Humanitext Reader

ポリュビオス · 歴史 §1.74.1-1.74.14

ハンノンの油断とウティカでの逆転敗北

74 / 1311 箇所 · ギリシア語

要旨

カルタゴの将軍ハンノンは、ウティカの包囲を解き一度は敵を敗走させたものの、油断から陣地を離れて逆襲を許し、すべての物資を失った。さらにその後のゴルザ付近の戦いでも、度重なる好機を怠慢から不意にした。

§1.74.1ρεῖς ἐνέβαλλον τοὺς ἔνδον.
徹底的な恐怖と混乱を城内の人々に投げ入れていた。
Ἄννων δὲ περὶ μὲν τὰς παρασκευὰς ἐνδεχομένως ἐγίνετο·
しかしハンノンは、準備に関しては十分に従事していた。
καὶ γὰρ ἦν πρὸς τοῦτο τὸ μέρος εὐφυής·
というのも、彼はこの分野については才能があったからである。
§1.74.2ἐξορμήσας δὲ μετὰ τῆς δυνάμεως ἕτερος ἦν·
しかし、軍隊とともに出撃すると、彼は別人のようになった。
καὶ γὰρ τοῖς καιροῖς ἀστόχως ἐχρῆτο καὶ τοῖς ὅλοις πράγμασιν ἀπείρως καὶ νωθρῶς.
実際、彼は好機を的外れに扱い、作戦全体を無経験かつ怠惰に扱ったからである。
§1.74.3διὸ καὶ τὸ μὲν πρῶτον εἰς Ἰτύκην παραβοηθήσας τοῖς πολιορκουμένοις καὶ καταπληξάμενος τοὺς ὑπεναντίους τῷ πλήθει τῶν θηρίων· εἶχεν γὰρ οὐκ ἐλάττους ἑκατὸν ἐλεφάντων· καὶ μετὰ ταῦτα λαβὼν προτερήματος ἀρχὴν ὁλοσχεροῦς οὕτως ἐχρήσατο κακῶς ὥστε κινδυνεῦσαι προσαπολέσαι καὶ τοὺς πολιορκουμένους.
それゆえ、最初はウティカへ包囲された人々を救援しに赴き、猛獣の数によって敵を恐怖に陥れたが(というのも、彼は100頭を下回らない象を擁していたからである)、その後に決定的な勝利の端緒を掴んだにもかかわらず、それをあまりにも下策に用いたため、包囲されていた人々をも重ねて破滅させる危険に晒した。
§1.74.4κομίσας γὰρ ἐκ τῆς πόλεως τοὺς καταπέλτας καὶ τὰ βέλη καὶ συλλήβδην ἁπάσας τὰς πρὸς τὴν πολιορκίαν παρασκευὰς καὶ στρατοπεδεύσας πρὸ τῆς πόλεως ἐνεχείρησε προσβάλλειν πρὸς τὸν τῶν ὑπεναντίων χάρακα.
すなわち、彼は都市からカタパルトや矢、そして要するに包囲戦のためのすべての準備物資を運び出し、都市の前に陣を敷くと、敵の防塁に攻撃を仕掛けようとした。
§1.74.5τῶν δὲ θηρίων βιασαμένων εἰς τὴν παρεμβολήν, οὐ δυνάμενοι τὸ βάρος οὐδὲ τὴν ἔφοδον οἱ πολέμιοι μεῖναι πάντες ἐξέπεσον ἐκ τῆς στρατοπεδείας.
猛獣たちが陣営を突破して突入すると、敵はその重圧と突撃をこらえることができず、全員が陣地から逃げ出した。
§1.74.6καὶ πολλοὶ μὲν αὐτῶν ἀπέθανον τρωθέντες ὑπὸ τῶν θηρίων, τὸ δὲ διασῳζόμενον μέρος πρός τινα λόφον ἐρυμνὸν καὶ σύμφυτον ἔμενεν, πιστεῦον ταῖς ἐξ αὐτῶν τῶν τόπων ἀσφαλείαις.
そして彼らの多くは猛獣に傷つけられて死に、生き残った部分は、自然の要塞となっていて草木の生い茂るある丘に留まり、その場所自体がもたらす安全性に頼っていた。
§1.74.7ὁ δʼ Ἄννων εἰθισμένος Νομάσι καὶ Λίβυσι πολεμεῖν, οἵτινες ὅταν ἅπαξ ἐγκλίνωσι ποιοῦνται τὴν φυγὴν ἐπὶ δύʼ ἡμέρας καὶ τρεῖς ἐκτοπίζοντες αὑτούς, ὑπολαβὼν καὶ τότε πέρας ἔχειν τοῦ πολέμου καὶ νενικηκέναι τοῖς ὅλοις, §1.74.8τῶν μὲν στρατιωτῶν ὠλιγώρησε καὶ καθόλου τῆς παρεμβολῆς, αὐτὸς δʼ εἰσελθὼν εἰς τὴν πόλιν ἐγίνετο περὶ τὴν τοῦ σώματος θεραπείαν.
しかし、ヌミディア人やリビア人(彼らは一度退却すると、2日も3日も逃げ続けて遠くへ立ち去る習性があった)と戦うことに慣れていたハンノンは、その時も戦争が終結し、完全に勝利したと思い込み、兵士たちのことも陣営全体のこともおろそかにし、自身は都市に入って、自らの体を休めることに専念した。
§1.74.9οἱ δὲ συμπεφευγότες τῶν μισθοφόρων εἰς τὸν λόφον, σύντροφοι μὲν γεγονότες τῆς Βάρκα τόλμης, συνήθεις δʼ ἐκ τῶν κατὰ Σικελίαν ἀγώνων πολλάκις τῆς αὐτῆς ἡμέρας ποτὲ μὲν ὑποχωρεῖν, ποτὲ δὲ πάλιν ἐκ μεταβολῆς ἐγχειρεῖν τοῖς πολεμίοις, §1.74.10καὶ τότε συνιδόντες τὸν μὲν στρατηγὸν ἀπηλλαγμένον εἰς τὴν πόλιν, τοὺς δὲ πολλοὺς διὰ τὸ προτέρημα ῥᾳθυμοῦντας καὶ διαρρέοντας ἐκ τῆς στρατοπεδείας, §1.74.11συστραφέντες ἐπιτίθενται τῷ χάρακι καὶ πολλοὺς μὲν αὐτῶν ἀπέκτειναν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἠνάγκασαν φυγεῖν αἰσχρῶς ὑπὸ τὰ τείχη καὶ τὰς πύλας·
一方、丘に逃げ延びた傭兵たちは、バルカの大胆さに鍛え上げられ、シケリアでの戦いを通じて、同じ一日のうちでも、ある時は退却し、ある時はまた反転して敵に襲いかかることに慣れていたが、その時も、将軍が都市へ去ってしまい、多数の兵士たちが勝利のゆえに油断して陣地から散り散りになっているのを見て取ると、隊列を整えて防塁を襲撃し、彼らの多くを殺害し、残りの者たちを城壁や城門の下へと無様に逃げ込ませた。
§1.74.12ἐκυρίευσαν δὲ τῆς ἀποσκευῆς ἁπάσης καὶ τῆς τῶν πολιορκουμένων παρασκευῆς, ἣν Ἄννων πρὸς τοῖς ἄλλοις ἐκκομίσας ἐκ τῆς πόλεως ἐποίησε τοῖς ἐχθροῖς ὑποχείριον.
そして彼らは、すべての手荷物や包囲されていた人々の物資を奪い取った。 それらは、ハンノンが他のものに加えて都市から運び出し、敵の手に落ちるようにしてしまったものである。
§1.74.13οὐ μόνον δὲ περὶ τοῦτον τὸν καιρὸν οὕτως ἀνεστράφη νωθρῶς, ἀλλὰ καὶ μετʼ ὀλίγας ἡμέρας περὶ τὴν καλουμένην Γόρζαν ἀντιστρατοπεδευσάντων αὐτῷ τῶν πολεμίων, λαβὼν καιροὺς δὶς μὲν ἐκ παρατάξεως εἰς τὸ νικᾶν δὶς δʼ ἐξ ἐπιθέσεως, §1.74.14ἅτε καὶ στρατοπεδευόντων σύνεγγυς αὐτῷ τῶν ὑπεναντίων, ἀμφοτέρους δοκεῖ τούτους εἰκῇ καὶ παραλόγως προέσθαι.
彼がこのように怠慢に振る舞ったのはこの時だけではなく、数日後、ゴルザと呼ばれる場所の付近で敵が彼に対して対峙して陣を敷いた際にも、整列戦において勝利する機会を2度、奇襲において勝利する機会を2度得たにもかかわらず、しかも敵が彼のすぐ近くに陣を構えていたのであるが、これら両方の好機を無計画かつ不条理に不意にしてしまったと思われる。

語釈・文法注

  1. 1.74.1ρεῖς — 直前チャンク末尾の「ὁλοσχε」に続く部分であり、合成語として形容詞「ὁλοσχερεῖς」(完全な、徹底的な、対格女性複数/男性複数)を形成する。直前の「φόβους καὶ θορύβους」(男性名詞複数)を修飾している。
  2. 1.74.3ὥστε κινδυνεῦσαι προσαπολέσαι — 結果を表す接続詞「ὥστε」が導く不定詞構文。「κινδυνεῦσαι」(危険に瀕する)が「ὥστε」の直接の支配下にあり、さらにその補語として不定詞「προσαπολέσαι」(重ねて滅ぼす)が加わる。不定詞の意味上の主語は主節の主語であるハンノン(Ἄννων)である。
  3. 1.74.9σύντροφοι μὲν γεγονότες ..., συνήθεις δʼ ... — 主語である「οἱ δὲ συμπεφευγότες τῶν μισθοφόρων」(逃げ延びた傭兵たち)を修飾する、対照的な分詞・形容詞句。前者の「σύντροφοι γεγονότες」は属格「τῆς Βάρκα τόλμης」を伴って「〜に鍛え上げられて」を意味し、後者の「συνήθεις」はそれに続く不定詞「ὑποχωρεῖν... ἐγχειρεῖν」を伴って「〜することに慣れていて」を意味する。

この箇所を引用する

ポリュビオス, 歴史 §1.74.1-1.74.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:1.74.1-1.74.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。