Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §3.19.1-3.19.13

ファロスの陥落とデメトリオスの逃亡

178 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

ローマ軍は計略によってイリュリア軍を挟み撃ちにして破り、ファロスを完全に制圧した。敗れたデメトリオスはマケドニアに逃亡し、ローマの将軍エミリウスは凱旋を果たした。

§3.19.1βασιν τῶν ὑπεναντίων.
敵の上陸を。
ἅμα δὲ τῷ συμμῖξαι γινομένης ἰσχυρᾶς τῆς συμπλοκῆς προσεβοήθουν ἀεὶ πλείους τῶν ἐκ τῆς πόλεως·
彼らが衝突すると同時に激しい交戦が始まり、都市からはさらに多くの救援の兵が次々と加わった。
τέλος δὲ πάντες ἐξεχύθησαν εἰς τὸν κίνδυνον.
最後には全員がその危険の中へと飛び出していった。
§3.19.2τῶν δὲ Ῥωμαίων οἱ τῆς νυκτὸς ἀποβάντες εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον συνῆψαν, διὰ τόπων ἀδήλων ποιούμενοι τὴν πορείαν.
一方、夜の間に上陸していたローマ人たちは、人目に付かない場所を進路として進軍し、この機会を見計らって合流した。
§3.19.3καὶ καταλαβόμενοι μεταξὺ τῆς πόλεως καὶ τοῦ λιμένος λόφον ἐρυμνὸν διέκλεισαν ἀπὸ τῆς πόλεως τοὺς ἐκβεβοηθηκότας.
そして都市と港の間にある険しい丘を占領し、都市から救援に出撃していた者たちを都市から遮断した。
§3.19.4οἱ δὲ περὶ τὸν Δημήτριον συννοήσαντες τὸ γεγονὸς τοῦ μὲν διακωλύειν τοὺς ἀποβαίνοντας ἀπέστησαν, συναθροίσαντες δὲ σφᾶς αὐτοὺς καὶ παρακαλέσαντες ὥρμησαν, κρίναντες ἐκ παρατάξεως διακινδυνεύειν πρὸς τοὺς ἐπὶ τὸν λόφον.
デメトリオスの一派は起こった事態を察知すると、上陸する者たちを阻止するのをやめ、自らを糾合して互いに励まし合い、丘の上の者たちに正面からの会戦で決戦を挑むことに決めて突撃した。
§3.19.5οἱ δὲ Ῥωμαῖοι θεωροῦντες τὴν ἔφοδον τῶν Ἰλλυριῶν ἐνεργὸν καὶ συντεταγμένην ἀντέπεσαν ταῖς σπείραις καταπληκτικῶς.
ローマ人たちは、イリュリア人の襲撃が力強く隊列の整ったものであるのを見て、コホルスを率いて恐るべき勢いで応戦した。
§3.19.6ἅμα δὲ τοῖς προειρημένοις οἱ πεποιημένοι τὴν ἀπόβασιν ἀπὸ τῶν πλοίων, συνορῶντες τὸ γινόμενον, προσέκειντο κατόπιν· καὶ πανταχόθεν προσπίπτοντες θόρυβον καὶ ταραχὴν οὐ μικρὰν ἐν τοῖς Ἰλλυριοῖς κατεσκεύαζον.
これと同時に、船から上陸した者たちも、何が起きているかを見通して背後から攻撃を加え、あらゆる方向から襲いかかってイリュリア人の間に小さからぬ大混乱と狼狽を引き起こした。
§3.19.7ἐξ οὗ τῶν μὲν κατὰ πρόσωπον τῶν δὲ κατὰ νώτου πονούντων, τέλος οἱ περὶ τὸν Δημήτριον ἐτράπησαν·
これにより、一方は前方から、他方は後方から苦しめられ、ついにデメトリオスの一派は敗走した。
καὶ τινὲς μὲν αὐτῶν ἔφυγον ὡς πρὸς τὴν πόλιν, οἱ δὲ πλείους ἀνοδίᾳ κατὰ τῆς νήσου διεσπάρησαν.
彼らのうちある者は都市の方へと逃れ、多くの者は道なき道を島全体へと散り散りになって逃げ去った。
§3.19.8ὁ δὲ Δημήτριος ἔχων ἑτοίμους λέμβους πρὸς τὸ συμβαῖνον ἔν τισι τόποις ἐρήμοις ὑφορμοῦντας ἐπὶ τούτους ἐποιήσατο τὴν ἀποχώρησιν.
だがデメトリオスは、いかなる事態にも対応できるように、あらかじめいくつかの人里離れた場所に停泊させておいた、準備の整った快速船を持っており、これらの方へと退却した。
εἰς οὓς ἐμβὰς ἐπιγενομένης τῆς νυκτὸς ἀπέπλευσε καὶ διεκομίσθη παραδόξως πρὸς τὸν βασιλέα Φίλιππον, παρʼ ᾧ τὸ λοιπὸν διέτριβε τοῦ βίου μέρος,
彼はそれらに乗り込み、夜が明けると出航して、思いがけずもフィリッポス王のもとへと逃れ、残りの生涯を彼のそばで過ごすことになった。
§3.19.9ἀνὴρ θράσος μὲν καὶ τόλμαν κεκτημένος, ἀλόγιστον δὲ ταύτην καὶ τελέως ἄκριτον.
彼は無謀さと大胆さを備えた男であったが、それは思慮を欠き、完全に判断力のないものであった。
§3.19.10διὸ καὶ τὴν καταστροφὴν παραπλησίαν αὐτῷ συνέβη γενέσθαι τῇ κατὰ τὸν ὅλον βίον προαιρέσει.
それゆえ、彼の最期もまた、その生涯全体の生き方にきわめて似通ったものとなった。
§3.19.11καταλαβέσθαι γὰρ ἐγχειρήσας μετὰ τῆς Φιλίππου γνώμης τὴν τῶν Μεσσηνίων πόλιν εἰκῇ καὶ παραβόλως ἐν αὐτῷ τῷ τῆς πράξεως καιρῷ διεφθάρη·
すなわち、フィリッポスの同意のもとでメッセニア人の都市を無謀かつ無軌道に占領しようと試み、まさにその実行の最中に命を落としたのである。
περὶ ὧν ἡμεῖς τὰ κατὰ μέρος, ὅταν ἐπὶ τοὺς καιροὺς ἔλθωμεν, διασαφήσομεν.
これらについて、我々はしかるべき時期に達したときに、詳細を明らかにするつもりである。
§3.19.12ὁ δὲ στρατηγὸς τῶν Ῥωμαίων Αἰμίλιος τὴν μὲν Φάρον εὐθέως ἐξ ἐφόδου παραλαβὼν κατέσκαψε, τῆς δὲ λοιπῆς Ἰλλυρίδος ἐγκρατὴς γενόμενος καὶ πάντα διατάξας κατὰ τὴν αὑτοῦ προαίρεσιν μετὰ ταῦτα ληγούσης ἤδη τῆς θερείας εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανῆλθεν καὶ τὴν εἴσοδον ἐποιήσατο μετὰ θριάμβου καὶ τῆς ἁπάσης εὐδοξίας.
ローマ人の将軍エミリウスは、ファロスを急襲により直ちに占領してこれを徹底的に破壊し、残りのイリュリアを支配下に置き、すべてを自らの意図通りに整えると、夏がすでに終わりに近づく頃にローマに帰還し、凱旋式を挙行して多大なる栄誉とともに凱旋を果たした。
§3.19.13ἐδόκει γὰρ οὐ μόνον ἐπιδεξίως, ἔτι δὲ μᾶλλον ἀνδρωδῶς κεχρῆσθαι τοῖς πράγμασιν.
というのも、彼は事態を巧妙に、いやそれ以上に勇敢に処理したと思われたからである。

語釈・文法注

  1. §3.19.1ἅμα δὲ τῷ συμμῖξαι — 「ἅμα+与格(冠詞付き不定詞)」で「〜すると同時に」を意味する。不定詞 `συμμῖξαι` は「衝突する」という自動詞的な意味で用いられており、意味上の主語(両軍)は文脈から補われる。
  2. §3.19.2τῆς νυκτὸς — 時間を表す属格。「夜の間に、夜間に」という意味を表す。
  3. §3.19.4τοῦ μὲν διακωλύειν — 動詞 `ἀπέστησαν`(`ἀφίστημι` の2アオリスト)は「〜から退く、やめる」を意味し、分離を表す属格(ここでは冠詞付き不定詞 `τοῦ διακωλύειν`)を要求する。
  4. §3.19.10συνέβη — 非人称動詞 `συνέβη`(起こった、〜という結果になった)に、対格主語 `τὴν καταστροφὴν` と不定詞 `γενέσθαι` からなる対格不定詞構文が後続している。`παραπλησίαν` は `τὴν καταστροφὴν` に係る述語形容詞で、「彼の最期が(生き方に)きわめて類似したものとなる結果になった」という構造を表す。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §3.19.1-3.19.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:3.19.1-3.19.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。