Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §10.28.1-10.28.7

アンティオコスの砂漠横断とヘカトンピュロス到達

674 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

アルサケスは水不足の砂漠をアンティオコスが横断できないと考え地下水路を破壊しようとするが、アンティオコスは先遣隊を送り阻止し、無事に砂漠を抜けて交通の要衝ヘカトンピュロスに達する。

§10.28.1ἕως μὲν οὖν τούτων τῶν τόπων ἤλπισεν αὐτὸν ἥξειν Ἀρσάκης, τὴν δʼ ἔρημον τὴν τούτοις πρόσχωρον οὐ τολμήσειν ἔτι δυνάμει τηλικαύτῃ διεκβαλεῖν, καὶ μάλιστα διὰ τὴν ἀνυδρίαν.
アルサケスは、アンティオコスがこれら(メディア)の地域まではやって来るだろうと予想していたが、これに隣接する砂漠をこれほどの大軍を率いてさらに横断しようとは、とりわけ水不足のために敢えてしないだろうと考えていた。
§10.28.2ἐπιπολῆς μὲν γὰρ οὐδέν ἐστι φαινόμενον ὕδωρ ἐν τοῖς προειρημένοις τόποις, ὑπόνομοι δὲ πλείους εἰσὶ καὶ διὰ τῆς ἐρήμου φρεατίας ἔχοντες ἀγνοουμένας τοῖς ἀπείροις.
というのも、前述の地域においては地表にはいかなる水も見えてはいないが、多くの地下水路があり、砂漠を通じて縦穴を備えているものの、不案内な人々にはそれらが知られていないからである。
§10.28.3περὶ δὲ τούτων ἀληθὴς παραδίδοται λόγος διὰ τῶν ἐγχωρίων, ὅτι καθʼ οὓς χρόνους Πέρσαι τῆς Ἀσίας ἐπεκράτουν, ἔδωκαν τοῖς ἐπί τινας τόπους τῶν μὴ πρότερον ἀρδευομένων ἐπεισαγομένοις ὕδωρ πηγαῖον ἐπὶ πέντε γενεὰς καρπεῦσαι τὴν χώραν·
これらについては、地元の人々の間に真実の伝承が残されている。 すなわち、ペルシア人がアジアを支配していた時代に、それまで灌漑されていなかった特定の地域に泉の水を引いてきた人々に対して、5世代にわたってその土地から収益を得る権利を与えた、というものである。
§10.28.4ὅθεν ἔχοντος τοῦ Ταύρου πολλὰς καὶ μεγάλας ὑδάτων ἀπορρύσεις, πᾶσαν ἐπεδέχοντο δαπάνην καὶ κακοπάθειαν, ἐκ μακροῦ κατασκευάζοντες τοὺς ὑπονόμους, ὥστε κατὰ τοὺς νῦν καιροὺς μηδὲ τοὺς χρωμένους τοῖς ὕδασι γινώσκειν τὰς ἀρχὰς τῶν ὑπονόμων πόθεν ἔχουσι τὰς ἐπιρρύσεις.
そのため、タウロス山脈が多くの大きな水の流れを有していたので、彼らはあらゆる費用と苦労を引き受けて遠くから地下水路を建設した。 その結果、今日においては、その水を利用している人々さえも、地下水路の起点がどこから流れを得ているかを知らないほどである。
§10.28.5πλὴν ὁρῶν Ἀρσάκης ἐπιβαλόμενον αὐτὸν τῇ διὰ τῆς ἐρήμου πορείᾳ, τὸ τηνικάδε χωννύειν καὶ φθείρειν ἐνεχείρησε τὰς φρεατίας.
しかし、アンティオコスが砂漠を通る行軍を企てているのを見て、アルサケスはその時になって、縦穴を埋めて破壊することに着手した。
§10.28.6ὁ δὲ βασιλεύς, ἐξαγγελθέντος αὐτῷ, πάλιν ἐξαπέστειλε τοὺς περὶ Νικομήδην μετὰ χιλίων ἱππέων, οἳ καὶ καταλαβόντες τὸν Ἀρσάκην μετὰ τῆς δυνάμεως ὑποκεχωρηκότα, τινὰς δὲ τῶν ἱππέων φθείροντας τὰ στόματα τῶν ὑπονόμων, τούτους μὲν ἐξ ἐφόδου τρεψάμενοι φυγεῖν ἠνάγκασαν, αὐτοὶ δὲ πάλιν ἀνεχώρησαν ὡς τὸν Ἀντίοχον.
だが、王(アンティオコス)は、そのことが自分に報じられると、ただちにニコメデスらを1000騎の騎兵とともに派遣した。 彼らは、アルサケス自身は軍勢を引き連れて退却していたものの、一部の騎兵たちが地下水路の口を破壊しているのを見つけ、これらを急襲によって敗走させ、逃亡を余儀なくさせた。 そして彼ら自身は再びアンティオコスのもとへと帰還した。
§10.28.7ὁ δὲ βασιλεὺς διανύσας τὴν ἔρημον ἧκε πρὸς τὴν Ἑκατόμπυλον προσαγορευομένην, ἣ κεῖται μὲν ἐν μέσῃ τῇ Παρθυηνῇ, τῶν δὲ διόδων τῶν φερουσῶν ἐπὶ πάντας τοὺς πέριξ τόπους ἐνταῦθα συμπιπτουσῶν ἀπὸ τοῦ συμβαίνοντος ὁ τόπος εἴληφε τὴν προσηγορίαν.
王は砂漠を踏破して、ヘカトンピュロスと呼ばれる都市に到着した。 そこはパルテュエネの中央に位置しており、周囲のあらゆる地域へと通じる道がここに集まっていることから、その実状に由来して、その地はこの名称を得たのである。

語釈・文法注

  1. §10.28.1οὐ τολμήσειν ἔτι δυνάμει τηλικαύτῃ διεκβαλεῖν — 不定詞 οὐ τολμήσειν の意味上の主語は、前文の ἤλπισεν αὐτὸν ἥξειν から引き継がれる対格の αὐτόν(アンティオコス)である。与格句 δυνάμει τηλικαύτῃ は、手段または随伴の与格として「これほどの大軍を率いて」と解釈される。
  2. §10.28.3ἔδωκαν τοῖς ἐπί τινας τόπους ... ἐπεισαγομένοις ὕδωρ ... καρπεῦσαι — 主動詞 ἔδωκαν(彼ら、すなわちペルシア人が与えた)は、与格の現在分詞句 τοῖς ... ἐπεισαγομένοις(水を引いてくる人々に対して)を間接目的語にとり、不定詞 καρπεῦσαι(収益を得ること)を直接目的語(あるいは目的・結果の不定詞)として従え、「〜する権利を与えた」という意味を表す。
  3. §10.28.4τὰς ἀρχὰς τῶν ὑπονόμων πόθεν ἔχουσι τὰς ἐπιρρύσεις — γινώσκειν の目的語となる名詞句 τὰς ἀρχὰς τῶν ὑπονόμων(地下水路の起点)が、従属節 πόθεν ἔχουσι... の中から前方に引き出された先取り(prolepsis)の構文。「地下水路の起点がどこから流れを得ているかを知る」と訳される。
  4. §10.28.6καταλαβόντες τὸν Ἀρσάκην ... ὑποκεχωρηκότα, τινὰς δὲ τῶν ἱππέων φθείροντας — 動詞 καταλαμβάνω は、対格と分詞を伴って「〜が…しているのを見出す」という意味を表す。ここでは τὸν Ἀρσάκην ... ὑποκεχωρηκότα(アルサケスが退却したこと)と τινὰς δὲ τῶν ἱππέων φθείροντας(一部の騎兵が破壊していること)という2つの対格+分詞構造が、接続詞 δέ を挟んで καταλαβόντες に並列してかかっている。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §10.28.1-10.28.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:10.28.1-10.28.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。