§5.8#1Ἔπειτα ἐκ τοῦ μᾶλλον καὶ ἧττον, πρῶτον μὲν ἀνασκευάζοντα εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον μή ἐστιν ἴδιον·
次に、「より多く」と「より少なく」からである。 第一に、論破する側にとっては、より多く属するものが、より多くそうであるものの固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον, οὐδὲ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα, οὐδὲ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα, οὐδὲ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς.
なぜなら、その場合には、より少なく属するものが、より少なくそうであるものの固有性ではないだろうし、最も少なく属するものが、最も少なくそうであるものの、最も多く属するものが、最も多くそうであるものの、また、端的に属するものが、端的にそうであるものの固有性でもないだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ οὐκ ἔστι τὸ μᾶλλον κεχρῶσθαι τοῦ μᾶλλον σώματος ἴδιον, οὐδὲ τὸ ἧττον κεχρῶσθαι τοῦ ἧττον σώματος εἴη ἂν ἴδιον, οὐδὲ τὸ κεχρῶσθαι σώματος ὅλως.
例えば、より多く色づけられていることが、より多く物体であるものの固有性ではないので、より少なく色づけられていることも、より少なく物体であるものの固有性ではないだろうし、一般に色づけられていることが物体の固有性でもないだろう。
Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον·
立証する側にとっては、より多く属するものが、より多くそうであるものの固有性であるかどうかを見るべきである。
καὶ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον, καὶ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα, καὶ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα, καὶ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς.
なぜなら、その場合には、より少なく属するものが、より少なくそうであるものの固有性となるだろうし、最も少なく属するものが、最も少なくそうであるものの、最も多く属するものが、最も多くそうであるものの、また、端的に属するものが、端的にそうであるものの固有性となるだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ τοῦ μᾶλλον ζῶντος τὸ μᾶλλον αἰσθάνεσθαί ἐστιν ἴδιον, καὶ τοῦ ἧττον ζῶντος τὸ ἧττον αἰσθάνεσθαι εἴη ἂν ἴδιον, καὶ τοῦ μάλιστα δὲ τὸ μάλιστα, καὶ τοῦ ἥκιστα τὸ ἥκιστα, καὶ τοῦ ἁπλῶς τὸ ἁπλῶς.
例えば、より多く生きているものの固有性が、より多く感覚することであるので、より少なく生きているものの固有性はより少なく感覚することとなるだろうし、最も多く生きているものについては最も多く感覚すること、最も少なく生きているものについては最も少なく感覚すること、端的に生きているものについては端的に感覚することとなるだろう。
Καὶ ἐκ τοῦ ἁπλῶς δὲ πρὸς ταὐτὰ σκεπτέον ἐστὶν ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς μή ἐστιν ἴδιον·
また、端的なものから同じものに対しても考察すべきである。 論破する側にとっては、端的に属するものが、端的にそうであるものの固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον, οὐδὲ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον, οὐδὲ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα, οὐδὲ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には、より多く属するものがより多くそうであるものの固有性ではないだろうし、より少なく属するものがより少なくそうであるものの、最も多く属するものが最も多くそうであるものの、最も少なく属するものが最も少なくそうであるものの固有性でもないだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ οὐκ ἔστι τοῦ ἀνθρώπου τὸ σπουδαῖον ἴδον, οὐδ᾿ ἂν τοῦ μᾶλλον ἀνθρώπου τὸ μᾶλλον σπουδαῖον ἴδιον εἴη.
例えば、優れたものであることが人間の固有性ではないので、より多く人間であるものの固有性が、より多く優れたものであることもないだろう。
Κατασκευάζοντα δὲ εἰ τὸ ἁπλῶς τοῦ ἁπλῶς ἐστὶν ἴδιον·
立証する側にとっては、端的に属するものが、端的にそうであるものの固有性であるかどうかを見るべきである。
καὶ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον καὶ τὸ ἥκιστα τοῦ ἥκιστα καὶ τὸ μάλιστα τοῦ μάλιστα ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には、より多く属するものがより多くそうであるものの固有性となるだろうし、より少なく属するものがより少なくそうであるものの、最も少なく属するものが最も少なくそうであるものの、最も多く属するものが最も多くそうであるものの固有性となるだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ τοῦ πυρός ἐστιν ἴδιον τὸ ἄνω φέρεσθαι κατὰ φύσιν, καὶ τοῦ μᾶλλον πυρὸς εἴη ἂν ἴδιον τὸ μᾶλλον ἄνω φέρεσθαι κατὰ φύσιν.
例えば、自然に従って上方へ運ばれることが火の固有性であるので、より多く火であるものの固有性は、より多く自然に従って上方へ運ばれることだろう。
Τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον σκεπτέον ἐστὶ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων πρὸς ἅπαντα ταῦτα.
同様の方法で、他のものからこれらすべてに対しても考察すべきである。
Δεύτερον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον μή ἐστιν ἴδιον·
第二に、論破する側にとっては、より多く属するものが、より多くそうであるものの固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ τὸ ἧττον τοῦ ἧττον ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には、より少なく属するものがより少なくそうであるものの固有性ではないだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον ζῴου τὸ αἰσθάνεσθαι ἢ ἀνθρώπου τὸ ἐπίστασθαι, οὐκ ἔστι δὲ ζῴου ἴδιον τὸ αἰσθάνεσθαι, οὐκ ἂν εἴη ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ἐπίστασθαι.
例えば、感覚することが動物の固有性であることの方が、知識を持つことが人間の固有性であることよりも「より多く」そうであるのに、感覚することが動物の固有性ではないので、知識を持つことが人間の固有性ではないだろう。
Κατασκευάζοντα δ᾿ εἰ τὸ ἧττον τοῦ ἧττόν ἐστιν ἴδιον·
立証する側にとっては、より少なく属するものがより少なくそうであるものの固有性であるかどうかを見るべきである。
καὶ γὰρ τὸ μᾶλλον τοῦ μᾶλλον ἔσται ἴδιον.
なぜなら、その場合には、より多く属するものがより多くそうであるものの固有性となるだろうからである。
Οἷον ἐπεὶ ἧττόν ἐστιν ἴδιον ἀνθρώπου τὸ ἥμερον φύσει ἢ ζῴου τὸ ζῆν, ἔστι δ᾿ ἀνθρώπου ἴδιον τὸ ἥμερον φύσει, εἴη αν ζῴου ἴδιον τὸ ζῆν.
例えば、生まれつき温和であることが人間の固有性であることの方が、生きることが動物の固有性であることよりも「より少なく」そうであるのに、生まれつき温和であることが人間の固有性であるので、生きることが動物の固有性であるだろう。
Τρίτον δ᾿ ἀνασκευάζοντα μὲν εἰ οὗ μᾶλλόν ἐστιν ἴδιον, μή ἐστιν ἴδιον·
第三に、論破する側にとっては、より多く固有性であるところの対象に対して固有性でないかどうかを見るべきである。
οὐδὲ γὰρ οὗ ἧττόν ἐστιν ἴδιον, ἔσται τούτου ἴδιον.
なぜなら、その場合には、より少なく固有性であるところの対象に対しても固有性ではないだろうからである。
Εἰ δ᾿ ἐκείνου ἐστὶν ἴδιον, οὐκ ἔσται τούτου ἴδιον.
あるいは、もしそれが前者の固有性であるならば、後者の固有性ではないだろう。
Οἷον ἐπεὶ τὸ κεχρῶσθαι μᾶλλον τῆς ἐπιφανείας ἢ τοῦ σώματός ἐστιν ἴδιον, οὐκ ἔστι δὲ τῆς ἐπιφανείας ἴδιον, οὐκ ἂν εἴη τοῦ σώματος ἴδιον τὸ κεχρῶσθαι.
例えば、色づけられていることは、物体よりも表面の固有性である方が「より多く」そうであるのに、表面の固有性ではないので、色づけられていることは物体の固有性ではないだろう。
Εἰ δ᾿ ἐστὶ τῆς ἐπιφανείας ἴδιον, οὐκ ἂν εἴη τοῦ σώματος ἴδιον.
あるいは、もしそれが表面の固有性であるならば、物体の固有性ではないだろう。
Κατασκευάζοντι δὲ ὁ τόπος οὗτος οὐκ ἔστι χρήσιμος·
立証する側にとっては、このトポスは役に立たない。
ἀδύνατον γάρ ἐστι ταὐτὸ πλειόνων ἴδιον εἶναι.
なぜなら、同じものが複数のものの固有性であることは不可能だからである。