Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §3.86.1-3.86.11

マハルバルの騎兵撃退とローマの危機

245 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

執政官セルウィリウスが派遣したローマの先遣騎兵がマハルバル率いるカルタゴ軍に大敗し、ローマはさらなる混乱に陥って非常事態への対応を迫られ、一方ハンニバルはアドリア海沿岸へ進軍して略奪を行った。

§3.86.1κατὰ δὲ τοὺς τῆς μάχης καιροὺς Γνάιος Σερουίλιος ὁ προκαθήμενος ὕπατος ἐπὶ τῶν κατʼ Ἀρίμινον τόπων — §3.86.2οὗτοι δʼ εἰσὶν ἐπὶ τῆς παρὰ τὸν Ἀδρίαν πλευρᾶς, οὗ συνάπτει τὰ Γαλατικὰ πεδία πρὸς τὴν ἄλλην Ἰταλίαν, οὐ μακρὰν τῆς εἰς θάλατταν ἐκβολῆς τῶν τοῦ Πάδου στομάτων — §3.86.3ἀκούσας εἰσβεβληκότα τὸν Ἀννίβαν εἰς Τυρρηνίαν ἀντιστρατοπεδεύειν τῷ Φλαμινίῳ, πᾶσι μὲν ἐπεβάλετο τοῖς στρατοπέδοις αὐτὸς συνάπτειν, ἀδυνατῶν δὲ διὰ τὸ τῆς στρατιᾶς βάρος Γάιον Κεντήνιον κατὰ σπουδὴν δοὺς τετρακισχιλίους ἱππεῖς προεξαπέστειλε, βουλόμενος, εἰ δέοινθʼ οἱ καιροί, πρὸ τῆς αὑτοῦ παρουσίας τούτους καταταχεῖν.
(トラシメヌス湖の)戦いの時、アリミヌム地方を守備していた執政官グナエウス・セルウィリウスは―― この場所はアドリア海沿いにあり、ガリア平原がイタリアの残りの部分と接するところであって、パドゥス川の河口が海に注ぐ場所から遠くないのだが―― ハンニバルがエトルリアに侵入してフラミニウスと対峙して陣を敷いていると聞き、自らすべての軍勢を率いて合流しようと試みた。 しかし、軍隊の移動の遅さからそれが不可能であったため、ガイウス・ケンテニウスに4,000の騎兵を与えて急ぎ先遣隊として派遣した。 状況が要求するならば、彼自身の到着に先んじて彼らを急行させようと望んだからである。
§3.86.4Ἀννίβας δέ, μετὰ τὴν μάχην προσαγγελθείσης αὐτῷ τῆς τῶν ὑπεναντίων βοηθείας, ἐξαποστέλλει Μαάρβαν ἔχοντα τοὺς λογχοφόρους καί τι μέρος τῶν ἱππέων.
一方ハンニバルは、戦闘の後に敵の援軍の知らせを受けると、槍兵と騎兵の一部を率いるマハルバルを派遣した。
§3.86.5οἳ καὶ συμπεσόντες τοῖς περὶ τὸν Γάιον ἐν αὐτῇ μὲν τῇ πρώτῃ συμπλοκῇ σχεδὸν τοὺς ἡμίσεις αὐτῶν διέφθειραν, τοὺς δὲ λοιποὺς εἴς τινα λόφον συνδιώξαντες τῇ κατὰ πόδας ἡμέρᾳ πάντας ἔλαβον ὑποχειρίους.
彼らはガイウスの一行と衝突し、最初の小競り合いにおいてそのほぼ半数を殲滅し、残りの者たちをある丘へと追い詰め、翌日には全員を捕虜とした。
§3.86.6ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ, τριταίας οὔσης τῆς κατὰ τὴν μάχην προσαγγελίας, καὶ μάλιστα τότε τοῦ πάθους κατὰ τὴν πόλιν ὡσανεὶ φλεγμαίνοντος, ἐπιγενομένης καὶ ταύτης τῆς περιπετείας οὐ μόνον τὸ πλῆθος, ἀλλὰ καὶ τὴν σύγκλητον αὐτὴν συνέβη διατραπῆναι.
ローマでは、戦闘に関する最初の知らせが届いてから三日目のことであり、とりわけそのときは市内にその打撃がいわば炎症を起こしているかのように生々しかったが、このさらなる破滅が重なったため、群衆だけでなく元老院自体も動揺することとなった。
§3.86.7διὸ καὶ παρέντες τὴν κατʼ ἐνιαυτὸν ἀγωγὴν τῶν πραγμάτων καὶ τὴν αἵρεσιν τῶν ἀρχόντων μειζόνως ἐπεβάλοντο βουλεύεσθαι περὶ τῶν ἐνεστώτων, νομίζοντες αὐτοκράτορος δεῖσθαι στρατηγοῦ τὰ πράγματα καὶ τοὺς περιεστῶτας καιρούς.
それゆえ彼らは、毎年の国事の運営や政務官の選出を差し置いて、現在の状況についてより重大な決議を行うことに乗り出した。 事態と取り巻く状況は、全権を持つ将軍を必要としていると考えたからである。
§3.86.8Ἀννίβας δὲ κατατεθαρρηκὼς τοῖς ὅλοις ἤδη τὸ μὲν συνεγγίζειν τῇ Ῥώμῃ κατὰ τὸ παρὸν ἀπεδοκίμασεν, τὴν δὲ χώραν ἐπιπορευόμενος ἀδεῶς ἐπόρθει, ποιούμενος τὴν πορείαν ὡς ἐπὶ τὸν Ἀδρίαν.
一方ハンニバルは、今や戦況全体に十分な自信を得ていたものの、現時点でローマに接近することは見合わせ、恐れることなくその地を縦走して略奪し、アドリア海に向けて進軍した。
§3.86.9διανύσας τε τήν τε τῶν Ὄμβρων καλουμένην χώραν καὶ τὴν τῶν Πικέντων ἧκεν δεκαταῖος πρὸς τοὺς κατὰ τὸν Ἀδρίαν τόπους,
そして、ウンブリアと呼ばれる地域とピケヌムの地域を通過し、十日目にアドリア海沿岸の地方に到着した。
§3.86.10πολλῆς μὲν λείας γεγονὼς ἐγκρατής, ὥστε μήτʼ ἄγειν μήτε φέρειν δύνασθαι τὸ στρατόπεδον τὰς ὠφελείας, πολὺ δὲ πλῆθος ἀνθρώπων ἀπεκταγκὼς κατὰ τὴν δίοδον·
彼は多くの戦利品を手に入れ、軍隊はその略奪品を追うことも運ぶこともできないほどであった。 また、通過の途上で非常に多くの人々を殺害した。
§3.86.11καθάπερ γὰρ ἐν ταῖς τῶν πόλεων καταλήψεσι, καὶ τότε παράγγελμά τι δεδομένον ἦν φονεύειν τοὺς ὑποπίπτοντας τῶν ἐν ταῖς ἡλικίαις.
なぜなら、都市が占領されたときと同様に、そのときも適齢期にある者で手にかかった者は殺害せよという命令が出されていたからである。
ταῦτα δʼ ἐποίει διὰ τὸ προ
彼がこれをなしたのは……

語釈・文法注

  1. §3.86.1Γνάιος Σερουίλιος ὁ προκαθήμενος ὕπατος — 主文の主語「Γνάιος Σερουίλιος」に対して、長い挿入句(§3.86.2)と分詞(§3.86.3, ἀκούσας... ἀδυνατῶν...)が挟まるため、述語動詞(§3.86.3, ἐπεβάλετο... προεξαπέστειλε)に至るまでの骨格を見失いやすい、破格(アナコルトン)を伴う長文構造。
  2. §3.86.3εἰ δέοινθʼ οἱ καιροί — 条件節の希求法「δέοιντο」は、過去時制の主節動詞「προεξαπέστειλε」から見た過去における主観的な未来の可能性(「万一〜の場合には」)を表す。
  3. §3.86.6τριταίας οὔσης τῆς κατὰ τὴν μάχην προσαγγελίας — 属格独立構文。形容詞「τριταῖος」は時間関係(「三日目の」)を述語的に示し、トラシメヌス湖での敗報が届いてから「三日しか経っていない」ことを意味する。
  4. §3.86.10ὥστε μήτʼ ἄγειν μήτε φέρειν δύνασθαι — 「ὥστε」+ 不定詞(結果節)。「ἄγειν καὶ φέρειν」(略奪する、家畜を追い払い財物を運ぶ)という定型句を用い、略奪品が多すぎて軍隊が移動すら困難であった物理的状況を表現している。
  5. §3.86.11τοὺς ὑποπίπτοντας τῶν ἐν ταῖς ἡλικίαις — 分詞「τοὺς ὑποπίπτοντας」(手中に落ちた人々)に、部分属格「τῶν ἐν ταῖς ἡλικίαις」(軍役適齢期にある人々、成年男子)が係り、「適齢期にある者のうちで捕らえられた者たち」を意味する。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §3.86.1-3.86.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:3.86.1-3.86.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。