Humanitext Reader

泰奥弗拉斯托斯 · 论石 §2.2

各类石头对受热的不同反应与特性

第 2 段,共 8 段 · 希腊语

内容简介

作者系统地描述了各种石头在受热时的不同反应——如融化、开裂、膨胀或燃烧,并结合具体地点和实例进行了说明。

§2.2CAP. II. Κατὰ δὴ τὴν πύρωσιν οἱ μὲν τήκονται καὶ ῥέουσιν ὥσπερ οἱ μεταλλευτοί.
CAP. II. 关于加热,有些石头会像开采出来的金属一样融化并流动。
ῥεῖ γὰρ ἅμα τῷ ἀργύρῳ καὶ τῷ χαλκῷ καὶ σιδήρῳ καὶ ἡ λίθος ἡ ἐκ τούτων, εἴτʼ οὖν διὰ τὴν ὑγρότητα τῶν ἐνυπαρχόντων εἴτε καὶ διʼ αὐτούς.
因为从这些矿中产出的石头也与银、铜、铁一同流动,这或是由于其中所含成分的湿气,或是由于金属本身。
ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ πυρομάχοι καὶ οἱ μυλίαι ῥέουσιν οἷς ἐπιτιθέασιν οἱ καίοντες.
同样,耐火石以及焚烧者置于其上的磨石也会流动。
οἱ δὲ καὶ ὅλως λέγουσι πάντας τήκεσθαι πλὴν τοῦ μαρμάρου, τοῦτον δὲ κατακαίεσθαι καὶ κονίαν ἐξ αὐτοῦ γίλοὶ νεσθαι.
但有些人甚至一概而论地声称,除大理石外,所有的石头都会融化,而大理石会被烧毁并从中产生石灰。
δόξειε δʼ ἂν οὕτως ἐπὶ πλεῖον εἰρῆσθαι· πολγὰρ οἱ ῥηγνύμενοι καὶ διαπηδῶντες ὡς ἀπομαχόμενοι τὴν πύρωσιν ὥσπερ ὁ κέραμος.
但这种说法似乎有些言过其实;因为有许多石头会像陶器一样裂开并跳跃,仿佛在抵抗加热。
ὃ καὶ κατὰ λόγον ἐστὶν, οἵτινες ἐξυγρασμένοι τυγχάνουσιν τὸ γὰρ τηκτὸν ἔνικμον εἶναι δεῖ καὶ ὑγρότητʼ ἔχειν πλείω.
而这对于那些恰好失去了水分的石头来说是合乎情理的;因为可融化者必须是湿润的,并且含有较多的水分。
φασὶ δὲ καὶ τῶν ἡλιουμένων τοὺς μὲν ἀναξηραίνεσθαι τελείως ὥστʼ ἀχρείους εἶναι μὴ καταβρεχθέντας πάλιν καὶ συνικμασθέντας τοὺς δὲ καὶ μαλακωτέρους καὶ διαθραύστους μᾶλλον.
据说在暴露于阳光下的石头中,有些会完全干燥,以至于除非重新浸湿并使其湿润,否则便毫无用处;而另一些则会变得更软,更容易破碎。
φανερὸν δὲ ὡς ἀμφοτέρων μὲν ἐξαιρεῖται τὴν ὑγρότητα, συμβαίνει δὲ τοὺς μὲν πυκνούς ἀποξηραινομένους σκληρύνεσθαι, τοὺς δὲ μανοὺς καὶ ὧν ἡ σύμφυσις τοιαύτη θραυστοὺς εἶναι καὶ τηκτούς.
显然,这两者中的水分都被抽干了,但结果是,致密的石头在干燥时会变硬,而疏松的石头以及结合结构属于此类性质的石头,则会变得易碎且易熔。
ἔνιοι δὲ τῶν θραυστῶνται τῇ καύσει καὶ διαμένουσι πλείω χρόνον ὥσπερ οἱ περὶ Βίνας ἐν τῷ μετάλλῳ οὓς ὁ ποταμὸς καταφέρει· καίονται γὰρ ὅταν ἄνθρακες ἐπιτεθῶσι καὶ μέχρι τούτου ἄχρις ἄν φυσῷ τις, εἶτʼ ἀπομαραίνονται καὶ πάλιν καίονται, διὸ καὶ πολύν χρόνον ἡ χρῆσις· ἡ δʼ ὀσμὴ βαρεῖα σφόδρα καὶ δυσχερὴς.
然而,在易碎的石头中,有些因加热而燃烧,并持续较长的时间,例如被河流冲刷下来的、比奈矿区附近的石头;因为当其上放置煤炭时它们就会燃烧,并且只要有人鼓风,它们就会一直燃烧,随后熄灭,但它们还可以再次燃烧,因此使用时间很长;但其气味极其沉重且令人不快。
ὅν δὲ καλοῦσινον, ὃς ἦν ἐν τοῖς (αὐτοῖς) μετάλλοις, οὗτος διακοπεὶς καὶ συντεθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ἐν τῷ ἡλίῳ τιθέμενος καίεται, καὶ μᾶλλον ἐὰν ἐπιψεκάσῃ καὶ περιράνῃ τις.
而他们称为斯皮诺斯的石头也存在于相同的矿中,将其切开并堆叠在一起后,置于阳光下就会燃烧,如果有人对其喷水和洒水,它燃烧得就更厉害。
ὁ δὲ λιπαραῖος ἐκφοροῦταί τε τῇ καύσει καὶ γίνεται κισσηροειδὴς ὥσθʼ ἅμα τήν τε χρόαν μεταβάλλειν καὶ τὴν πυκνότητα· μέλας τε γὰρ καὶ λεῖός ἐστι καὶ πυκνὸς ἄκαυστος ὤν.
另一方面,利帕拉的石头在燃烧时会膨胀,变得像轻石一样,从而使其颜色和密度同时发生变化;因为在未烧时它是黑色的、光滑的且致密的。
γίνεται δὲ οὗτος ἐν τῇ κισσήρει διειλημμένος ἄλλοθι καὶ ἄλλοθι καθάπερ ἐν κυττάρῳ καὶ οὐ συνεχὴς, ὥσπερ καὶ ἐν Μήλῳ φασὶ τὴν κίσσηριν ἐν ἄλλῳ τινὶ λίθῳ γίνεσθαι.
这种石头零星地分布在轻石中,就像在蜂房的巢室里一样,并不连续,正如在梅洛斯岛人们说轻石是在另一种石头内部形成的一样。
καὶ ἐκεῖνος μὲν τούτῳ ὥσπερ ἀντιπεπονθώς· πλὴν ὁ λίθος οὗτος οὐχ ὅμοιος τῷ λιπαραίῳ.
而梅洛斯岛的那种石头与这种石头仿佛处于相反的关系;只是那种石头并不类似于利帕拉石。
ἐκφοροῦται δὲ καὶ ὁ ἐν Τετράδι τῆςκελίας γινόμενος· τοῦτο δὲ τὸ χωρίον ἐστὶ κατὰ Λιπάραν, ὁ δὲ λίθος ἐν τῇ ἄκρᾳ τῇ Ἐρινεάδι καλουμένῃ πολὺς ὁμοίως τῷ ἐν Βίναις καιόμενος ὀσμὴν ἀφίησιν ἀσφάλτου, τὸ δʼ ἐκ τῆς κατακαύσεως ὅμοιον γίνεται γῆ κεκαυμένῃ.
在西西里的特特拉斯所产的石头也会膨胀;这个地方靠近利帕拉,而这种石头在被称为埃里内亚斯的岬角上有很多,燃烧时像比奈的石头一样释放出沥青的气味,燃烧后的残渣变得类似于烧焦的泥土。
οὓς δὲ καλοῦσιν εὐθὺς ἄνθρακας τῶν ὀρυττομένων διὰ τὴν χρείαν εἰσὶ γεώδεις, ἐκκαίονται δὲ καὶ πυροῦνται καθάπερ οἱ ἄνθρακες.
而在开采的物质中,因其用途而直接被称为“煤”的石头具有土的性质,它们像木炭一样燃尽并被加热。
εἰσὶ δὲ περί τε τὴν Λιγυστικὴν ὅπου καὶ τὸ ἢλεκτρον, καὶ ἐν τῇ Ἠλείᾳ βαδιζόντων Ὀλυμπίαζε τὴν διʼ ὄρους, οἷς καὶ οἱ χαλκεῖς χρῶνται.
这些石头存在于产有琥珀的利古里亚地区,以及在伊利斯地区沿山路前往奥林匹亚的途中,铁匠们也使用它们。
εὑρέθη δέ ποτε ἐν τοῖς Σκαπτησύλης μετάλλοις λίθος ὃς τῇ μὲν ὄψει παρόμοιος ὤν ξύλῳ σαπρῷ, ὅτε δʼ ἐπιχέοιτό τις ἔλαιον καίεται, καὶ ὅτʼ ἐκκαυθείη τότε παύεται καὶ αὐτὸς ὥσπερ ἀπαθὴς ὤν.
曾有人在斯卡普特·叙莱的矿中发现一种石头,其外观极像朽木,但当有人往其上浇油时它就会燃烧,而当它烧完时,它自己就会熄灭,仿佛未受影响。
τῶν μὲν οὖν καιομένων σχεδὸν αὗται διαφοραί.
因此,燃烧的石头之间的差异大致如此。

词汇与语法注释

  1. p.37οἵτινες ἐξυγρασμένοι τυγχάνουσιν — 抄本中的 `ἐξυγρασμένοι`(被弄湿、含水)在解释像陶器一样受热破裂(`ῥηγνύμενοι`)的性质时显得不自然,因此常被校订为 `ἐξικμασμένοι`(脱水、干燥)。本译文采用“失去水分(干燥)”的解释,以与后文“可融化者必须含有水分(`τηκτὸν ἔνικμον εἶναι`)”形成对比。
  2. p.37ἀμφοτέρων μὲν ἐξαιρεῖται τὴν ὑγρότητα — `ἀμφοτέρων` 是分离属格(“从两者中”),修饰中动/被动语态动词 `ἐξαιρεῖται`(“被抽干”或以太阳为主语的“抽干”)。在语境上,这指的是太阳光从两类石头中“夺走水分”的过程。
  3. p.37ὁ δὲ λιπαραῖος ἐκφοροῦταί τε τῇ καύσει — 动词 `ἐκφοροῦται`(`ἐκφορέω` 的被动语态)在此处指因受热而“膨胀”或“变得多孔”的现象。它描述了未燃烧时呈黑色且致密的利帕拉石在受热后,像浮石(`κίσσηρις`)一样起泡并膨胀的过程。
  4. p.38ὥσπερ ἀπαθὴς ὤν — 带有 `ὥσπερ` 的分词短语,表示比喻或外观。它表达了在斯卡普特·叙莱发现的这种石头在浇油时虽然燃烧,但在烧完后自身仍“仿佛未受影响”或未受损的状态。

引用这一段

泰奥弗拉斯托斯, 论石 §2.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0093.tlg004.humanitext-grc1:2.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。