Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §3.76.1-3.76.13

グナエウスのイベリア遠征とハノンの捕縛

235 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

グナエウス・コルネリウスがイベリアに上陸して現地を懐柔・制圧し、カルタゴの将軍ハノンを破って捕虜とする。ハスドルバルがローマの不意を突いて反撃するものの、グナエウスは軍を再編してタラコンで冬営に入る。

§3.76.1κατὰ δὲ τοὺς αὐτοὺς καιροὺς Γνάιος Κορνήλιος ὁ καταλειφθεὶς ὑπὸ τἀδελφοῦ Ποπλίου στρατηγὸς ἐπὶ τῆς ναυτικῆς δυνάμεως, καθάπερ ἐπάνω προεῖπον, ἀναχθεὶς ἀπὸ τῶν τοῦ Ῥοδανοῦ στομάτων παντὶ τῷ στόλῳ προσέσχε τῆς Ἰβηρίας πρὸς τοὺς κατὰ τὸ καλούμενον Ἐμπόριον τόπους.
これと同じ頃、兄プブリウスによって海軍の司令官として残されていたグナエウス・コルネリウスは、私が上で述べたように、ロダヌス川の河口から全艦隊とともに出帆し、イベリアの、いわゆるエムポリオンと呼ばれる地方に着岸した。
§3.76.2ἀρξάμενος δʼ ἐντεῦθεν ἀποβάσεις ἐποιεῖτο καὶ τοὺς μὲν ἀπειθοῦντας ἐπολιόρκει τῶν τὴν παραλίαν κατοικούντων ἕως Ἴβηρος ποταμοῦ, τοὺς δὲ προσδεχομένους ἐφιλανθρώπει, τὴν ἐνδεχομένην ποιούμενος περὶ αὐτῶν προμήθειαν.
彼はそこを出発点として上陸作戦を行い、沿岸に住む者たちのうち、従わない者たちをイベロス川に至るまで包囲攻撃し、受け入れる者たちには親切に接し、彼らに対して可能な限りの配慮を払った。
§3.76.3ἀσφαλισάμενος δὲ τοὺς προσκεχωρηκότας τῶν παραθαλαττίων προῆγε παντὶ τῷ στρατεύματι, ποιούμενος τὴν πορείαν εἰς τὴν μεσόγαιον·
彼は沿岸地方の帰順した人々を確実に確保したのち、全軍を率いて進軍し、内陸部へと行軍した。
§3.76.4πολὺ γὰρ ἤδη καὶ τὸ συμμαχικὸν ἡθροίκει τῶν Ἰβήρων.
というのも、彼はすでにイベリア人の同盟軍を数多く集めていたからである。
ἅμα δὲ προϊὼν ἃς μὲν προσήγετο τὰς δὲ κατεστρέφετο τῶν πόλεων.
そして、進軍すると同時に、諸都市のうち、あるものは味方に引き入れ、あるものは武力で制圧した。
§3.76.5τῶν δὲ Καρχηδονίων, οὓς ἔχων ἐπὶ τούτων ἀπελείφθη τῶν τόπων Ἄννων, ἀντιστρατοπεδευσάντων αὐτοῖς περὶ πόλιν προσαγορευομένην Κίσσαν, συμβαλὼν ὁ Γνάιος ἐκ παρατάξεως καὶ νικήσας τῇ μάχῃ πολλῶν μὲν χρημάτων ἐγένετʼ ἐγκρατής, ὡς ἂν ἁπάσης τῆς ἀποσκευῆς τῶν εἰς Ἰταλίαν ὁρμησάντων παρὰ τούτοις ἀπολελειμμένης,
ハンノンが率いてこれらの地方に残されていたカルタゴ軍が、キッサと呼ばれる都市の付近で彼らに対峙して陣を敷いたが、グナエウスは会戦に打って出て戦闘に勝利し、多くの富を手に入れた。 これは、イタリアへ進発した者たちのすべての荷物が、彼らのもとに残されていたからであった。
§3.76.6πάντας δὲ τοὺς ἐντὸς Ἴβηρος ποταμοῦ συμμάχους ἐποιήσατο καὶ φίλους, ζωγρίᾳ δὲ τόν τε τῶν Καρχηδονίων στρατηγὸν Ἄννωνα καὶ τὸν τῶν Ἰβήρων Ἀνδοβάλην ἔλαβε.
そして、イベロス川の手前に住むすべての人々を同盟者および友とし、カルタゴの将軍ハンノンと、イベリア人のアンドバレスを生け捕りにして捕らえた。
§3.76.7τοῦτον δὲ συνέβαινε τύραννον μὲν εἶναι τῶν κατὰ τὴν μεσόγαιον τόπων, εὔνουν δὲ διαφερόντως ἀεί ποτε Καρχηδονίοις.
このアンドバレスは、内陸地方の君主であり、カルタゴ人に対して常に変わらず際立って好意的であった。
§3.76.8ταχὺ δὲ συνεὶς τὸ γεγονὸς Ἀσδρούβας ἧκε παραβοηθῶν διαβὰς τὸν Ἴβηρα ποταμόν.
一方、ハスドルバルは起きたことを素早く知ると、イベロス川を渡って救援のためにやって来た。
§3.76.9καὶ καταμαθὼν ἀπολελειμμένους τοὺς ἀπὸ τοῦ στόλου τῶν Ῥωμαίων, ῥᾳθύμως καὶ κατατεθαρρηκότως ἀναστρεφομένους διὰ τὸ προτέρημα τῶν πεζικῶν στρατοπέδων, §3.76.10παραλαβὼν ἀπὸ τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως πεζοὺς μὲν εἰς ὀκτακισχιλίους ἱππεῖς δὲ περὶ χιλίους, καὶ καταλαβὼν ἐσκεδασμένους κατὰ τῆς χώρας τοὺς ἀπὸ τῶν πλοίων, πολλοὺς μὲν αὐτῶν ἀπέκτεινεν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἠνάγκασε φυγεῖν ἐπὶ τὰς ναῦς.
そして、ローマの艦隊から残された者たちが、陸上軍の勝利のゆえに、油断しきって大胆不敵に行動しているのを知ると、自身の軍勢から歩兵約8000名、騎兵約1000名を引き連れ、船から降りた者たちが地方に散らばっているところを襲い、その多くを殺害し、残りの者たちを船へと逃げ込ませた。
§3.76.11οὗτος μὲν οὖν ἀναχωρήσας καὶ διαβὰς αὖθις τὸν Ἴβηρα ποταμὸν ἐγίνετο περὶ παρασκευὴν καὶ φυλακὴν τῶν ἐντὸς τοῦ ποταμοῦ τόπων, ποιούμενος τὴν παραχειμασίαν ἐν Καινῇ πόλει.
こうして彼は退却し、再びイベロス川を渡って、川のこちら側の地域の準備と防衛に専念し、カイネ・ポリスで冬営を行った。
§3.76.12ὁ δὲ Γνάιος συνάψας τῷ στόλῳ καὶ τοὺς αἰτίους τῶν συμβεβηκότων κατὰ τοὺς παρʼ αὐτοῖς ἐθισμοὺς κολάσας, τὸ λοιπὸν ἤδη συναγαγὼν ἐπὶ ταὐτὸ τήν τε πεζὴν καὶ τὴν ναυτικὴν στρατιὰν ἐν Ταρράκωνι τὴν παραχειμασίαν ἐποιεῖτο.
一方グナエウスは、艦隊と合流し、起きたことの責任者たちを彼らの慣習に従って処罰したのち、今や陸上軍と海軍を同一の場所に集結させてタラコンで冬営を行った。
§3.76.13διαδοὺς δὲ τὴν λείαν ἴσως τοῖς στρατιώταις μεγάλην εὔνοιαν καὶ προθυμίαν ἐνειργάσατο πρὸς τὸ μέλλον.
そして、戦利品を兵士たちに平等に分配することで、将来に向けて、大きな好意と熱意を彼らの心に植え付けた。

語釈・文法注

  1. 3.76.1προσέσχε τῆς Ἰβηρίας πρὸς τοὺς κατὰ τὸ καλούμενον Ἐμπόριον τόπους. — 動詞 προσέχω(ここでは「(船を)寄せる、着岸する」の意)が、部分の属格 τῆς Ἰβηρίας と、方向を示す前置詞句 πρὸς τοὺς ... τόπους を同時に伴っている構造。全体として「イベリアの、〜地方に接岸した」という意味になる。
  2. 3.76.5οὓς ἔχων ἐπὶ τούτων ἀπελείφθη τῶν τόπων Ἄννων — 関係代名詞 οὓς の先行詞は主節の属格独立構文の主語である τῶν δὲ Καρχηδονίων。関係節内の主語は Ἄννων であり、「ハノンが彼ら(=カルタゴ軍)を率いて(ἔχων)これらの地方に残されていた」という構造。
  3. 3.76.5ὡς ἂν ἁπάσης τῆς ἀποσκευῆς τῶν εἰς Ἰταλίαν ὁρμησάντων παρὰ τούτοις ἀπολελειμμένης — 接続詞 ὡς と小辞 ἄν が分詞の属格独立構文(ἀπολελειμμένης)を伴い、主観的理由または「〜であったからだろう」という推測混じりの理由を表す。「イタリアへ出発した者たちのすべての荷物が彼らのところに残されていたからである」と解釈される。
  4. 3.76.9καταμαθὼν ἀπολελειμμένους τοὺς ἀπὸ τοῦ στόλου τῶν Ῥωμαίων, ῥᾳθύμως καὶ κατατεθαρρηκότως ἀναστρεφομένους — 知覚動詞 καταμαθὼν(「〜を覚る、知る」)の目的語として、対格の名詞句(τοὺς ἀπὸ τοῦ στόλου τῶν Ῥωμαίων)と、それにかかる補語的な対格分詞(ἀπολελειμμένους および ἀναστρεφομένους)が置かれ、間接事実(「〜が…していること」)を表す。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §3.76.1-3.76.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:3.76.1-3.76.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。