§35Τοῖς μὴ δυναμένοις, ὦ Ἡρόδοτε, ἕκαστα τῶν περὶ φύσεως ἀναγεγραμμένων ἡμῖν ἐξακριβοῦν μηδὲ τὰς μείζους τῶν συν τεταγμένων βίβλους διαθρεῖν ἐπιτομὴν τῆς ὅλης πραγματείας εἰς τὸ κατασχεῖν τῶν ὁλοσχερωτάτων δοξῶν τὴν μνήμην ἱκανῶς αὐτοῖς παρεσκεύασα, ἵνα παρ’ ἑκάστους τῶν καιρῶν ἐν τοῖς κυριωτάτοις βοηθεῖν αὑτοῖς δύνωνται, καθ’ ὅσον ἂν ἐφάπτωνται τῆς περὶ φύσεως θεωρίας.
自然学に関する我々の著作を細部まで極めることができない人々、あるいは編纂された大著を精読することができない人々のために、ヘロドトスよ、私は、最も根本的な教説の記憶を十分に保持できるように、全体系の要約を準備した。 それは彼らが機会あるごとに、自然学の考察に触れる限りにおいて、最も重要な点において自分自身を助けることができるようにするためである。
καὶ τοὺς προβεβηκότας δὲ ἱκανῶς ἐν τῇ τῶν ὅλων ἐπιβλέψει τὸν τύπον τῆς ὅλης πραγματείας τὸν κατεστοιχειωμένον δεῖ μνημονεύειν·
また、万物の観察において十分に歩みを進めた人々も、体系化された全体系の概要を記憶に留めておかなければならない。
τῆς γὰρ ἀθρόας ἐπιβολῆς πυκνὸν δεόμεθα, τῆς δὲ κατὰ μέρος οὐχὁμοίως.
というのも、我々は全体の概観を頻繁に必要とするが、個別的な詳細については同様ではないからである。
§36βαδιστέον μὲν οὖν καὶ ἐπ’ ἐκεῖνα συνεχῶς, ἐν 〈δὲ〉τῇ μνήμῃ τὸ τοσοῦτο ποιητέον, ἀφ’ οὗ ἥ τε κυριωτάτη ἐπιβολὴ ἐπὶ τὰ πράγματα ἔσται καὶ δὴ καὶ τὸ κατὰ μέρος ἀκρίβωμα πᾶν ἐξευρήσεται, τῶν ὁλοσχερωτάτων τύπων εὖ περιειλημμένων καὶ μνημονευομένων·
したがって、それらの方へも絶えず進まなければならないが、記憶の中にはこれだけのことを留めておかなければならない。 そこから、事物に対する最も主たる概観が得られ、また、全体的な型がよく把握され記憶されているならば、個別的な精緻な知識もすべて発見されるからである。
ἐπεὶ καὶ τῷ τετελεσιουργημένῳ τοῦτο κυριώτατον τοῦ παντὸς ἀκριβώματος γίνεται, τὸ ταῖς ἐπιβολαῖς ὀξέως δύνασθαι χρῆσθαι καὶ πρὸς ἁπλᾶ στοιχειώματα καὶ φωνὰς συναγομένοις.
というのも、完成した者にとっても、全解明の最も主たる点とは、直観を迅速に用いることができ、それを単純な基本要素や言葉へと集約できることだからである。
οὐ γὰρ οἷόν τε τὸ πύκνωμα τῆς συνεχοῦς τῶν ὅλων περιοδείας εἰδέναι μὴ δυνάμενον διὰ βραχεῶν φωνῶν ἅπαν ἐμπεριλαβεῖν ἐν αὑτῷ τὸ καὶ κατὰ μέρος ἂν ἐξακριβωθέν.
なぜなら、個別的に極められるであろうすべての事柄を、短い言葉によって自己の中に包括することができない者には、全体を絶えず巡ることの緊密な知識を持ちうるはずがないからである。
§37ὅθεν δὴ πᾶσι χρησίμης οὔσης τοῖς ᾠκειωμένοις φυσιολογίᾳ τῆς τοιαύτης ὁδοῦ, παρεγγυῶν τὸ συνεχὲς ἐνέργημα ἐν φυσιολογίᾳ καὶ τοιούτῳ μάλιστα ἐγγαληνίζων τῷ βίω ἐποίησά σοι καὶ τοιαύτην τινὰ ἐπιτομὴν καὶ στοιχείωσιν τῶν ὅλων δοξῶν.
それゆえ、自然学に親しむすべての人にとってこのような方法が有益であるので、自然学における絶えざる活動を勧め、またそのような生き方において最も心穏やかにあるために、私はあなたのために、全教説のこのような要約と基本原理を提示したのである。
Πρῶτον μὲν οὖν τὰ ὑποτεταγμένα τοῖς φθόγγοις, ὦ Ἡρό δοτε, δεῖ εἰληφέναι, ὅπως ἂν τὰ δοξαζόμενα ἢ ζητούμενα ἢ ἀπορούμενα ἔχωμεν εἰς ταῦτα ἀναγαγόντες ἐπικρίνειν, καὶ μὴ ἄκριτα πάντα ἡμῖν 〈ᾖ〉 εἰς ἄπειρον ἀποδεικνύουσιν ἢ κενοὺς φθόγγους ἔχωμεν·
まず、ヘロドトスよ、言葉の下に置かれている意味を把握していなければならない。 それは、我々が思索し、探究し、あるいは疑念を抱く事柄を、これらに還元して判定できるようにするため、また、すべてが判定基準のないまま無限に論証されたり、空虚な言葉を持ったりしないようにするためである。
§38ἀνάγκη γὰρ τὸ πρῶτον ἐννόημα καθ’ ἕκαστον φθόγγον βλέπεσθαι καὶ μηθὲν ἀποδείξεως προσδεῖσθαι, εἴπερ ἕξομεν τὸ ζητούμενον ἢ ἀπορούμενον καὶ δοξαζόμενον ἐφ’ ὃ ἀνάξομεν.
なぜなら、各言葉における第一の概念が見定められており、それが論証を全く必要としないことが不可避だからである。 もし我々が、探究や疑念や思索の対象をそこに還元してゆく基準を持つとすれば。
ἔτι τε καὶ τὰς αἰσθήσεις δεῖ πάντως τηρεῖν καὶ ἁπλῶς τὰς παρούσας ἐπιβολὰς εἴτε διανοίας εἴθ’ ὅτου δήποτε τῶν κριτηρίων.
さらに、感覚を何としても維持しなければならず、精神であれ判定基準のいかなるものであれ、現にある直接的な把握を維持しなければならない。
ὁμοίως δὲ καὶ τὰ ὑπάρχοντα πάθη, ὅπως ἂν καὶ τὸ προσμένον καὶ τὸ ἄδηλον ἔχωμεν οἷς σημειωσόμεθα.
同様に、現にある情念も。 それは我々が期待されるものや不可知のものを目印とするためのものである。
Ταῦτα δὲ διαλαβόντας 〈δεῖ〉 συνορᾶν ἤδη περὶ τῶν ἀδήλων·
これらを明確に区別した上で、今や目に見えない事柄について考察しなければならない。
πρῶτον μὲν ὅτι οὐδὲν γίνεται ἐκ τοῦ μὴ ὄντος.
第一に、何ものも非存在から生じないということである。
πᾶν γὰρ ἐκ παντὸς ἐγίνετ’ ἂν σπερμάτων γε οὐθὲν προσδεόμενον.
なぜなら、もしそうなら、あらゆるものが種を全く必要とせず、あらゆるものから生じたであろうからである。
§39καὶ εἰ ἐφθείρετο δὲ τὸ ἀφανιζόμενον εἰς τὸ μὴ ὄν, πάντα ἂν ἀπωλώλει τὰ πράγματα, οὐκ ὄντων τῶν εἰς ἃ διελύετο.
また、もし消滅するものが非存在へと滅び去るならば、すべての事物は失われていたであろう。 それらが分解してゆく先が存在しないのだから。
Καὶ μὴν καὶ τὸ πᾶν ἀεὶ τοιοῦτον ἦν οἷον νῦν ἐστι, καὶ ἀεὶ τοιοῦτον ἔσται.
さらに、全体は常に、今あるようなものであったし、常にそのようなものであり続ける。
οὐθὲν γάρ ἐστιν εἰς ὃ μεταβαλεῖ.
なぜなら、それが変化して入り込むようなものは何もないからである。
παρὰ γὰρ τὸ πᾶν οὐθέν ἐστιν, ὃ ἂν εἰσελθὸν εἰς αὐτὸ τὴν μεταβολὴν ποιήσαιτο.
全体の外部には、そこに入り込んで変化を引き起こすようなものは何もない。
Ἀλλὰ μὴν καὶ (τοῦτο καὶ ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐπιτομῇ φησι κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐν τῇ ᾱ Περὶ φύσεως) τὸ πᾶν ἐστι 〈σώματα καὶ κενόν〉·
だがさらに(これは『大要』の初めでも、また『自然について』第一巻でも言われていることだが)、全体とは物体と空虚である。
σώματα μὲν γὰρ ὡς ἔστιν, αὐτὴ ἡ αἴσθησις ἐπὶ πάντων μαρτυρεῖ, καθ’ ἣν ἀναγκαῖον τὸ ἄδηλον τῷ λογισμῷ τεκμαίρεσθαι, ὥσπερ προεῖπον τὸ πρόσθεν·
物体が存在することは、まさに感覚自身がすべての場合に証言しており、この感覚に従って、目に見えない事柄を推論によって推測することが不可避なのである。 私が前に言ったように。
§40εἰ 〈δὲ〉 μὴ ἦν ὃ κενὸν καὶ χώραν καὶ ἀναφῆ φύσιν ὀνομάζομεν, οὐκ ἂν εἶχε τὰ σώματα ὅπου ἦν οὐδὲ δι’ οὗ ἐκινεῖτο, καθάπερ φαίνεται κινούμενα, παρὰ δὲ ταῦτα οὐθὲν οὐδ’ ἐπινοηθῆναι δύναται οὔτε περιληπτῶς οὔτε ἀναλόγως τοῖς περιληπτοῖς ὡς καθ’ ὅλας φύσεις λαμβανόμενα καὶ μὴ ὡς τὰ τούτων συμπτώματα ἢ συμβεβηκότα λεγόμενα.
もし、私たちが空虚、空間、非接触の自然と呼ぶものが存在しなかったならば、物体は存在すべき場所を持たず、運動するための経路も持たなかったであろう。 事実、動いているように見える通りに。 そして、これら以外には、何ものも、包括的にであれ、包括的なものへの類比によってであれ、構想されることはできない。 これらは完全な自然として捉えられるものであり、それらの属性や付随現象として言われるものではない。
Καὶ μὴν καὶ τῶν (τοῦτο καὶ ἐν τῇ πρώτῃ Περὶ φύσεως καὶ τῇ ῑδ̄ καὶ ῑε̄ καὶ τῇ Μεγάλῃ ἐπιτομῇ) σωμάτων τὰ μέν ἐστι συγκρίσεις, τὰ δ’ ἐξ ὧν αἱ συγκρίσεις πεποίηνται·
さらに(これは『自然について』第一巻、第十四巻、第十五巻、および『大要』において言われていることだが)、物体のうち、あるものは複合体であり、他のものはそれら複合体がそこから作られているものである。