§3.109.1πρῶτον γὰρ ἡμεῖς ἀμφότεροι πάρεσμεν, οὐ μόνον αὐτοὶ κοινωνήσοντες ὑμῖν τῶν κινδύνων, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκ τοῦ πρότερον ἔτους ἄρχοντας ἑτοίμους παρεσκευάκαμεν πρὸς τὸ μένειν καὶ μετέχειν τῶν αὐτῶν ἀγώνων.
なぜなら、第一に、我々両名がここに立ち会っており、自らあなた方と危険を共にするだけでなく、前年度の政務官たちをも、とどまって同じ闘いに参加する用意を整えさせているからである。
§3.109.2ὑμεῖς γε μὴν οὐ μόνον ἑωράκατε τοὺς καθοπλισμούς, τὰς τάξεις, τὰ πλήθη τῶν πολεμίων, ἀλλὰ καὶ διαμαχόμενοι μόνον οὐ καθʼ ἑκάστην ἡμέραν δεύτερον ἐνιαυτὸν ἤδη διατελεῖτε.
さらに、あなた方は敵の武装、陣形、多勢を目にしただけでなく、いまや二年にわたって、ほとんど毎日のように戦い続けている。
§3.109.3πάντων οὖν τῶν κατὰ μέρος ἐναντίως ἐχόντων ταῖς προγεγενημέναις μάχαις, εἰκὸς καὶ τὸ τέλος ἐναντίον ἐκβήσεσθαι τοῦ νῦν ἀγῶνος.
したがって、個々の状況のすべてが以前の戦闘とは正反対である以上、今回の闘いの結末もまた、正反対のものになるのが自然である。
§3.109.4καὶ γὰρ ἄτοπον, μᾶλλον δʼ ὡς εἰπεῖν ἀδύνατον, ἐν μὲν τοῖς κατὰ μέρος ἀκροβολισμοῖς ἴσους πρὸς ἴσους συμπίπτοντας τὸ πλεῖον ἐπικρατεῖν, ὁμοῦ δὲ πάντας παραταξαμένους πλείους ὄντας ἢ διπλασίους τῶν ὑπεναντίων ἐλαττωθῆναι.
というのも、個々の小競り合いにおいては、互角の条件で衝突して大部分において勝利を収めているのに、全員が陣を整え、敵の二倍以上の兵力を持っている全体戦において敗北するというのは、奇妙なことであり、むしろ言うなれば不可能なことだからである。
§3.109.5διόπερ, ὦ ἄνδρες, πάντων ὑμῖν παρεσκευασμένων πρὸς τὸ νικᾶν, ἑνὸς προσδεῖται τὰ πράγματα, τῆς ὑμετέρας βουλήσεως καὶ προθυμίας, ὑπὲρ ἧς οὐδὲ παρακαλεῖσθαι πλείω πρέπειν ὑμῖν ὑπολαμβάνω.
それゆえ、諸君よ、勝利のためのすべての準備が整っている今、事態に必要なのはただ一つ、諸君の意志と熱意だけであり、それについては諸君がこれ以上励まされる必要すら私にはないと思われる。
§3.109.6τοῖς μέν γε μισθοῦ παρά τισι στρατευομένοις ἢ τοῖς κατὰ συμμαχίαν ὑπὲρ τῶν πέλας μέλλουσι κινδυνεύειν, οἷς κατʼ αὐτὸν τὸν ἀγῶνα καιρός ἐστι δεινότατος, τὰ δʼ ἐκ τῶν ἀποβαινόντων βραχεῖαν ἔχει διαφοράν, ἀναγκαῖος ὁ τῆς παρακλήσεως γίνεται τρόπος·
雇われて戦う傭兵や、同盟に基づいて他人のために危険を冒そうとする者たちにとっては――彼らにとって戦闘の瞬間そのものは最も恐ろしいが、その結果としてもたらされるものにはわずかな違いしかないのだが――励ましの言葉という手法が必要となる。
§3.109.7οἷς δέ, καθάπερ ὑμῖν νῦν, οὐχ ὑπὲρ ἑτέρων ἀλλʼ ὑπὲρ σφῶν αὐτῶν καὶ πατρίδος καὶ γυναικῶν καὶ τέκνων ὁ κίνδυνος συνέστηκεν, καὶ πολλαπλασίαν τὰ μετὰ ταῦτα συμβαίνοντα τὴν διαφορὰν ἔχει τῶν ἐνεστώτων ἀεὶ κινδύνων, ὑπομνήσεως μόνον, παρακλήσεως δʼ οὐ προσδεῖ.
しかし、現在のあなた方のように、他人のためではなく自分自身、祖国、妻、子供たちのために危険が迫っており、その後に起こる結果が、現在の常に目の前にある危険に比べて何倍もの差異をもたらす者たちにとっては、ただ思い起こさせることだけが必要なのであって、励ましは必要ない。
§3.109.8τίς γὰρ οὐκ ἂν βούλοιτο μάλιστα μὲν νικᾶν ἀγωνιζόμενος, εἰ δὲ μὴ τοῦτʼ εἴη δυνατόν, τεθνάναι πρόσθεν μαχόμενος ἢ ζῶν ἐπιδεῖν τὴν τῶν προειρημένων ὕβριν καὶ καταφθοράν;
戦うにあたって何よりも勝利することを望まない者がいるだろうか。 あるいは、それが不可能であるならば、生きながらえて先述の者たちの凌辱と破滅を目の当たりにするよりは、その前に戦って死ぬことを望まない者がいるだろうか。
§3.109.9διόπερ, ὦ ἄνδρες, χωρὶς τῶν ὑπʼ ἐμοῦ λεγομένων, αὐτοὶ λαμβάνοντες πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν ἐκ τοῦ λείπεσθαι καὶ τοῦ νικᾶν διαφορὰν καὶ τὰ συνεξακολουθοῦντα τούτοις, οὕτως ἑαυτοὺς παραστήσεσθε πρὸς τὴν μάχην ὡς τῆς πατρίδος οὐ κινδυνευούσης νῦν αὐτοῖς τοῖς στρατοπέδοις, ἀλλὰ τοῖς ὅλοις.
それゆえ、諸君、私の言葉は別としても、敗北することと勝利することの違い、そしてそれに伴う結果を自ら目の当たりにし、国家が今、単に目の前の軍団だけでなく、その存亡のすべてをかけて危険にさらされているのだという覚悟を持って、戦闘に臨みなさい。
§3.109.10τί γὰρ ἔτι προσθεῖσα τοῖς ὑποκειμένοις, ἐὰν ἄλλως πως τὰ παρόντα κριθῇ, περιγενήσεται τῶν ἐχθρῶν, οὐκ ἔχει.
なぜなら、もし現在の戦いが別の結果になった場合、国家が現在のリソースにこれ以上何を付け加えて敵に打ち勝つことができるのか、国家にはその手段がないからである。
§3.109.11πᾶσαν γὰρ τὴν αὑτῆς προθυμίαν καὶ δύναμιν εἰς ὑμᾶς ἀπήρεισται, καὶ πάσας τὰς ἐλπίδας ἔχει τῆς σωτηρίας ἐν ὑμῖν.
というのも、祖国はその熱意と力のすべてをあなた方に託しており、救済の希望のすべてをあなた方に置いているからである。
ὧν ὑμεῖς αὐτὴν μὴ διαψεύσητε νῦν,
それらの希望について、あなた方は今、祖国を裏切ってはならない。
§3.109.12ἀλλʼ ἀπόδοτε μὲν τῇ πατρίδι τὰς ἁρμοζούσας χάριτας, φανερὸν δὲ πᾶσιν ἀνθρώποις ποιήσατε διότι καὶ τὰ πρότερον ἐλαττώματα γέγονεν οὐ διὰ τὸ Ῥωμαίους χείρους ἄνδρας εἶναι Καρχηδονίων, ἀλλὰ διʼ ἀπειρίαν τῶν τότε μαχομένων καὶ διὰ τὰς ἐκ τῶν καιρῶν περιστάσεις.
むしろ、祖国にふさわしい恩義を返し、かつての敗北が、ローマ人がカルタゴ人よりも劣った戦士であったからではなく、当時戦った者たちの経験不足と、その時の状況による不利な条件のせいだったということを、すべての人々に明らかにしなさい。
§3.109.13’ τότε μὲν οὖν ταῦτα καὶ τοιαῦτα παρακαλέσας ὁ Λεύκιος διαφῆκε τοὺς πολλούς.
その時、ルキウスはこのような、またこれに類する言葉で彼らを励まし、兵士たちを解散させた。