Humanitext Reader

プラウトゥス · ほらふき兵士 §1150-1206b

逃亡計画の最終指示と兵士の報告

20 / 24 箇所 · ラテン語

要旨

パライストリオはアクロテレウティウムらと兵士を騙す計略の最終調整を行い、プレウシクレスに船長に変装してフィロコマシウムを連れ出すよう指示する。その後、兵士が中から現れ、フィロコマシウムの説得に成功したことと、パライストリオを彼女に譲り渡したことを報告する。

§1150Non tu scis, quom ex alto puteo sursum ad summum escenderis, §1151maxumum periclum inde esse ab summo ne rusum cadas?
深い井戸から上の方、一番上まで登ったとき、そこ、一番上から再び下に落ちる危険が最も大きいことを知らないのか?
§1152nunc haec res apud súmmum puteum geritur: si praesenserit
今、この件は井戸の一番上で取り扱われているのだ。
§1153miles, nihil ecferri poterit huius: nunc cum maxume
もしあの兵士が勘づけば、この計画からは何も運び出せなくなる。
§1154opust dolis: domi esse ad eam rem video silvai satis,
今こそ、計略が必要な時だ。 そのための材料は、身内に十分に用意されている。
§1155mulieres tres, quartus tute es, quintus ego, sextus senex;
三人の女たち、四人目はお前、五人目は私、六人目はあの老人だ。
§1156quod apud nos fallaciarum sex situmst, certo scio §1157oppidum quodvis, si detur, posse expugnari dolis.
私たちの間に六つの騙しの手段が備わっているからには、私は確信している、どんな街であっても、敵として与えられれば、計略によって攻略できると。
§1158date modo operam.
ただ尽力してくれ。
§1158bId nos ad te, si quid velles, venimus.
私たちはまさにそのために、あなたが何かお望みではないかと、あなたのもとにやって来たのです。
§1159Lepide facitis.
それは素晴らしい。
nunc hanc tibi ego ímpero provinciam.
さて、私は今あなたに、この任務を命じます。
§1160Impetrabis, imperator, quod ego potero, quod voles.
将軍よ、私にできること、あなたが望むことは、何でも思い通りになるでしょう。
§1161Militem lepide, et facete et laute ludificarier §1162volo.
あの兵士を、見事に、機知に富み、かつ華麗にからかってほしいのです。
§1162bVoluptatem mecastor mi imperas.
まあ、お誓いにかけて、あなたは私に喜びとなることを命じておられるのですね。
§1162cScin quem ad modum?
どのようにやるか知っていますか?
§1163Nempe ut adsimulem me amore istius differri.
もちろん、あの男への愛で、身が引き裂かれそうになっているふりをするのでしょう。
§1163bTenes.
その通り。
§1164Quasique istius causa amoris ex hoc matrimonio §1165abierim, cupiens istius nuptiarum.
そして、あの男への愛のために、彼との結婚を熱望して、今のこの結婚生活から去ったかのように装うのですね。
§1165bOmne ordine.
すべて完璧です。
§1166nisi modo unum hoc: hasce esse aedis dicas dotalis tuas, §1167hinc senem aps te abiisse, postquam feceris divortium:
ただしこれ一つだけ。 この家はあなたの持参金としての家であり、あなたが離婚した後、老人があなたから去っていったのだと言うのです。
§1168ne ille mox vereatur intro íre in alienam domum.
あの男が後で他人の家に入るのを恐れないように。
§1169Bene mones.
良いお考えです。
§1169bSed ubi ille exierit intus, istinc te procul §1170ita volo adsimulare, prae illius forma quasi spernas tuam §1171quasique eiús opulentitatem reverearis, et simul
しかし、あの男が中から出てきたら、そこから少し離れたところで、彼の美貌に比べて自分の姿を軽蔑しているかのように、また彼の富を畏れ敬っているかのように装ってほしいのです。
§1172formam, amoenitatem illius, faciem, pulchritudinem §1173conlaudato.
同時に、彼の容姿、魅力、顔立ち、美しさを称えなさい。
satin praeceptumst?
指示は十分ですか?
§1173bTeneo.
わかっています。
satinest, si tibi §1174meum opus ita dabo expolitum, ut improbare non queas?
もし私が私の役目をあなたに非の打ち所がないほど磨き上げてお見せすれば、それで十分ですか?
§1175Sat habeo.
十分です。
nunc tibi vicissim quae imperabo ea discito.
今度はあなたの番です、私が命じることを学びなさい。
§1176quom extemplo hoc erit factum, ubi intro haec abierit, ibi tu ilico §1177facito uti venias ornatu húc ad nos nauclerico;
これが終わって、彼女が中に入ったらすぐに、そのときあなたはただちに船長の装いをして、ここ私たちのところへ来るようにしなさい。
§1178causeam habeas ferrugineam, et scutulam ob oculos laneam, §1179palliolum habeas ferrugineum (nam is colos thalassicust),
鉄錆色の帽子をかぶり、目の上には羊毛の眼帯を当て、鉄錆色のマントを羽織るのだ(というのも、その色は海の色だからだ)。
§1180id conexum in umero laevo, exfafillato bracchio, §1181praecinctus aliqui: adsimulato quasi gubernator sies;
それを左肩で留め、腕を露出させ、何らかの形で帯を締め、まるで操舵手であるかのように装いなさい。
§1182atque apud hunc senem omnia haec sunt, nam is piscatores habet.
そして、これらはすべてあの老人のところにあります。 彼は漁師たちを雇っているからです。
§1183Quid? ubi ero exornatus quin tu dicis quid facturus sim?
何だって? 変装し終わったら、私が何をするつもりなのか言ってくれないか?
§1184_1185Huc venito et matris verbis Philocomasium arcessito, §1186ut, si itura sit Athenas, eat tecum ad portum cito,
ここへ来て、母親の言葉としてフィロコマシウムを呼び出しなさい、もし彼女がアテナイへ行くつもりなら、あなたと一緒に急いで港へ行くように、と。
§1187atque ut iubeat ferri in navim si quid imponi velit.
そして、船に積みたいものがあれば運ぶよう命令するように、と。
§1188nisi eat, te soluturum esse navim: ventum operam dare.
もし行かないなら、あなたは船を出航させるつもりだ。 風が味方しているのだから、と。
§1189Satis placet pictura.
その青写真で十分にいい。
perge.
続けろ。
§1189bIlle extemplo illam hortabitur §1190ut eat, ut properet, ne morae sit matri.
あの男はただちに、彼女に促すでしょう、行くように、急ぐように、母親を待たせないように、と。
§1190bMultimodis sapis.
君はあらゆる点で賢いな。
§1191Ego illi dicam, ut me adiutorem, qui onus feram ad portum, roget.
私はあの男に、私を、荷物を港まで運ぶ手伝い手として頼むように言いましょう。
§1192ille iubebit me ire cum illa ad portum.
あの男は私に、彼女と一緒に港へ行くよう命じるでしょう。
ego adeo, ut tu scias, §1193prorsum Athenas protinus abibo tecum.
そこで私は、お前が知っているように、そのまままっすぐ、お前と一緒にアテナイへ去り去るのだ。
§1193bAtque ubi illo veneris, §1194triduom servire numquam te, quin liber sis, sinam.
そして、そこに着いたら、三日の間も奴隷でいさせはしない、自由の身にしてやろう。
§1195Abi cito atque orna te.
急いで行って、身支度をしなさい。
§1195bNumquid aliud?
他には何か?
§1195cHaec ut memineris.
これらのことを覚えておくこと。
§1196Abeo. —
行くよ。
§1196bEt vos abite hinc intro actutum;
そして、あなた方も今すぐ中に入ってください。
nam illum huc sat scio §1197iam exiturum esse intus.
あの男がもうすぐここへ中から出てくるのが私には十分わかっているからです。
§1197bCelebre apud nos imperium tuomst. —
あなたの命令は、私たちの間で広く実行されます。
§1198Agite abscedite ergo.
さあ、立ち去ってください。
ecce autem commodum aperitur foris.
おや、ちょうどいい具合に戸が開きます。
§1199hilarus exit: impetravit.
上機嫌で出てきます。 要求が通ったのです。
inhiat quod nusquam est miser.
惨めな男め、存在しないものを渇望している。
§1200Quod volui ut volui impetravi, per amicitiam et gratiam, §1201a Philocomasio.
私が望んでいたことを、望んだ通りに、友情と好意によって手に入れたぞ、フィロコマシウムからな。
§1201bQuid tam intus fuisse te dicam diu?
中になぜそれほど長くおられたのですか?
§1202Numquam ego me tam sensi amari quam nunc ab illa muliere.
私は今ほど、あの女から愛されていると感じたことはない。
§1203Quid iam?
なぜですか?
§1203bVt multa verba feci, ut lenta materies fuit.
どれほど多くの言葉を費やしたことか、説得の材料がどれほど手強かったことか。
§1204verum postremo impetravi ut volui: donavi dedi §1205quae voluit, quae postulavit;
だがついに、私は望んだ通りに彼女を説得した。 私は与えた、彼女が望んだもの、要求したものを贈り物として。
te quoque ei dono dedi.
お前も彼女に贈り物として与えたぞ。
§1206Etiam me? quo modo ego vivam sine te?
私までもですか? あなたなしでどうして私が生きていけましょう?
§1206bAge, animo bono es,
さあ、気をしっかり持つが良い、

語釈・文法注

  1. §1151ab summo ne rusum cadas — 名詞節を導く `ne` 節が `periclum`(危険)を修飾・補足しており、「再び下に落ちるという危険」を表している。
  2. §1154silvai satis — `silvai` は `silva` の古風な単一属格形(-ai)であり、量を示す副詞 `satis`(十分な)に伴う「部分属格」として機能している。「十分な量の森(=材料)」を意味する比喩的表現。
  3. §1166hasce esse aedis dicas dotalis tuas — `dicas` は願望・義務を表す接続法現在(二人称単数に対する穏やかな命令)。その目的語として対格不定詞構文(Aci) `hasce aedis dotalis tuas esse` が続いている。
  4. §1180exfafillato bracchio — 奪格独立句(ablative absolute)。`exfafillato` は「(肩から)はだけられた、露出した」という意味で、船長(操舵手)の衣服の着方を描写している。
  5. §1194quin liber sis — 否定の表現(ここでは `numquam... sinam`)に続く `quin` 節であり、接続法現在 `sis` を伴い、「お前を自由にすることなしには(決して〜させない)」という結果・制限を表す。

この箇所を引用する

プラウトゥス, ほらふき兵士 §1150-1206b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi012.humanitext-lat2:1150-1206b

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。