§2.2CAP. II. Κατὰ δὴ τὴν πύρωσιν οἱ μὲν τήκονται καὶ ῥέουσιν ὥσπερ οἱ μεταλλευτοί.
CAP. II. 加熱に関して言えば、あるものは採掘されるもの(金属)のように融解して流れる。
ῥεῖ γὰρ ἅμα τῷ ἀργύρῳ καὶ τῷ χαλκῷ καὶ σιδήρῳ καὶ ἡ λίθος ἡ ἐκ τούτων, εἴτʼ οὖν διὰ τὴν ὑγρότητα τῶν ἐνυπαρχόντων εἴτε καὶ διʼ αὐτούς.
というのも、これらから採れる石も、銀や銅、鉄と同時に流れるからであり、それは含まれている成分の水分によるものか、あるいはそれら自体による。
ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ πυρομάχοι καὶ οἱ μυλίαι ῥέουσιν οἷς ἐπιτιθέασιν οἱ καίοντες.
同様に、耐火石や、焼く人々が載せる臼石も流れる。
οἱ δὲ καὶ ὅλως λέγουσι πάντας τήκεσθαι πλὴν τοῦ μαρμάρου, τοῦτον δὲ κατακαίεσθαι καὶ κονίαν ἐξ αὐτοῦ γίλοὶ νεσθαι.
しかし、中には大理石を除いてすべてが融解すると主張する人々もいる。 大理石は燃え尽きて、そこから石灰が生じるというのである。
δόξειε δʼ ἂν οὕτως ἐπὶ πλεῖον εἰρῆσθαι·
しかし、このように言うのは行き過ぎと思われる。
πολγὰρ οἱ ῥηγνύμενοι καὶ διαπηδῶντες ὡς ἀπομαχόμενοι τὴν πύρωσιν ὥσπερ ὁ κέραμος.
なぜなら、陶器のように、加熱に抵抗して、割れたり飛び散ったりするものが多く存在するからである。
ὃ καὶ κατὰ λόγον ἐστὶν, οἵτινες ἐξυγρασμένοι τυγχάνουσιν τὸ γὰρ τηκτὸν ἔνικμον εἶναι δεῖ καὶ ὑγρότητʼ ἔχειν πλείω.
そして、これは理にかなっている、水分を失っているものたちにとって。 というのも、融解するものは、湿気を帯び、より多くの水分を持っていなければならないからである。
φασὶ δὲ καὶ τῶν ἡλιουμένων τοὺς μὲν ἀναξηραίνεσθαι τελείως ὥστʼ ἀχρείους εἶναι μὴ καταβρεχθέντας πάλιν καὶ συνικμασθέντας τοὺς δὲ καὶ μαλακωτέρους καὶ διαθραύστους μᾶλλον.
また、天日にさらされるもののうち、あるものは完全に乾燥してしまい、再び濡らされて湿気を与えられない限り役に立たなくなり、他のものはより柔らかくなり、より砕けやすくなると言われている。
φανερὸν δὲ ὡς ἀμφοτέρων μὲν ἐξαιρεῖται τὴν ὑγρότητα, συμβαίνει δὲ τοὺς μὲν πυκνούς ἀποξηραινομένους σκληρύνεσθαι, τοὺς δὲ μανοὺς καὶ ὧν ἡ σύμφυσις τοιαύτη θραυστοὺς εἶναι καὶ τηκτούς.
明らかに、両者において水分が取り除かれるのだが、密なものは乾燥することで硬くなり、粗いものや、その結合組織がそのような性質を持つものは、砕けやすく、また融解しやすくなるということが起こるのである。
ἔνιοι δὲ τῶν θραυστῶνται τῇ καύσει καὶ διαμένουσι πλείω χρόνον ὥσπερ οἱ περὶ Βίνας ἐν τῷ μετάλλῳ οὓς ὁ ποταμὸς καταφέρει·
しかし、砕けやすいもののうち、あるものは加熱によって燃え、より長い時間持続する。 例えば、ビナイ近郊の鉱山で、川が運んでくる石がそうである。
καίονται γὰρ ὅταν ἄνθρακες ἐπιτεθῶσι καὶ μέχρι τούτου ἄχρις ἄν φυσῷ τις, εἶτʼ ἀπομαραίνονται καὶ πάλιν καίονται, διὸ καὶ πολύν χρόνον ἡ χρῆσις·
それらは炭を載せると燃え、誰かが風を送る間は燃え続け、その後消えるが、再び燃やすことができる。 それゆえ使用期間が長いのである。
ἡ δʼ ὀσμὴ βαρεῖα σφόδρα καὶ δυσχερὴς.
ただし、その臭いは極めて重く、不快である。
ὅν δὲ καλοῦσινον, ὃς ἦν ἐν τοῖς (αὐτοῖς) μετάλλοις, οὗτος διακοπεὶς καὶ συντεθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ἐν τῷ ἡλίῳ τιθέμενος καίεται, καὶ μᾶλλον ἐὰν ἐπιψεκάσῃ καὶ περιράνῃ τις.
また、スピノスと呼ばれる石は、同じ鉱山に存在するが、これは切り刻んで積み重ね、日光にさらしておくと燃え出す。 そして、誰かが水を振りかけ、散水すると、より一層燃える。
ὁ δὲ λιπαραῖος ἐκφοροῦταί τε τῇ καύσει καὶ γίνεται κισσηροειδὴς ὥσθʼ ἅμα τήν τε χρόαν μεταβάλλειν καὶ τὴν πυκνότητα·
他方、リパラの石は、加熱によって膨張して軽石のようになり、色と密度の両方が変化する。
μέλας τε γὰρ καὶ λεῖός ἐστι καὶ πυκνὸς ἄκαυστος ὤν.
というのも、それは燃やされる前は黒く、滑らかで、密だからである。
γίνεται δὲ οὗτος ἐν τῇ κισσήρει διειλημμένος ἄλλοθι καὶ ἄλλοθι καθάπερ ἐν κυττάρῳ καὶ οὐ συνεχὴς, ὥσπερ καὶ ἐν Μήλῳ φασὶ τὴν κίσσηριν ἐν ἄλλῳ τινὶ λίθῳ γίνεσθαι.
これは軽石の中に、蜂の巣の小室の中のように、あちこちに区分されて存在し、連続していない。 ちょうどメロス島において軽石が別の石の中に生じると言われているのと同じである。
καὶ ἐκεῖνος μὲν τούτῳ ὥσπερ ἀντιπεπονθώς·
そしてあの石は、この石に対して逆の性質を持っている。
πλὴν ὁ λίθος οὗτος οὐχ ὅμοιος τῷ λιπαραίῳ.
ただし、この石はリパラの石には似ていない。
ἐκφοροῦται δὲ καὶ ὁ ἐν Τετράδι τῆςκελίας γινόμενος·
また、シケリアのテトラスで産出する石も膨張する。
τοῦτο δὲ τὸ χωρίον ἐστὶ κατὰ Λιπάραν, ὁ δὲ λίθος ἐν τῇ ἄκρᾳ τῇ Ἐρινεάδι καλουμένῃ πολὺς ὁμοίως τῷ ἐν Βίναις καιόμενος ὀσμὴν ἀφίησιν ἀσφάλτου, τὸ δʼ ἐκ τῆς κατακαύσεως ὅμοιον γίνεται γῆ κεκαυμένῃ.
この場所はリパラの近くにあり、その石はエリネアスと呼ばれる岬に大量に存在し、ビナイの石と同様に燃やされるとアスファルトの臭いを放ち、燃焼による残渣は焼かれた土のようになる。
οὓς δὲ καλοῦσιν εὐθὺς ἄνθρακας τῶν ὀρυττομένων διὰ τὴν χρείαν εἰσὶ γεώδεις, ἐκκαίονται δὲ καὶ πυροῦνται καθάπερ οἱ ἄνθρακες.
また、採掘されるもののうち、その用途から直接「石炭」と呼ばれるものは土の性質を持ち、木炭のように燃え上がり、加熱される。
εἰσὶ δὲ περί τε τὴν Λιγυστικὴν ὅπου καὶ τὸ ἢλεκτρον, καὶ ἐν τῇ Ἠλείᾳ βαδιζόντων Ὀλυμπίαζε τὴν διʼ ὄρους, οἷς καὶ οἱ χαλκεῖς χρῶνται.
これらは琥珀が採れるリグリア地方や、エリス地方から山路を通ってオリンピアへと向かう道中に存在し、鍛冶屋たちもそれを使用している。
εὑρέθη δέ ποτε ἐν τοῖς Σκαπτησύλης μετάλλοις λίθος ὃς τῇ μὲν ὄψει παρόμοιος ὤν ξύλῳ σαπρῷ, ὅτε δʼ ἐπιχέοιτό τις ἔλαιον καίεται, καὶ ὅτʼ ἐκκαυθείη τότε παύεται καὶ αὐτὸς ὥσπερ ἀπαθὴς ὤν.
また、かつてスカプテ・シュレの鉱山で、見た目は朽ち木に似ているが、油を注ぐと燃え、燃え尽きると、それ自体は何の影響も受けていないかのように止むという石が発見された。
τῶν μὲν οὖν καιομένων σχεδὸν αὗται διαφοραί.
さて、燃える石の違いはおおむね以上の通りである。