§6.55.1Κόκλην γὰρ λέγεται τὸν Ὡράτιον ἐπικληθέντα, διαγωνιζόμενον πρὸς δύο τῶν ὑπεναντίων ἐπὶ τῷ καταντικρὺ τῆς γεφύρας πέρατι τῆς ἐπὶ τοῦ Τιβέριδος, ἣ κεῖται πρὸ τῆς πόλεως, ἐπεὶ πλῆθος ἐπιφερόμενον εἶδε τῶν βοηθούντων τοῖς πολεμίοις, δείσαντα μὴ βιασάμενοι παραπέσωσιν εἰς τὴν πόλιν, βοᾶν ἐπιστραφέντα τοῖς κατόπιν ὡς τάχος ἀναχωρήσαντας διασπᾶν τὴν γέφυραν.
コクラス、すなわちホラティウスと呼ばれた人物は、市門の前に横たわるテヴェレ川に架かる橋の対岸のたもとで、二人の敵と戦っていたが、敵に加勢する軍勢が押し寄せるのを見て、彼らが力ずくで市内に乱入することを恐れ、後ろを振り返って、背後の人々に一刻も早く退却して橋を切り落とすようにと大声で叫んだと伝えられている。
§6.55.2τῶν δὲ πειθαρχησάντων, ἕως μὲν οὗτοι διέσπων, ὑπέμενε τραυμάτων πλῆθος ἀναδεχόμενος καὶ διακατέσχε τὴν ἐπιφορὰν τῶν ἐχθρῶν, οὐχ οὕτως τὴν δύναμιν ὡς τὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ καὶ τόλμαν καταπεπληγμένων τῶν ὑπεναντίων·
人々がこれに従い、彼らが橋を切り落としている間、コクラスは多くの傷を受けながらも踏みとどまり、敵の突進を阻止した。 敵は、彼の力よりもむしろ、その立ち向かう姿勢と不屈の勇気に圧倒されたからである。
§6.55.3διασπασθείσης δὲ τῆς γεφύρας, οἱ μὲν πολέμιοι τῆς ὁρμῆς ἐκωλύθησαν, ὁ δὲ Κόκλης ῥίψας ἑαυτὸν εἰς τὸν ποταμὸν ἐν τοῖς ὅπλοις κατὰ προαίρεσιν μετήλλαξε τὸν βίον, περὶ πλείονος ποιησάμενος τὴν τῆς πατρίδος ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἐσομένην μετὰ ταῦτα περὶ αὐτὸν εὔκλειαν τῆς παρούσης ζωῆς καὶ τοῦ καταλειπομένου βίου.
橋が切り落とされると、敵は攻撃の手を阻まれ、コクラスは武装したまま川に身を投じ、自らの意志でその生涯を終えた。 彼は祖国の安全と、その後に生じるであろう自らへの栄誉を、現在の命と残された生涯よりも重んじたからである。
§6.55.4τοιαύτη τις, ὡς ἔοικε, διὰ τῶν παρʼ αὐτοῖς ἐθισμῶν ἐγγεννᾶται τοῖς νέοις ὁρμὴ καὶ φιλοτιμία πρὸς τὰ καλὰ τῶν ἔργων.
このように、彼らの間に確立された慣習を通じて、若者たちの間には、高潔な行為に対するこれほどの情熱と名誉心が植え付けられるのである。