Humanitext Reader

プラウトゥス · ほらふき兵士 §268-322c

スケレドルスの目撃とパライストリオの否定

5 / 24 箇所 · ラテン語

要旨

パライストリオは隣家を監視していた同僚奴隷スケレドルスと遭遇し、彼がフィロコマシウムの密会を目撃したことを聞き出す。パライストリオは彼に沈黙を警告した上で、自宅を確認しに行き、彼女が家の中にいると主張してスケレドルスの見間違いをなじる。

§268si ita non reperio, ibo odorans quasi canis venaticus, §269usque donec persecutus volpem ero vestigiis.
もしそうやって見つけられないなら、私は猟犬のように匂いを嗅ぎながら進もう、狐の足跡を追って追い詰めるまでずっと。
§270sed fores crepuerunt nostrae, ego voci moderabor meae;
だが、我々の家の戸がきしんだ、声を控えめにしよう。
§271nam illic est Philocomasio custos meus conservos qui it foras.
あそこに外へ出てくるのは、フィロコマシウムの番人である私の同僚の奴隷だからな。
§272Nisi quidem ego hodie ambulavi dormiens in tegulis, §273certo edepol scio me vidisse hic proxumae viciniae §274Philocomasium erilem amicam sibi malam rem quaerere.
スケレドルス:今日、私が屋根の上で夢遊病のように歩き回ったのでない限り、エポル、私は確かに知っている、こちらのすぐ隣家で、フィロコマシウム、主人の愛人が自分で災いを招いているのを。
§275Hic illam vidit osculantem, quantum hunc audivi loqui.
パライストリオ:(独白)こいつ、彼女が接吻しているのを見たのだな、この話ぶりからすると。
§276Quis hic est?
スケレドルス:ここにいるのは誰だ?
§276bTuos conservos.
パライストリオ:お前の同僚だ。
quid agis, Sceledre?
どうしたのだ、スケレドルス?
§276cTe, Palaestrio, §277volup est convenisse.
スケレドルス:お前に、パライストリオ、会えて嬉しいよ。
§277bQuid iam? aut quid negotist? fac sciam.
パライストリオ:どうしてだ? 何かあったのか? 教えてくれ。
§278Metuo — §278bQuid metuis?
スケレドルス:恐ろしいのだ―― パライストリオ:何を恐れているのだ?
§278cNe hercle hodie, quantum hic familiariumst, §279maxumum in malum cruciatumque insuliamus.
スケレドルス:ヘラクレスにかけて、今日、ここにいる家の者たちが全員、最大の災厄と拷問の中に飛び込むことになるのではないかと。
§279bTu sali
パライストリオ:お前は飛び込むがいい、一人でな。
§280solus, nám ego istam insulturam et desulturam nil moror.
私はそんな飛び込みだの飛び降りだのには一切関わりたくないからな。
§281Nescis tu fortasse, apud nos facinus quod natumst novom.
スケレドルス:お前はまだ知らないかもしれないが、我々の家で前代未聞の新しい不祥事が生じたのだ。
§282Quod id est facinus?
パライストリオ:どんな不祥事だ?
§282bImpudicum.
スケレドルス:恥知らずなことだ。
§282cTute scias soli tibi, §283mihi ne dixis, scire nolo.
パライストリオ:お前が自分一人だけで知っておくがいい、私には言うな、知りたくない。
§283bNon enim fáciam quin scias.
スケレドルス:いや、どうしてもお前に知らせずにはおけない。
§284simiam hodie sum sectatus nostram in horum tegulis.
今日、私は我々の猿を追って、彼らの屋根に登ったのだ。
§285Edepol, Sceledre, homo sectatus essectatu's nihili nequam bestiam.
パライストリオ:エポル、スケレドルス、価値のないくだらん獣を追いかけたものだな。
§286Di te perdant.
スケレドルス:神々がお前を滅ぼすように。
§286bTe istuc aequom — quoniam occepisti, eloqui.
パライストリオ:お前がそうなるのが当然だ。 だが、話し始めたのだから、最後まで言え。
§287Forte fortuna per impluvium huc despexi in proxumum,
スケレドルス:偶然、天窓からこちらの隣家の中を覗き込んだのだ。
§288atque ego illi áspicio osculantem Philocomasium cum altero §289nescio quo adulescente.
すると、私はそこでフィロコマシウムが接吻しているのを目撃したのだ、見知らぬ、どこかの若者とな。
§289bQuod ego, Sceledre, scelus ex te audio?
パライストリオ:スケレドルス、お前の口から何という非道な話を聞かされるのだ?
§290Profecto vidi.
スケレドルス:確かに見たのだ。
§290bTutin?
パライストリオ:お前自身が?
§290cEgomet duobus his oculis meis.
スケレドルス:私自身、この自分の二つの目でな。
§291Abi, non verisimile dicis, neque vidisti.
パライストリオ:あっちへ行け、あり得ないことを言っている、お前は見てなどいない。
§291bNum tibi §292lippus videor?
スケレドルス:私がお前に眼病にかかっているように見えるか?
§292bMedicum istuc tibi meliust percontarier.
パライストリオ:そのことは医者に尋ねる方がよい。
§293verum enim tu ístam, si te di ament, temere hau tollas fabulam:
だが、神々の愛を受けたいなら、そのおしゃべりを軽々しく広めるな。
§294tuis nunc cruribus capitique fraudem capitalem hinc creas.
お前は今、それによってお前の足と首に死の災いを招いているのだぞ。
§295nam tibi iam ut pereas paratum est dupliciter, nisi supprimis §296tuom stultiloquium.
というのも、お前がその愚かなおしゃべりを抑えないなら、お前が滅びるための二重の道がすでに用意されているのだからな。
§296bQui vero dupliciter?
スケレドルス:なぜ二重なのだ?
§296cDicam tibi.
パライストリオ:教えてやろう。
§297primumdum, si falso insimulas Philocomasium, hoc perieris;
第一に、もしお前がフィロコマシウムに無実の罪を着せているなら、これで破滅だ。
§298iterum, si id verumst, tu ei custos additus eo perieris.
第二に、もしそれが真実なら、お前は彼女の監視役に任命されていたのだから、それで破滅だ。
§299Quid fuat me, nescio: haec me vidisse ego certo scio.
スケレドルス:私がどうなろうと知るか。 だが、これを見たことだけは確かに知っている。
§300Pergin, infelix?
パライストリオ:まだ続けるか、不幸な奴め。
§300bQuid tibi vis dicam nisi quod viderim?
スケレドルス:見たこと以外に、お前に何を言えというのだ?
§301quin etiam nunc intus hic in proxumost.
しかも、彼女は今だって隣の家の中にいるのだぞ。
§301bEho an non domist?
パライストリオ:おい、彼女は家にいないというのか?
§302Vise, abi intro tute, nam ego mi iam nil credi postulo.
スケレドルス:見てこい、お前自身が中へ行け。 私は自分を信じろなどとはもう言わん。
§303Certum est facere. —
パライストリオ:確かにそうしよう。
§303bHic te opperiar;
スケレドルス:ここで待つとしよう。
eadem illi insidias dabo, §304quam mox horsum ad stabulum iuuenix recipiat se a pabulo.
同時に、あの牝牛がいつ牧草地からこちらの牛舎へ戻ってくるか、待ち伏せしてやるのだ。
§305quid ego nunc faciam? custodem me illi miles addidit:
私は今どうすべきか? 兵士は私を彼女の番人にした。
§306nunc si indicium facio, interii;
今もし告発すれば、私は破滅だ。
si taceo, interii tamen, §307si hoc palam fuerit.
黙っていても、やはり破滅だ、もしこれが明るみに出れば。
quid peius muliere aut audacius?
女より悪く、図太いものが他にあるか?
§308dúm ego in tegulis sum, illaec sese ex hospitio edit foras;
私が屋根の上にいる間に、あの女は客間から這い出してきたのだ。
§309edepol facinus fecit audax.
エポル、大胆不敵なことをしたものだ。
hocine si miles sciat, §310credo hercle has sustollat aedis totas atque hunc in crucem.
もし兵士がこれを知ったら、ヘラクレスにかけて、この家を丸ごと破壊し、私を十字架にかけるに違いない。
§311hercle quidquid est, mussitabo potius quam inteream male;
ヘラクレスにかけて、何があろうと、ひどい死に方をするよりは黙っている方がマシだ。
§312non ego possum quae ipsa sese venditat tutarier.
自分から身を売るような女を守ることなど、私にはできない。
§313Sceledre, Sceledre, quis homo in terra te alter est audacior?
パライストリオ:スケレドルス、スケレドルス、この地上でお前ほど図太い男が他にいるか?
§314quis magis dís inimicis natus quam tu atque iratis?
神々に嫌われ、怒られて生まれてきた者がお前以上にいるか?
§314bQuid est?
スケレドルス:何があったのだ?
§315Iuben tibi oculos exfodiri, quibus id quod nusquam est vides?
パライストリオ:どこにも存在しないものを見るその目を、えぐり出されたいのか?
§316Quid, nusquam?
スケレドルス:何が、どこにも存在しない、だ?
§316bNon ego tuam empsim vitam vitiosa nuce.
パライストリオ:お前の命など、虫食いの胡桃一つでも私は買わんぞ。
§317Quid negotist?
スケレドルス:どういうことだ?
§317bQuid negoti sit rogas?
パライストリオ:どういうことか、と尋ねるのか?
§317cCur non rogem?
スケレドルス:なぜ尋ねてはいかん?
§318Non tu tibi istam praetruncari linguam largiloquam iubes?
パライストリオ:お前はそのおしゃべりな舌を切り落とさせたいとは思わんのか?
§319Quam ob rem iubeam?
スケレドルス:なぜ私がそんな命令をしなければならんのだ?
§319bPhilocomasium eccam domi, quam in proxumo
パライストリオ:ほら、フィロコマシウムは家にいるぞ!
§320vidisse aibas te osculantem atque amplexantem cum altero.
お前が隣の家で他の男と抱き合い、接吻しているのを見たと言っていたあの彼女がな。
§321Mirumst lolio victitare te tam vili tritico.
スケレドルス:小麦があれほど安いのに、お前が毒麦を食べて暮らしているとは驚きだ。
§322Quid iam?
パライストリオ:なぜだ?
§322bQuia luscitiosus esluscitiosu's.
スケレドルス:お前は鳥目だからだ。
§322cVerbero, edepol tu quidem
パライストリオ:この悪党め、エポル、お前こそ――

語釈・文法注

  1. 271Philocomasio — ギリシア語の女性固有名詞 Philocomasium の与格形。名詞 custos にかかる「目的の与格」あるいは「関係の与格」として機能しており、「フィロコマシウム(を監視・護衛する)ための番人」を意味する。
  2. 283bNon enim faciam quin scias — non faciam quin + 接続法は、「私は〜することを妨げない」「どうしても〜せずにはおかない」を意味する強い決定・意志を表す慣用語句。
  3. 315Iuben tibi oculos exfodiri — Iuben は iubene(iubes + 疑問小辞 -ne)の短縮形。iubeo は通常、対格不定詞構文をとるが、ここでは対格主語が省略され、受動態不定詞 exfodiri(えぐり出される)が伴っている。
  4. 321lolio victitare — lolio(lolium, 毒麦)は手段の奪格。古代の俗信において、毒麦を食べると幻覚を見たり視力が著しく低下したりするとされていたことに基づく、スケレドルスによるパライストリオへの皮肉。

この箇所を引用する

プラウトゥス, ほらふき兵士 §268-322c. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi012.humanitext-lat2:268-322c

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。