§3.118.1Βραβευθείσης δὲ τῆς μάχης τὸν προειρημένον τρόπον, ἀκόλουθον εἰλήφει τὰ ὅλα κρίσιν τοῖς ὑπʼ ἀμφοτέρων προσδοκωμένοις.
戦いが上述のように決着をみると、全体の情勢は、双方が予期していたことと一致する決定的な局面を迎えた。
§3.118.2Καρχηδόνιοι μὲν γὰρ διὰ τῆς πράξεως ταύτης παραχρῆμα τῆς μὲν λοιπῆς παραλίας σχεδὸν πάσης ἦσαν ἐγκρατεῖς·
というのも、カルタゴ人はこの勝利によって直ちに、残りの沿岸地方のほぼ全域を支配下に置いたからである。
§3.118.3Ταραντῖνοί τε γὰρ εὐθέως ἐνεχείριζον αὑτούς, Ἀργυριππανοὶ δὲ καὶ Καπυανῶν τινες ἐκάλουν τὸν Ἀννίβαν, οἱ δὲ λοιποὶ πάντες ἀπέβλεπον ἤδη τότε πρὸς Καρχηδονίους·
タレントゥムの人々は直ちに自らを進んで委ね、アルギュリッパの人々やカプアの人々の一部はハンニバルを招き寄せ、その他の人々もすべて、すでにその時カルタゴ人に目を向けていた。
§3.118.4μεγάλας δʼ εἶχον ἐλπίδας ἐξ ἐφόδου καὶ τῆς Ῥώμης αὐτῆς ἔσεσθαι κύριοι·
また、彼らは急襲によってローマ市自体をも支配下に置くことができるという大きな希望を抱いていた。
§3.118.5Ῥωμαῖοί γε μὴν τὴν Ἰταλιωτῶν δυναστείαν παραχρῆμα διὰ τὴν ἧτταν ἀπεγνώκεισαν, ἐν μεγάλοις δὲ φόβοις καὶ κινδύνοις ἦσαν περί τε σφῶν αὐτῶν καὶ περὶ τοῦ τῆς πατρίδος ἐδάφους, ὅσον οὔπω προσδοκῶντες ἥξειν αὐτὸν τὸν Ἀννίβαν.
一方、ローマ人は、敗北によって直ちにイタリアの人々に対する支配権を諦め、自分たち自身と祖国の国土について大きな恐怖と危機の中にあり、ハンニバル自身が今にもやって来るのではないかと予期していた。
§3.118.6καὶ γὰρ ὥσπερ ἐπιμετρούσης καὶ συνεπαγωνιζομένης τοῖς γεγονόσι τῆς τύχης, συνέβη μετʼ ὀλίγας ἡμέρας, τοῦ φόβου κατέχοντος τὴν πόλιν, καὶ τὸν εἰς τὴν Γαλατίαν στρατηγὸν ἀποσταλέντʼ εἰς ἐνέδραν ἐμπεσόντα παραδόξως ἄρδην ὑπὸ τῶν Κελτῶν διαφθαρῆναι μετὰ τῆς δυνάμεως.
さらに、まるで運命が、すでに起こった出来事に災いを上乗せして追い打ちをかけるかのように、都市が恐怖に支配されている中で数日後、ガリアへ派遣されていた将軍が待ち伏せに遭遇し、思いがけずその軍勢とともにケルト人によって全滅させられるという事件が起こった。
§3.118.7οὐ μὴν ἥ γε σύγκλητος οὐδὲν ἀπέλειπε τῶν ἐνδεχομένων, ἀλλὰ παρεκάλει μὲν τοὺς πολλούς, ἠσφαλίζετο δὲ τὰ κατὰ τὴν πόλιν, ἐβουλεύετο δὲ περὶ τῶν ἐνεστώτων ἀνδρωδῶς.
しかしながら、元老院は可能な限りの手段を尽くし、民衆を励まし、市内の防備を固め、直面する事態について雄々しく評議した。
τοῦτο δʼ ἐγένετο φανερὸν ἐκ τῶν μετὰ ταῦτα συμβάντων·
このことは、その後に起こった事柄から明らかになった。
§3.118.8ὁμολογουμένως γὰρ Ῥωμαίων ἡττηθέντων τότε καὶ παραχωρησάντων τῆς ἐν τοῖς ὅπλοις ἀρετῆς, §3.118.9τῇ τοῦ πολιτεύματος ἰδιότητι καὶ τῷ βουλεύεσθαι καλῶς οὐ μόνον ἀνεκτήσαντο τὴν τῆς Ἰταλίας δυναστείαν, νικήσαντες μετὰ ταῦτα Καρχηδονίους, ἀλλὰ καὶ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης ἐγκρατεῖς ἐγένοντο μετʼ ὀλίγους χρόνους.
というのも、当時ローマ人が敗北し、武器による武勇において一歩を譲ったことは誰もが認めるところであったが、彼らの国制の特性と優れた評議によって、彼らは後にカルタゴ人を破ってイタリアの支配権を奪還しただけでなく、それから間もないうちに、全居住世界の支配者となったからである。
§3.118.10διόπερ ἡμεῖς ταύτην μὲν τὴν βύβλον ἐπὶ τούτων τῶν ἔργων καταστρέψομεν, ἃ περιέλαβεν Ἰβηρικῶν καὶ τῶν Ἰταλικῶν ἡ τετταρακοστὴ πρὸς ταῖς ἑκατὸν ὀλυμπιάσι δηλώσαντες·
それゆえ我々は、第百四十回オリンピアードに含まれるイベリアおよびイタリアでの出来事を明らかにした上で、これらの事績をもってこの巻を締めくくることとする。
§3.118.11ὅταν δὲ τὰς Ἑλληνικὰς πράξεις τὰς κατὰ τὴν αὐτὴν ὀλυμπιάδα γενομένας διεξιόντες ἐπιστῶμεν τοῖς καιροῖς τούτοις, τότʼ ἤδη προθέμενοι ψιλῶς τὸν ὑπὲρ αὐτῆς τῆς Ῥωμαίων πολιτείας ποιησόμεθα λόγον,
そして、同じオリンピアードの期間中に起こったギリシアの出来事を詳述してこの時期に至ったとき、その時にこそ、ローマの国制そのものについての議論を、単独で提示して行うこととする。
§3.118.12νομίζοντες οὐ μόνον πρὸς τὴν τῆς ἱστορίας σύνταξιν οἰκείαν εἶναι τὴν περὶ αὐτῆς ἐξήγησιν. ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς τῶν πολιτευμάτων διορθώσεις καὶ κατασκευὰς μεγάλα συμβάλλεσθαι τοῖς φιλομαθοῦσι καὶ πραγματικοῖς τῶν ἀνδρῶν.
我々は、国制に関する説明が歴史の記述の構成に適しているだけでなく、国制の改革や構築にとっても、知識欲に富み、実務に携わる人々に対して大いに貢献すると考えるからである。