释放为自由人?
§975cAio.
我就是这个意思。
§975dEt, postquam eius hinc pater §976sit profectus peregre, perpotasse assiduo, ác simul §977tuo cum domino?
而且,自从他的父亲从这里出洋远行之后,他一直在不停地狂饮,并且同时和你的主人在一起?
§977bAió.
我就是这个意思。
§977cQuid? is aedis emit has hinc proxumas?
什么? 他没有买下旁边这栋最近的房子吗?
§978Non aio.
我没说过他买了。
§978bQuadraginta etiam dedit huic quae essent pignori?
他也没有给这个人四十米纳作为定金吗?
§979Neque istud aio.
我也没说过这个。
§979bEi, perdis.
哎呀,你可把我给毁了。
§979cImmo suom patrem illic perdidit.
不,是他自己在那里把他父亲给毁了。
§980Vera cantas.
你说的是真话。
§980bVana vellem.
我倒希望这是假话。
patris amicus es videlicet.
显而易见,您是他父亲的朋友。
§981Eu edepol patrem eius miserum praedicas.
哎呀,凭波鲁克斯起誓,你是在说他的父亲太可怜了。
§981bNihil hoc quidem est, §982triginta minae, prae quam alios dapsilis sumptus facit.
这其实根本不算什么,区区三十米纳,比起他做的其他那些奢侈花销来说。
§983Perdidit patrem.
他毁了他的父亲。
§983bVnus istic servos est sacerrimus, §984Tranio: is vel Herculi conterere quaestum possiet.
那里有一个最该万死的奴隶,叫做特拉尼奥:那家伙连赫拉克勒斯的家底都能败光。
§985edepol ne me eiús patris mísere miseret, qui cum istaec sciet §986facta ita, amburet ei misero corculum carbunculus.
凭波鲁克斯起誓,我真是可怜他的父亲,当他知道这些事情真相后,痛苦将会灼烧那个可怜老人的心。
§987Si quidem istaec vera sunt.
如果这些事情都是真的。
§987bQuid meream, quam ob rem mentiar?
我能得到什么,为什么要撒谎?
§988Heus vos, ecquis hasce aperit?
喂,有人开门吗?
§988bQuid istas pultas, ubi nemo intus est?
里面都没人,你干嘛还敲那扇门?
§989alio credo comissatum abiisse.
我想他们是去别处寻欢作乐了。
abeamus nunciam §990atque porro quaeritemus illos.
我们现在走吧,并且继续去找他们。
sequere hac me.
跟我走这边。
§990bSequor.
我来了。
§991Puere, iamne abis?
孩子,你现在就要走了吗?
§991bLibertas paenulast tergo tuo: §992mihi, nisi ut erum metuam et curem, nihil est qui tergum tegam.
自由是您背上的外套:而对我来说,除非我敬畏并照顾好我的主人,否则没有什么能保护我的脊背。
§993Perii hercle, quid opust verbis? ut verba audio,
— 凭赫拉克勒斯发誓,我完了,还有什么好说的? 正如我所听到的这些话……

词汇与语法注释

  1. 942qui res alienas procures — 由关系代名词 `qui` 引导的从句使用虚拟语气(`procures, quaeras, videas, audias`),用于表征虚构的“新任长官”(`praefectus novos`)所具备的特征或职能。
  2. 958desitum est potarier — `desitum est` 是 `desinere` 的无人称被动形式,与 `potarier`(古旧的被动不定式,词尾为 `-ier`,相当于标准古典拉丁语的 `potari`)连用。字面意思是“喝酒这件事从未被停止过”,即“从未停止过纵酒”。
  3. 973dμὰ τὸν ʼαπόλλω — 普劳图斯在拉丁语文本中嵌入的希腊语誓言(“凭阿波罗起誓”)。这突出了该剧的希腊背景(雅典),并增添了罗马喜剧中特有的幽默与通俗色彩。
  4. 982prae quam — 用作从属连词,意思是“与……相比”或“比起……”。它表明,与儿子其他的奢侈开销相比,这三十米纳根本微不足道。
  5. 992qui tergum tegam — `qui` 是关系代词古旧的夺格/工具格形式(相当于 `quo`),引导一个带有虚拟语气 `tegam` 的目的关系从句。对于奴隶来说,对主人的畏惧与尽心(`erum metuam et curem`)是他们用来保护背部免受鞭笞的唯一手段。

引用这一段

普劳图斯, 鬼屋 §938-993. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi013.humanitext-lat2:938-993

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。