Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §3.102.1-3.102.11

マルクスの奇襲とハンニバルのゲルーニウム後退

261 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

ローマ軍の副独裁官マルクスは、カルタゴ軍が食糧調達のために分散している隙を突いて攻撃を仕掛け、大きな戦果を挙げる。ハンニバルは旧陣営のゲルーニウムに撤退せざるを得なくなり、両軍の攻守の勢いが変化する。

§3.102.1καθʼ ὃν δὴ καιρὸν Μάρκος συνθεωρήσας τὸ πολὺ μέρος τῶν ὑπεναντίων ἐπὶ τὰς προειρημένας χρείας κατὰ τῆς χώρας σκεδαννύμενον, λαβὼν τὸν ἀκμαιότατον καιρὸν τῆς ἡμέρας ἐξῆγε τὴν δύναμιν
まさにその時、マルクスは、敵の大部分が前述の用務のために地方に散開しているのを見て、一日のうちで最も適した時間帯を選んで軍を率いて出撃した。
§3.102.2καὶ συνεγγίσας τῇ παρεμβολῇ τῶν Καρχηδονίων τὰ μὲν βαρέα τῶν ὅπλων ἐξέταξε, τοὺς δʼ ἱππεῖς καὶ τοὺς εὐζώνους κατὰ μέρη διελὼν ἐπαφῆκε τοῖς προνομεύουσι, παραγγείλας μηδένα ζωγρεῖν.
そして、カルタゴ軍の陣営に接近すると、重装歩兵を戦闘隊形に配置し、騎兵と軽装兵をいくつかの部隊に分けて食糧調達を行っている者たちに襲撃させ、一人も生け捕りにするなと命令した。
§3.102.3Ἀννίβας δὲ τούτου συμβάντος εἰς ἀπορίαν ἐνεπεπτώκει μεγάλην·
この事態が起こると、ハンニバルは大きな窮地に陥った。
οὔτε γὰρ ἀντεξάγειν τοῖς παρατεταγμένοις ἀξιόχρεως ἦν οὔτε παραβοηθεῖν τοῖς ἐπὶ τῆς χώρας διεσπαρμένοις.
戦闘隊形を整えているローマ軍に対して打って出る十分な力はなく、地方に分散している者たちを助けに行くこともできなかったからである。
§3.102.4τῶν δὲ Ῥωμαίων οἱ μὲν ἐπὶ τοὺς προνομεύοντας ἐξαποσταλέντες πολλοὺς τῶν ἐσκεδασμένων ἀπέκτειναν·
ローマ軍のうち、食糧調達兵に対して派遣された者たちは、分散していた敵の多くを殺害した。
οἱ δὲ παρατεταγμένοι τέλος εἰς τοῦτʼ ἦλθον καταφρονήσεως ὥστε καὶ διασπᾶν τὸν χάρακα καὶ μόνον οὐ πολιορκεῖν τοὺς Καρχηδονίους.
また、戦闘隊形をとっていた者たちは、ついに敵を侮る心から、柵を突き崩し、カルタゴ軍を包囲せんばかりの勢いに達した。
§3.102.5ὁ δʼ Ἀννίβας ἦν μὲν ἐν κακοῖς, ὅμως δὲ χειμαζόμενος ἔμενε, τοὺς πελάζοντας ἀποτριβόμενος καὶ μόλις διαφυλάττων τὴν παρεμβολήν,
ハンニバルは苦境に立たされていたが、それでも嵐に耐えるようにして留まり、近づいてくる敵を撃退しながら、辛うじて陣営を死守していた。
§3.102.6ἕως Ἀσδρούβας ἀναλαβὼν τοὺς ἀπὸ τῆς χώρας συμπεφευγότας εἰς τὸν χάρακα τὸν περὶ τὸ Γερούνιον, ὄντας εἰς τετρακισχιλίους, ἧκε παραβοηθῶν.
ついに、ハスドルバルが、地方からゲルーニウム周辺の旧陣営に逃げ込んできた約四千人の者たちを連れて、援護にやって来た。
§3.102.7τότε δὲ μικρὸν ἀναθαρρήσας ἐπεξῆλθε καὶ βραχὺ πρὸ τῆς στρατοπεδείας παρεμβαλὼν μόλις ἀπεστρέψατο τὸν ἐνεστῶτα κίνδυνον.
その時、ハンニバルは少し気力を取り戻して出撃し、陣営の少し前方に自軍を展開させて、眼前に迫った危険を辛うじて退けた。
§3.102.8Μάρκος δὲ πολλοὺς μὲν ἐν τῇ περὶ τὸν χάρακα συμπλοκῇ τῶν πολεμίων ἀποκτείνας, ἔτι δὲ πλείους ἐπὶ τῆς χώρας διεφθαρκώς, τότε μὲν ἐπανῆλθεν, μεγάλας ἐλπίδας ἔχων ὑπὲρ τοῦ μέλλοντος.
マルクスは、柵の周辺での衝突で多くの敵を殺し、さらに地方でもそれ以上の敵を殺戮して、将来に大きな希望を抱きつつ、その時は引き揚げた。
§3.102.9τῇ δʼ ἐπαύριον ἐκλιπόντων τὸν χάρακα τῶν Καρχηδονίων, ἐπέβη καὶ κατελάβετο τὴν ἐκείνων παρεμβολήν.
翌日、カルタゴ軍が陣営を放棄したため、マルクスはそこへ進んで彼らの陣営を占領した。
§3.102.10ὁ γὰρ Ἀννίβας διαγωνιάσας τοὺς Ῥωμαίους μὴ καταλαβόμενοι νυκτὸς ἔρημον ὄντα τὸν ἐπὶ τῷ Γερουνίῳ χάρακα κύριοι γένωνται τῆς ἀποσκευῆς καὶ τῶν παραθέσεων, ἔκρινεν αὐτὸς ἀναχωρεῖν καὶ πάλιν ἐκεῖ ποιεῖσθαι τὴν στρατοπεδείαν.
ハンニバルは、ローマ軍が夜間のうちに、もぬけの殻となっているゲルーニウムの陣営を占領して、手荷物や備蓄物資を手中に収めるのではないかと深く懸念し、みずから撤退して再びあそこに陣を張ることを決めたのである。
§3.102.11ἀπὸ δὲ τούτων τῶν καιρῶν οἱ μὲν Καρχηδόνιοι ταῖς προνομαῖς εὐλαβέστερον ἐχρῶντο καὶ φυλακτικώτερον, οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τἀναντία θαρραλεώτερον καὶ προπετέστερον.
この時以来、カルタゴ軍はより慎重に、かつ警戒を怠らずに食糧調達を行うようになり、ローマ軍は逆に、より大胆に、そして無謀に行動するようになった。

語釈・文法注

  1. 3.102.1συνθεωρήσας τὸ πολὺ μέρος τῶν ὑπεναντίων ἐπὶ τὰς προειρημένας χρείας κατὰ τῆς χώρας σκεδαννύμενον — 知覚動詞 συνθεωρήσας(συνθεωρέω 「観察する」のアオリスト分詞)の補語として、名詞句に付随する現在分詞 σκεδαννύμενον が用いられており、「〜が散開しているのを見て」という間接記述(事実の知覚)を表している。
  2. 3.102.4εἰς τοῦτʼ ἦλθον καταφρονήσεως ὥστε — 指示代名詞の対格 τοῦτο(εἰς τοῦτο)が、性質や程度を表す属格 καταφρονήσεως(「侮り」「不遜」)を伴い、「これほどの大胆な度合いに達した」という意味になる。続く ὥστε 節は、その程度がもたらした実際の結果(「〜するほどであった」)を表している。
  3. 3.102.10διαγωνιάσας τοὺς Ῥωμαίους μὴ καταλαβόμενοι νυκτὸς ἔρημον ὄντα τὸν ἐπὶ τῷ Γερουνίῳ χάρακα κύριοι γένωνται — 懸念を示す動詞 διαγωνιάσας(διαγωνιάω 「深く懸念する」のアオリスト分詞)に導かれる μὴ 節(「〜しはしないかと懸念して」)。主節の目的語のように置かれた τοὺς Ῥωμαίους は先取り(prolepsis)であり、従属節内の分詞 καταλαβόμενοι および主動詞 γένωνται の意味上の主語となっている。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §3.102.1-3.102.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:3.102.1-3.102.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。