§417Ῥωμαῖοι δʼ ὑπὸ σπουδῆς τοῖς τότε ἑτοίμοις ἱππεῦσι δισχιλίοις καὶ πεζοῖς δισμυρίοις καὶ ἐλέφασί τισιν, ἡγουμένου σφῶν Ἀκιλίου Μανίου Γλαβρίωνος, ἐς Ἀπολλωνίαν ἐκ Βρεντεσίου διαβαλόντες ἐπὶ Θεσσαλίας ἐβάδιζον καὶ τὰς πόλεις ἐξέλυον τῶν πολιορκιῶν, ἐν ὅσαις δʼ ἦσαν ἤδη Ἀθαμάνων φρουραί, τὰς φρουρὰς ἐξέβαλλον.
一方、ローマ人たちは急ぎ、マニウス・アキリウス・グラブリオの指揮のもと、当時準備のできていた二千の騎兵と二万の歩兵、および数頭の象を率いて、ブレンテシオンからアポロニアへ渡海し、テッサリアに向けて進軍した。 そして諸都市の包囲を解き、すでにアタマネス人の守備隊が置かれていた都市からは守備隊を追い払った。
καὶ τὸν Μεγαλοπολίτην Φίλιππον αἰχμάλωτον ἔλαβον, ἐλπίζοντα ἔτι τὴν Μακεδόνων ἀρχήν. εἷλον δὲ καὶ τῶν Ἀντιοχείων ἐς τρισχιλίους.
また、未だマケドニアの支配権を夢見ていたメガロポリスのフィリッポスを捕虜とし、アンティオコスの兵も約三千人を捕らえた。
ἅμα δὲ ταῦτα ὁ Μάνιος εἰργάζετο, καὶ ὁ Φίλιππος ἐς Ἀθαμανίαν ἐμβαλὼν πᾶσαν αὐτὴν ὑπήκοον ἔλαβεν, Ἀμυνάνδρου φυγόντος ἐς Ἀμβρακίαν.
マニウスがこれらのことを行うと同時に、フィリッポスもアタマニアに侵攻してそこをすべて従属させ、アミュナンドロスはアンブラキアに逃亡した。
ὧν ὁ Ἀντίοχος αἰσθανόμενός τε, καὶ τὴν ὀξύτητα τῶν γιγνομένων καταπλαγείς, ἔδεισεν ὡς ἐπὶ αἰφνιδίῳ καὶ ταχείᾳ μεταβολῇ, καὶ τῆς εὐβουλίας Ἀννίβου τότε ᾔσθετο, ἔς τε τὴν Ἀσίαν ἄλλους ἐπʼ ἄλλοις ἔπεμπεν ἐπισπέρχειν Πολυξενίδαν ἐς τὴν διάβασιν, αὐτὸς δʼ ὅσους εἶχε, πανταχόθεν συνεκάλει.
これらを知り、事態の急速な展開に驚愕したアンティオコスは、突如として訪れた素早い形勢の変化に恐怖を感じ、その時初めてハンニバルの深謀遠慮を悟った。 彼はアジアへ次々と使者を派遣して、ポリクセニダスに海を渡るのを急がせる一方、自らは手元にある者をあらゆる場所から召集した。
γενομένων δʼ αὐτῷ τῶν μὲν οἰκείων πεζῶν μυρίων καὶ ἱππέων πεντακοσίων, ἐπὶ δὲ τούτοις καὶ τινῶν συμμάχων, Θερμοπύλας κατέλαβεν ὡς τὴν δυσχωρίαν προβαλούμενος τοῖς πολεμίοις καὶ τὸν στρατὸν ἐκ τῆς Ἀσίας ἀναμενῶν.
彼自身の兵のうち歩兵一万と騎兵五百、そしてこれらに加えて一部の同盟兵が集まると、彼は敵に対して難所を盾として立ちはだからせ、アジアからの軍勢を待ち受けるために、テルモピュライを占領した。
δίοδος δʼ ἐστὶν αἱ Θερμοπύλαι στενὴ καὶ ἐπιμήκης, καὶ αὐτὴν περιέχει τῇ μὲν θάλασσα τραχεῖα καὶ ἀλίμενος, τῇ δὲ ἕλος ἄβατόν τε καὶ βαραθρῶδες.
テルモピュライは狭く細長い通路であり、その一方は荒々しく港のない海に囲まれ、他方は通行不能で底なしの沼地に囲まれている。
κορυφαί τε εἰσὶν ἐν αὐτῇ δύο ὀρῶν ἀπόκρημνοι, καὶ τούτων μὲν Τειχιοῦντα καλοῦσι τὴν δὲ Καλλίδρομον.
そこには二つの険しい山の山頂があり、一方はテイキウス、他方はカリドロモスと呼ばれている。
ἔχει δὲ ὁ τόπος θερμῶν ὑδάτων πηγάς, καὶ Θερμοπύλαι ἀπὸ τοῦδʼ ἐπικλῄζονται.
その場所には温水の泉があり、テルモピュライの名はこれに由来している。
§418τεῖχος οὖν ἐνταῦθα διπλοῦν ὁ Ἀντίοχος ᾠκοδομήσατο, καὶ τὰς μηχανὰς ἐπὶ τὸ τεῖχος ἐπέθηκεν.
そこでアンティオコスはここに二重の壁を築き、その壁の上に兵器を設置した。
ἔς τε τὰς κορυφὰς τῶν ὀρῶν Αἰτωλοὺς ἀνέπεμψε, μή τις λάθοι κατὰ τὴν λεγομένην ἀτραπὸν περιελθών, ᾗ δὴ καὶ Λακεδαιμονίοις τοῖς ἀμφὶ Λεωνίδαν Ξέρξης ἐπέθετο, ἀφυλάκτων τότε τῶν ὀρῶν ὄντων.
そして、いわゆる「小道」を通って迂回してくる者がだれも気づかれずに侵入することのないよう、山の山頂にアイトリア人たちを送り込んだ。 かつて山が守られていなかった際、クセルクセスがレオニダス率いるラケダイモン人たちを攻撃したのが、まさにこの小道であった。
Αἰτωλοὶ δὲ χιλίους μὲν ἑκατέρῳ τῶνδε τῶν ἄκρων ἐπέστησαν, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐστρατοπέδευον ἐφʼ ἑαυτῶν περὶ πόλιν Ἡράκλειαν.
アイトリア人たちは、これら二つの山頂のそれぞれに千人を配置し、残りの兵はヘラクレイア市の周辺に独自に陣を敷いた。
ὁ δὲ Μάνιος ἐπεὶ κατεῖδε τὴν τῶν πολεμίων παρασκευήν, σημεῖον ἔδωκεν ἐς ἕω μάχης·
マニウスは敵の防備体制を目にすると、夜明けの戦闘開始の合図を与えた。
καὶ δύο τῶν χιλιάρχων, Μᾶρκον Κάτωνα καὶ Λεύκιον Οὐαλέριον, ἐκέλευσε νυκτός, ἐπιλεξαμένους ἑκάτερον ὁπόσους ἐθέλοι, τὰ ὄρη περιελθεῖν καὶ τοὺς Αἰτωλοὺς ἀπὸ τῶν ἄκρων, ὅπῃ δύναιντο, βιάσασθαι.
そして二人の千人隊長、すなわちマルクス・カトとルキウス・ウァレリウスに対し、夜間のうちに、それぞれが望むだけの兵を選び出して山を迂回し、可能な方法でアイトリア人たちを山頂から駆逐するよう命じた。
τούτων ὁ μὲν Λεύκιος ἀπεκρούσθη τοῦ Τειχιοῦντος, ἀγαθῶν ἐνταῦθα τῶν Αἰτωλῶν γενομένων·
このうちルキウスは、テイキウスにおいてアイトリア人たちが善戦したため、撃退された。
ὁ δὲ Κάτων τῷ Καλλιδρόμῳ παραστρατοπεδεύσας, κοιμωμένοις ἔτι τοῖς ἐχθροῖς ἐπέπεσε περὶ ἐσχάτην φυλακήν, καὶ πολὺς ἀμφʼ αὐτὸν ἐγίγνετο ἀγών, βιαζόμενον ἐς ὑψηλὰ καὶ ἀπόκρημνα κωλυόντων τῶν πολεμίων.
一方、カトはカリドロモスの近くに宿営し、夜の最後の交代のころ、未だ眠っている敵を襲撃した。 敵が防ぐ中で彼が険しく切り立った高地へと突き進んだため、彼の周囲で激しい戦闘が生じた。
ἤδη δὲ καὶ Μάνιος ἐπῆγε τὴν στρατιὰν Ἀντιόχῳ κατὰ μέτωπον, ἐς λόχους ὀρθίους διῃρημένην·
そのころには、マニウスも軍勢を縦隊に編制してアンティオコスに対し正面から進撃させていた。
ὧδε γὰρ μόνως ἐν στενοῖς ἐδύνατο.
狭隘な地ではこのようにするしかなかったからである。
καὶ ὁ βασιλεὺς τοὺς μὲν ψιλοὺς καὶ πελταστὰς προμάχεσθαι τῆς φάλαγγος ἐκέλευσεν, αὐτὴν δʼ ἔστησε πρὸ τοῦ στρατοπέδου, ἐπὶ δεξιὰ δʼ αὐτῆς τοὺς σφενδονήτας καὶ τοξότας ἐπὶ τῶν ὑπωρειῶν, τοὺς δʼ ἐλέφαντας ἐν ἀριστερᾷ, καὶ τὸ στῖφος ὃ μετʼ αὐτῶν ἀεὶ συνετάσσετο, παρὰ τῇ θαλάσσῃ.
王は軽装兵と軽盾兵にファランクスの前方で戦うよう命じ、ファランクス自体は陣営の前に配置した。 そしてその右翼、山裾の上に投石兵と弓兵を配し、左翼の海辺には象と、常に象とともに行動する部隊を配置した。