§1.3.1οὐδὲ τοῦτʼ εὖ Ἐρατοσθένης, ὅτι ἀνδρῶν οὐκ ἐξίων μνήμης ἐπὶ πλέον μέμνηται, τὰ μὲν ἐλέγχων τὰ δὲ πιστεύων καὶ μάρτυσι χρώμενος αὐτοῖς, οἷον Δαμάστῃ καὶ τοιούτοις ἄλλοις.
エラトステネスはこの点でも適切ではない。 すなわち、言及するに値しない人々について必要以上に言及し、ある時は彼らを論駁し、ある時は彼らを信じて、ダマステスやそのような他の人々のように、彼ら自身を証人として用いている。
καὶ γὰρ εἴ τι λέγουσιν ἀληθές, οὐ μάρτυσί γε ἐκείνοις χρηστέον περὶ αὐτοῦ, οὐδὲ πιστευτέον διὰ τοῦτο·
なぜなら、たとえ彼らが何か真実を語っているとしても、それについて彼らを証人として用いるべきではないし、そのために信じるべきでもないからである。
ἀλλʼ ἐπὶ τῶν ἀξιολόγων ἀνδρῶν μόνων τῷ τοιούτῳ τρόπῳ χρηστέον, οἳ πολλὰ μὲν εἰρήκασιν εὖ, πολλὰ δὲ καὶ παραλελοίπασιν ἢ οὐχ ἱκανῶς ἐξεῖπον, οὐδὲν δʼ ἐψευσμένως.
むしろ、そのような方法は、多くのことを正しく語り、多くのことを見落としたり十分に語らなかったりしたものの、偽りは何一つ語らなかった、言及に値する立派な人々に対してのみ用いるべきである。
ὁ δὲ Δαμάστῃ χρώμενος μάρτυρι οὐδὲν διαφέρει τοῦ καλοῦντος μάρτυρα τὸν Βεργαῖον Εὐήμερον καὶ τοὺς ἄλλους, οὓς αὐτὸς εἴρηκε διαβάλλων τὴν φλυαρίαν.
だが、ダマステスを証人として用いる者は、ベルゲのエウヘメロスや、彼自身がそのたわ言を非難して言及した他の者たちを証人として呼ぶ者と何ら変わりはない。
καὶ τούτου δʼ ἕνα τῶν λήρων αὐτὸς λέγει, τὸν μὲν Ἀράβιον κόλπον λίμνην ὑπολαμβάνοντος εἶναι, Διότιμον δὲ τὸν Στρομβίχου πρεσβείας Ἀθηναίων ἀφηγούμενον διὰ τοῦ Κύδνου ἀναπλεῦσαι ἐκ τῆς Κιλικίας ἐπὶ τὸν Χοάσπην ποταμόν, ὃς παρὰ τὰ Σοῦσα ῥεῖ, καὶ ἀφικέσθαι τετταρακοσταῖον εἰς Σοῦσα·
そして彼自身、この男のたわ言の一つを語っている。 すなわち、一方は彼がアラビア湾を湖と考えていること、他方は、ストロンビコスの子ディオティモスが、アテナイ人の使節団を率いて、キリキアからキュドノス川を通って、スサの傍らを流れるコアスペス川へと遡行し、40日目にスサに到着したと述けていることである。
ταῦτα δʼ αὐτῷ διηγήσασθαι αὐτὸν τὸν Διότιμον.
そして、ディオティモス自身が彼にこれらのことを詳しく語ったという。
εἶτα θαυμάζειν εἰ τὸν Εὐφράτην καὶ τὸν Τίγριν ἦν δυνατὸν διακόψαντα τὸν Κύδνον εἰς τὸν Χοάσπην ἐκβαλεῖν.
その上で、ユーフラテス川とティグリス川を横切って、キュドノス川がコアスペス川に流れ込むことが可能であったのだろうかと怪しんでいる。