§1.2.1Διερευνήσωμεν οὖν καὶ τοῦτο, ὃ προηγήσατο ἐν τῷ ἡμετέρῳ λόγῳ, περὶ ἐπιθυμίας φυτοῦ καὶ κινήσεως αὐτοῦ καὶ ψυχῆς ἰδίας, καὶ εἴ τι ἀναλύεται ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ φυτοῦ, ὅσον εἰς πνοήν.
それでは、私たちの議論の中で先に触れられた、植物の欲求、その運動、そして固有の魂について、また植物そのものから呼吸として何か放出されるものがあるかどうかも探究してみよう。
Ἀναξαγόρας γὰρ εἶπε ταῦτα ἔχειν καὶ πνοήν.
アナクサゴラスはこれらも呼吸を持っていると言ったからである。
Καὶ πῶς, εἴπερ εὑρίσκομεν πολλὰ ζῷα μὴ ἔχοντα πνοήν, καὶ πάλιν εὐρίσκομεν ἀκριβῶς ὅτι τὰ φυτὰ οὔτε ὑπνώττουσιν οὔτε γρηγοροῦσιν.
しかし、もし私たちが、呼吸を持たない多くの動物を見出しており、またさらに、植物は眠りも目覚めもしないことを正確に知っているとするならば、それはどのようにして可能だろうか。
§1.2.2Τὸ γὰρ γρηγορεῖν οὐδέν ἐστιν εἰ μὴ ἀπὸ διαθέσεως τῆς αἰσθήσεως, τὸ δὲ ὑπνώττειν οὐδὲν εἰ μὴ ἀσθένεια αὐτῆς·
目覚めていることとは、感覚の状態にほかならず、眠ることとは、感覚の弱体化にほかならないからである。
καὶ οὐχ εὑρίσκεταί τι τούτων ἐν πράγματι τρεφομένῳ μὲν πάσαις ὥραις κατὰ διοίκησιν μίαν, ἐν τῇ οἰκείᾳ δὲ φύσει μὴ αἰσθανομένῳ.
そして、常に一つの生命維持に従って栄養を摂取しているが、それ自体の自然においては感覚を持たないものにおいて、これらのいずれも見出されることはない。
§1.2.3Τὸ γὰρ ζῷον ὅτε τρέφεται, τί συμβαίνει;
動物が栄養を摂取するとき、何が起こるか。
τὸ ἀναβαίνειν ἀναθυμίασιν ἀπὸ τῆς τροφῆς πρὸς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ὑπνώττειν ἐντεῦθεν πάντως·
食物からの蒸気がその頭部へと昇り、それによってどうしても眠気が生じるのである。
καὶ ὅταν καταναλωθῇ ἡ ἀναθυμίασις ἡ ἀναβαίνουσα πρὸς τὴν κεφαλήν, τότε γρηγορεῖ.
そして頭部に昇った蒸気が消費し尽くされたとき、そのとき目覚める。
Ἔν τισι δὲ τῶν ζῴων ἐστὶν αὕτη ἡ ἀναθυμίασις πολλή, καὶ τέως ὀλίγον ὑπνώττουσιν.
しかし、ある種の動物においては、この蒸気が多量でありながら、他方でほとんど眠らないものもいる。
§1.2.4Ὁ δὲ νυσταγμός ἐστι συνοχὴ τῆς κινήσεως, ἡ δὲ συνοχὴ πάλιν ἠρεμία πράγματος κινουμένοῦ.
まどろみとは運動の阻止であり、またその阻止とは運動しているものの静止である。
Ὃ δὲ μάλιστα καὶ κυρίως ἐστὶ ζητητέον ἐν ταύτῃ τῇ ἐπιστήμῃ, τοῦτο ἐστὶν ὅπερ εἶπεν ὁ Ἐμπεδοκλῆς, ἤγουν εἰ εὑρίσκεται ἐν τοῖς φυτοῖς γένος θῆλυ καὶ γένος ἄρρεν, καὶ εἰ ἔστιν εἶδος κεκραμένον ἐκ τούτων τῶν δύο γενῶν.
そして、この学問において最も、かつ本来的に探究されるべきことは、エンペドクレスが言ったこと、すなわち、植物の中に雌の性と雄の性が見出されるのか、また、これら二つの性から混合された一種が存在するのか、ということである。
§1.2.5Λέγομεν τοίνυν ὅτι τὸ ἄρρεν, ὅτε γεννᾷ, εἰς ἄλλο γεννᾶ, καὶ εἰσὶν ἄμφω κεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων.
そこで私たちは、雄は生殖するとき他のものにおいて生殖し、両者は互いに分離していると言う。
§1.2.6Ἐπεὶ γοῦν εὑρίσκεται ἐν τοῖς φυτοῖς ὅτι ἔχει τὰ φυτὰ γένος ἄρρεν καὶ θῆλυ, καὶ πάντως τὸ μὲν ἄρρεν ἐστὶ τραχύτερον καὶ σκληρότερον καὶ μᾶλλον φρίσσον, τὸ δὲ θῆλυ ἀσθενέστερον καὶ καρποφόρον πλέον, πάλιν ὀφείλομεν ζητεῖν πότερον εὑρίσκονται ταῦτα τὰ δύο γένη κεκραμένα ἅμα ἐν τοῖς φυτοῖς, ὡς εἶπεν Ἐμπεδοκλῆς,
それゆえ、植物において、植物が雄と雌の性を持つことが見出され、そしてどうしても、雄はより粗く、より硬く、より繁茂しているのに対し、雌はより弱く、より多くの実を結ぶものであるとするなら、私たちは再び、エンペドクレスが言ったように、これら二つの性が植物の中に同時に混合されて見出されるのかどうかを探究しなければならない。
§1.2.7Ἀλλ’ ἐγὼ οὐχ ὑπολαμβάνω τοῦτο τὸ πρᾶγμα οὕτως ἔχειν.
しかし私は、この事柄がそのようになっているとは考えない。
Τὰ γὰρ κεκραμένα ὀφείλουσιν εἶναι πρῶτον ἁπλᾶ ἐν ἑαυτοῖς, καὶ εἶναι καθ’ αὑτὸ μὲν τὸ ἄρρεν καθ’ αὑτὸ δὲ τὸ θῆλυ, κἀντεῦθεν κιρνᾶσθαι.
なぜなら、混合されたものは、まずそれ自体において単純でなければならず、雄は雄自体として、雌は雌自体として存在し、そこから混合されねばならないからである。
Ἡ δὲ κρᾶσις οὐκ ἔσται εἰ μὴ διὰ τὴν οἰκείαν γένεσιν.
そして、混合は固有の生成を通じてでなければ生じない。
§1.2.8Εὐρέθη γοῦν ἐν τοῖς φυτοῖς πρὸ τῆς κράσεως κρᾶσις, ἣ καὶ ὀφείλει εἶναι αἰτία ποιητικὴ καὶ παθητικὴ ἐν μιᾷ ὥρᾳ·
実のところ、植物においては、混合に先立って混合が見出されているが、それは同時に能動的および受動的な原因でなければならない。
ἀλλ’ οὐχ εὑρίσκεται ἀρρενότης καὶ θηλύτης ἡνωμέναι ἔν τινι τῶν φυτῶν.
しかし、どの植物においても、雄性と雌性が一体となっているのは見出されない。
Εἰ δὲ τοῦτο οὕτως ἦν, τάχα ἂν τὸ φυτὸν ἦν τελειότερον τοῦ ζῴου.
もしこれがそのようであったなら、おそらく植物は動物よりも完全なものであったろう。
§1.2.9Καὶ πῶς, εἴπερ τὸ ζῷον οὐ δεῖται ἐν τῇ οἰκείᾳ γενέσει πράγματός τινος ἐξωτερικοῦ, τὸ δὲ φυτὸν τοῦτο δεῖται ἐν τοῖς καιροῖς τοῦ ἔτους;
だが、どのようにしてそう言えようか。 もし動物が自らの生殖において何らかの外部のものを必要としないのに対して、植物は季節ごとにこれを必要とするのだとすれば。
Δεῖται γὰρ ἡλίου καὶ εὐκρασίας καὶ τοῦ ἀέρος πλέον·
実際、植物は太陽と温和な気候、および空気をより多く必要とする。
καὶ τούτων δεῖται μᾶλλον ἐν τῇ ὥρᾳ τῆς ἐκφύσεως αὑτοῦ.
そしてこれらを、自らの芽吹きの時期により多く必要とするのである。
§1.2.10Ἔστι δὲ καί τις ἀρχὴ τῆς μὲν τροφῆς τῶν φυτῶν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ πάλιν ἀρχὴ ἑτέρα τῆς γενέσεως ἀπὸ τοῦ ἡλίου. Εἶπε δὲ καὶ Ἀναξαγόρας ὅτι ἡ ὑγρότης τούτων ἐστὶν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἔφη πρὸς Λεχίνεον ὅτι ἡ γῆ μήτηρ μέν ἐστι τῶν φυτῶν, ὁ δὲ ἥλιος πατήρ.
また、植物の栄養の原理は地から得られ、他方で生成の別の原理は太陽から得られる。 アナクサゴラスもまた、これらの水分は地から得られると言い、それゆえレシネオスに対して「地は植物の母であり、太陽は父である」と言った。
§1.2.11Ἀλλὰ τὴν κρᾶσιν τοῦ ἄρρενος τῶν φυτῶν καὶ τοῦ θήλεος ὀφείλομεν διατυπώσασθαι οὐχ οὕτως ἀλλ’ ἄλλῳ τινὶ τρόπῳ, οἶον ὅτι τὸ σπέρμα τοῦ φυτοῦ ὅμοιόν ἐστιν ἐγκυμονήσει ζῴου, ἥτις ἐστὶ μίξις ἄρρενός τε καὶ θήλεος.
しかし、植物の雄と雌の混合は、そのようではなく、別の方法で規定されねばならない。 例えば、植物の種子は、雄と雌の混ざり合いである動物の受胎に似ている、というように。