§IV#2"ταῦτα τοῦ Ποντίου λέγοντος ὁ πρεσβύτης ἐδάκρυσέ τε, καὶ ἐπιβὰς τῆς ἀπήνης ἐς τὸ Καύδιον ἀπήλαυνεν.
たったこれらのことをポンティウスが言うと、老人は涙を流し、馬車に乗ってカウディウムへと去っていった。
ὁ δὲ Πόντιος τοὺς πρέσβεις καλέσας ἤρετο εἴ τις εἰρηνοδίκης αὐτοῖς παρείη.
ポンティウスは使節たちを呼び、和平調停官が彼らに同行しているか尋ねた。
τοῖς δὲ παρῆν οὐδεὶς ὡς ἐπὶ ἄσπονδον καὶ ἀκήρυκτον πόλεμον ἐστρατευκόσι.
彼らには誰も同行していなかった。 休戦も宣戦布告もない戦争に出征した者たちであったからである。
τοῖς οὖν ὑπάτοις καὶ τοῖς ἄλλοις ἄρχουσι τῆς στρατιᾶς καὶ παντὶ τῷ πλήθει λέγειν ἐκέλευε τοὺς πρέσβεις,
ἡμεῖς ἀεὶ Ῥωμαίοις ἐσπενδόμεθα φιλίαν, ἣν αὐτοὶ διελύσατε, Σιδικηνοῖς τοῖς ἡμετέροις ἐχθροῖς συμμαχοῦντες.
そこで彼は、執政官たちや軍の他の指揮官たち、そして全軍勢に対して次のように伝えるよう、使節たちに命じた。 「我々は常にローマ人と友好の契約を結んできたが、あなた方は我々の敵であるシディキニ人と同盟を結ぶことで、それを自ら破棄した。
εἶτʼ αὖθις αὖ φιλίας ἡμῖν γενομένης, Νεαπολίταις ἐπολεμεῖτε τοῖς ἡμετέροις γείτοσιν.
その後、再び我々の間に友好が成立したというのに、あなた方は我々の隣人であるネアポリス人と戦争を行った。
καὶ οὐκ ἠγνοοῦμεν ὅτι ταῦτʼ ἦν ὑμῖν παρασκευὴ πλεονεξίας ἐπὶ ὅλην τὴν Ἰταλίαν.
そして、これらがイタリア全土に対するあなた方の貪欲な支配の準備であったことを、我々は知らなかったわけではない。
ἔν τε ταῖς προτέραις μάχαις πολλὰ παρὰ τὴν ἀπειρίαν τῶν ἡμετέρων στρατηγῶν προλαβόντες οὐδὲν ἐπεδείξασθε μέτριον ἐς ἡμᾶς, οὐδʼ ἠρκεῖσθε τὴν χώραν πορθοῦντες καὶ χωρία καὶ πόλεις ἔχοντες ἀλλοτρίας, καὶ κληρούχους ἐς αὐτὰ πέμποντες, ἀλλὰ καὶ πρεσβευσαμένων ἡμῶν δὶς πρὸς ὑμᾶς, καὶ πολλὰ συγχωρούντων, ὑπερήφανα ἡμῖν ἄλλα ἐπετάσσετε, τὴν ἀρχὴν ὅλην ἀποθέσθαι καὶ ὑμῶν ὑπακούειν, ὥσπερ οὐ σπενδομένους ἀλλʼ ἑαλωκότας.
以前の戦いにおいて、我々の将軍たちの経験不足に乗じて多くの優位を得たとき、あなた方は我々に対して少しの寛大さも示さず、領土を略奪し、他人の土地や都市を占拠し、そこに植民者を送るだけでは満足せず、我々が二度もあなた方に使節を送り、多くの譲歩をしたにもかかわらず、あなた方は我々にさらに傲慢な命令を下し、まるで条約を結ぶ者ではなく捕虜であるかのように、すべての支配権を放棄してあなた方に従うよう求めた。
καὶ ἐπὶ τοῖσδε τὸν πόλεμον τόνδε ἄσπονδον καὶ ἀκήρυκτον ἐψηφίσασθε, κατʼ ἀνδρῶν ποτὲ φίλων, κατὰ Σαβίνων ἐκγόνων τῶν ὑμῖν συνοικούντων.
そしてこれらのことの上に、かつての友人であり、あなた方と同居しているサビニ人の子孫である者たちに対して、この休戦も宣戦布告もない戦争を議決したのだ。
ἕνεκα μὲν οὖν τῆς ὑμετέρας πλεονεξίας ἔδει καὶ τὰ παρʼ ἡμῶν ὑμῖν ἄσπονδα εἶναι.
それゆえ、あなた方の貪欲さのゆえに、我々の側からもあなた方に対して容赦のない対応がなされるべきであった。
ἐγὼ νέμεσίν τε θεῶν αἰδούμενος, ἣν ὑμεῖς ὑπερείδεσθε, καὶ συγγενείας καὶ φιλίας τῆς ποτὲ μνημονεύων, δίδωμι ἕκαστον ὑμῶν σὺν ἱματίῳ σῶον ὑπὸ ζυγὸν ἀπελθεῖν, ἢν ὀμόσητε τήν τε γῆν καὶ τὰ χωρία πάνθʼ ἡμῖν ἀποδώσειν, καὶ τοὺς κληρούχους ἀπὸ τῶν πόλεων ἀπάξειν, καὶ μηδέ ποτʼ ἐπὶ Σαυνίτας στρατεύσειν.
しかし私は、あなた方が軽蔑した神々の怒りを恐れ、かつての関係と友好を記憶にとどめているがゆえに、あなた方の各々が、衣服をまとったまま無傷で軛の下をくぐって去ることを許す。 ただし、土地とすべての場所を我々に返還し、都市から植民者を撤退させ、二度とサムニウム人に対して遠征しないと誓うならばである。
ἀπαγγελθέντων δὲ τούτων ἐς τὸ στρατόπεδον ὀλοφυρμὸς ἦν καὶ θρῆνος ἐπὶ πλεῖστον·
」これらのことが陣営に伝えられると、きわめて大きな嘆きと哀悼が起こった。
θανάτου γὰρ ἡγοῦντο εἶναι χείρονα τὴν ὕβριν τὴν ὑπὸ τῷ ζυγῷ.
というのも、軛の下をくぐるという屈辱は死よりも悪いと考えたからである。
ὡς δὲ καὶ περὶ τῶν ἱππέων ἐπύθοντο, αὖθις ἐθρήνουν ἐπὶ πλεῖστον.
さらに騎兵についても知ると、彼らは再び大いに嘆いた。
ὑπὸ δὲ ἀπορίας αὐτὰ ἐδέχοντο, καὶ τοὺς ὅρκους ὤμνυον ὅ τε Πόντιος καὶ οἱ Ῥωμαίων ὕπατοι, δύο ὄντες Ποστούμιός τε καὶ Οὐετούριος, καὶ ταμιαι δύο καὶ ταξιάρχαι τέσσαρες καὶ χιλίαρχοι δώδεκα, σύμπαντες ὅσοι μετὰ τοὺς διεφθαρμένους ἦρχον.
しかし、なす術のなさから彼らはこれらを受け入れ、ポンティウスと、ポストゥミウスとウェトゥリウスの二人のローマ執政官、そして二人の財務官、四人の歩兵隊長、十二人の千人隊長――亡くなった者たちののちに指揮を執っていた者たち全員――が誓約を交わした。
γενομένων δὲ τῶν ὅρκων ὁ μὲν Πόντιος παραλύσας τι τοῦ διατειχίσματος, καὶ δυσὶ δόρασιν ἐς τὴν γῆν ἐμπεπηγόσιν ἐπικάρσιον ἄλλο ἐπιθείς, ἐξέπεμπε Ῥωμαίων ἕκαστον ὑπὸ τούτῳ.
誓約が交わされると、ポンティウスは囲い壁の一部を取り壊し、地面に突き刺した二本の槍の上に、もう一本を横向きに載せて、その下をローマ人の一人一人を通らせて送り出した。
καί τινα ὑποζύγια ἔδωκεν αὐτοῖς ἐς τοὺς ἀρρωστοῦντας, καὶ τροφήν, ἄχρι τῆς Ῥώμης φέρεσθαι.
また、病人のための荷獣と、ローマにたどり着くまでの食料を彼らに与えた。
δύναται δʼ, ἐμοὶ δοκεῖν, τὸ εἶδος τῆς ἀφέσεως, ὃ καλοῦσιν οἱ τῇδε ζυγόν, ὀνειδίζειν ὡς δοριαλώτοις.
私の見解では、この地の人々が軛と呼ぶこの解放の形式は、槍で捕らえられた者たちであることを辱める意味がある。
ἀπαγγελθείσης δὲ τῆς συμφορᾶς ἐς τὴν πόλιν οἰμωγὴ καὶ θρῆνος ἦν ὡς ἐπὶ πένθει, καὶ αἱ γυναῖκες ἐκόπτοντο τοὺς αἰσχρῶς περισεσωσμένους ὡς ἀποφανόντας, ἥ τε βουλὴ τὴν ἐπιπόρφυρον ἐσθῆτα ἀπέθετο, καὶ θυσίαι καὶ γάμοι, καὶ ὅσα ἄλλα τοιουτότροπα, ἐπέσχετο ἐπὶ τὸ ἔτος ὅλον, ἕως τὴν συμφορὰν ἀνέλαβον.
この悲劇が市内に伝えられると、喪に服すかのような悲鳴と嘆きが起こり、女たちは、不名誉にも生き延びた者たちを、死者のごとく悼んで胸をかきむしった。 元老院は紫の縁取りのある衣を脱ぎ捨て、犠牲祭や婚礼、その他そのような類いのすべての行事は、この災難から立ち直るまで、丸一年の間中止された。
τῶν δὲ ἀφειμένων οἱ μὲν ἐς τοὺς ἀγροὺς διέφευγον ὑπὸ αἰδοῦς, οἱ δὲ νυκτὸς ἐς τὴν πόλιν ἐσῄεσαν·
解放された者たちのうち、ある者は恥ずかしさのあまり田舎へと逃れ、ある者は夜間に市内に入った。
οἱ δὲ ἄρχοντες ἡμέρας μὲν ἐσῆλθον ὑπʼ ἀνάγκης, καὶ τὰ σημεῖα τῆς ἀρχῆς ἐπέκειτο αὐτοῖς, ἔπρασσον δὲ οὐδέν. "
官職にある者たちは、必要に迫られて昼間に入り、職標を身につけてはいたが、公務は行わなかった。