Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §10.48.1-10.48.8

アパシアカイ族の居住地とオクス川渡河の伝承

694 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

アパシアカイ族の居住地と、彼らがオクス川を徒歩で渡ってヒュルカニアへ至るという二つの奇妙な説(滝の下を歩く説、川が平らな岩盤を侵食して地下を流れているという説)を記述している。

§10.48.1οἱ δʼ Ἀπασιάκαι κατοικοῦσι μὲν ἀνὰ μέσον Ὄξου καὶ Τανάιδος, ὧν ὁ μὲν εἰς τὴν Ὑρκανίαν ἐμβάλλει θάλατταν, ὁ δὲ Τάναϊς ἐξίησιν εἰς τὴν Μαιῶτιν λίμνην·
アパシアカイ族はオクス川とタナイス川の間に住んでいるが、それらの川のうち、一方はヒュルカニア海に注ぎ、他方のタナイス川はマイオティス湖に流れ出ている。
εἰσὶ δʼ ἑκάτεροι κατὰ τὸ μέγεθος πλωτοί.
そして、両方の川ともその大きさにおいて航行可能である。
§10.48.2καὶ δοκεῖ θαυμαστὸν εἶναι πῶς οἱ Νομάδες περαιούμενοι τὸν Ὄξον εἰς τὴν Ὑρκανίαν ἔρχονται πεζῇ μετὰ τῶν ἵππων.
そして、遊牧民たちがオクス川を渡ってヒュルカニアへ、馬を連れて徒歩でやって来るというのは、驚くべきことと思われる。
§10.48.3εἰσὶ δὲ δύο λόγοι περὶ τούτου τοῦ πράγματος, ὁ μὲν ἐπιεικής, ὁ δʼ ἕτερος παράδοξος, οὐ μὴν ἀδύνατος.
この事柄については二つの説明があり、一方はもっともらしいものであり、他方は奇妙であるが不可能ではない。
§10.48.4ὁ γὰρ Ὄξος ἔχει μὲν ἐκ τοῦ Καυκάσου τὰς πηγάς, ἐπὶ πολὺ δʼ αὐξηθεὶς ἐν τῇ Βακτριανῇ, συρρεόντων εἰς αὐτὸν ὑδάτων, φέρεται διὰ πεδιάδος χώρας πολλῷ καὶ θολερῷ ῥεύματι.
というのも、オクス川はカウカソス山脈に源流を持ち、バクトリアにおいて多くの水がそこに流れ込んで大きく水量を増し、平原地帯を、水量豊かで濁った流れとなって進むからである。
§10.48.5παραγενόμενος δʼ εἰς τὴν ἔρημον ἐπί τινας πέτρας ἀπορρῶγας ἐξωθεῖ τὸ ῥεῦμα τῇ βίᾳ διὰ τὸ πλῆθος καὶ τὴν καταφορὰν τῶν ὑπερκειμένων τόπων ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε τῆς πέτρας ἐν τοῖς κάτω μέρεσι πλεῖον ἢ στάδιον ἀφάλλεσθαι τὴν καταφορὰν αὐτοῦ.
そして砂漠に達すると、ある切り立った岩の上に、上流の地形の水量と急勾配のために勢いよくその流れを押し出し、その落水は岩の下部において1スタディオン以上も離れて飛び跳ねるほどである。
§10.48.6διὰ δὴ τούτου τοῦ τόπου φασὶ τοὺς Ἀπασιάκας παρʼ αὐτὴν τὴν πέτραν ὑπὸ τὴν καταφορὰν τοῦ ποταμοῦ πεζεύειν μετὰ τῶν ἵππων εἰς τὴν Ὑρκανίαν.
まさにこの場所を通って、アパシアカイ族は、その岩自体のそば、川の落水の下を、馬を連れて徒歩でヒュルカニアへと渡るのだと言われている。
§10.48.7ὁ δʼ ἕτερος λόγος ἐπιεικεστέραν ἔχει τοῦ πρόσθεν τὴν ἀπόφασιν.
もう一つの説明は、前のものよりも納得しやすい主張を含んでいる。
τοῦ γὰρ ὑποκειμένου τόπου μεγάλους ἔχοντος πλαταμῶνας, εἰς οὓς καταρράττει, τούτους φασὶ τῇ βίᾳ τοῦ ῥεύματος ἐκκοιλαίνοντα καὶ διαρρηγνύντα κατὰ βάθος ὑπὸ γῆν φέρεσθαι τόπον οὐ πολύν, εἶτʼ ἀναφαίνεσθαι πάλιν.
すなわち、下流の土地には大きな平らな岩盤があり、そこへ川が流れ落ちるのだが、それらを川の流れの勢いが深く浸食し、引き裂いて、地中を短い距離だけ流れ、その後再び地上に現れるのだという。
§10.48.8τοὺς δὲ βαρβάρους διὰ τὴν ἐμπειρίαν κατὰ τὸν διαλείποντα τόπον ποιεῖσθαι τὴν δίοδον ἐπὶ τῶν ἵππων εἰς τὴν Ὑρκανίαν.
そしてバルバロイたちは、経験によって、その流れが途切れている場所を通って、馬に乗ってヒュルカニアへと渡るのだという。

語釈・文法注

  1. 10.48.5τῆς πέτρας — 分離の属格(genitive of separation)であり、動詞「(離れて)飛び跳ねる」を意味する複合動詞 ἀφάλλεσθαι(ἀπό + ἅλλομαι)に係り、「岩(の底部)から離れて(1スタディオン以上)飛び跳ねる」という意味を表す。
  2. 10.48.7τούτους φασὶ τῇ βίᾳ τοῦ ῥεύματος ἐκκοιλαίνοντα καὶ διαρρηγνύντα — φασί が支配する対格不定詞(A.c.I.)構文。不定詞 φέρεσθαι および ἀναφαίνεσθαι の意味上の主語(川、または水流)は省略されている。対格・複数・男性の指示代名詞 τούτους は直前の属格絶対格内の μεγάλους πλαταμῶνας(大きな平らな岩盤)を指し、分詞 ἐκκοιλαίνοντα および διαρρηγνύντα(対格・単数・中性または男性、省略された主語に係る)の直接目的語である。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §10.48.1-10.48.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:10.48.1-10.48.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。