§30.11Διὰ τί οἱ ἐξ ἀρχῆς τῆς μὲν κατὰ τὸ σῶμα ἀγωνίας ἆθλόν τι προὔταξαν, σοφίας δὲ οὐθὲν ἔθηκαν;
\nなぜ最初の人々は、身体に関する競技にはある賞を定めたのに、知恵に対しては何の賞も設けなかったのだろうか。
ἢ ὅτι ἐπιεικῶς δεῖ τοὺς κριτάς, ἃ περὶ διάνοιάν ἐστιν, ἢ μηθὲν χείρους τῶν ἀγωνιστῶν εἶναι ἢ κρείττους;
あるいは、知性に関する事柄においては、判定者たちが競技者たちに比べて劣らないか、あるいは優れていることが適切だからだろうか。
εἰ δὲ ἔδει σοφίᾳ τοὺς πρωτεύοντας’ἀγωνίζεσθαι καὶ ἆθλον προὐτέτακτο, κριτῶν ἂν ἠπόρουν αὐτοῖς.
もし知恵において抜き出た者たちが競い合う必要があり、賞が提示されていたならば、彼らはそれ(判定)にふわさしい判定者を見出すのに困ったであろう。
ἐπὶ δὲ τῶν γυμνικῶν ἀγώνων ἅπαντός ἐστι κρῖναι, τῇ ὄψει μόνῃ θεασάμενον.
しかし、体育的な競技においては、視覚によって見るだけで、誰にでも判定することができる。
ἔτι δὲ ὁ ἐξ ἀρχῆς κατασκευάζων οὐκ ἐβούλετο τοιαύτην ἀγωνίαν προθεῖναι τοῖς Ἕλλησιν, ἐξ ὧν ἔμελλον στάσεις καὶ ἔχθραι μεγάλαι ἔσεσθαι·
さらに、最初の創始者はギリシア人たちにそのような競技を課したくはなかった。 そこから大きな不和や敵意が生じるはずだったからである。
οἷον οἱ ἄνθρωποι, ὅταν τις ἢ ἐκκριθῇ ἢ προσδεχθῇ εἴς τι τῶν κατὰ τὸ σῶμα ἀθλημάτων, οὐ πάντη χαλεπῶς φέρουσιν οὐδὲ εἰς ἔχθραν καθίστανται τοῖς κρίνουσιν, ὑπὲρ δὲ τοῦ φρονιμωτέρους ἣ μοχθηροτέρους εἶναι τοῖς κρίνουσι μάλιστα ὀργίζονται καὶ ἀγανακτοῦσιν.
例えば、身体的な競技のいずれかにおいて、ある者が除外されたり受け入れられたりしても、人々はまったく激怒することもなく、判定する者たちに対して敵意を抱くこともない。 しかし、より賢いか、あるいはより劣っているかという判定をめぐっては、判定する者たちに対して最も怒り、憤慨する。
στασιῶδες δὲ καὶ μοχθηρὸν τὸ τοιοῦτόν ἐστιν.
そして、そのようなことは不和を招き、禍いをもたらすものである。
ἔτι δὲ δεῖ τῆς ἀγωνίας τὸ ἆθλον κρεῖττον εἶναι.
さらに、競技の賞は、競技そのものよりも優れていなければならない。
ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν γυμνικῶν ἀθλημάτων τὸ ἆθλον αἱρετώτερον καὶ βέλτιον τῆς ἀγωνίας· σοφίας δὲ τί ἂν ἆθλον βέλτιον γένοιτο;
実際、体育的な競技においては、賞は競技そのものよりも望ましく、より価値があるが、知恵よりも優れたどのような賞がありうるだろうか。
§30.12Διὰ τί ἄλλο νοεῖ καὶ ποιεῖ ἄνθρωπος μάλιστα;
\n\nなぜ人間は、何よりも思っていることと行うことが異なるのだろうか。
ἢ ὅτι τῶν ἐναντίων ἡ αὐτὴ ἐπιστήμη;
あるいは、対立するものについての知識は同一であるからか。
ἢ ὅτι ὁ μὲν νοῦς πολλῶν ἐστίν, ἡ δὲ ὄρεξις ἑνός;
あるいは、知性は多くのものへと向かうのに対し、欲求はただ一つのものへと向かうからか。
ὁ μὲν οὖν ἄνθρωπος τῷ νῷ τὰ πλεῖστα ζῇ, τὰ δὲ θηρία ὀρέξει καὶ θυμῷ καὶ ἐπιθυμίᾳ.
実際、人間は大抵の場合知性によって生きているが、野獣は欲求、気性、そして欲望によって生きている。
§30.13Διὰ τί φρόνιμοί τινες κτώμενοι οὐ χρώμενοι διατελοῦσιν;
\n\nなぜある賢い人々は、財産を獲得しながらも、それを使わないままであり続けるのか。
πότερον ὅτι τῷ ἔθει χρῶνται; ἢ διὰ τὸ ἐν ἐλπίδι ἡδύ;
それは、彼らが習慣に従っているからか、それとも期待のうちにある快さのためだろうか。
§30.14. . . . ὅτι ἡ αἴσθησις καὶ ἡ διάνοια τῷ ἠρεμεῖν τὴν ψυχὴν ἐνεργεῖ·
\n\n(...というのは、)感覚と思考は、魂が静止していることによって働くからである。
ὃ καὶ ἡ ἐπιστήμη δοκεῖ εἶναι, ὅτι τὴν ψυχὴν ἵστησιν·
そして、科学という名も、魂を静止させるものであると思われるのも、まさにこのことによる。
κινουμένης γὰρ καὶ φερομένης οὔτε αἰσθέσθαι οὔτε διανοηθῆναι δυνατόν.
実際、魂が動き、揺れ動いている時には、感覚することも思考することも不可能だからである。
διὸ καὶ τὰ παιδία καὶ οἱ μεθύοντες καὶ οἱ μαινόμενοι ἀνόητοι·
それゆえ、子供や酔漢や狂人は無分別なのである。
διὰ γὰρ τὸ πλῆθος τοῦ θερμοῦ τοῦ ἐνυπάρχοντος πλείστη κίνησις αὐτοῖς καὶ σφοδροτάτη συμβαίνει, ληγούσης δὲ ταύτης ἐμφρονέστεροι γίνονται·
なぜなら、その内にある熱が多量であるために、彼らには極めて大きく激しい運動が生じるからであり、これが静まると、彼らはより知的になる。
ἀταράχου γὰρ οὔσης τῆς διανοίας μᾶλλον ἐφιστάναι δύνανται αὐτήν.
実際、思考が乱されていない時の方が、それに注意を向けることがより良くできるからである。
οἵ τ’ ἐν τῷ καθεύδειν ἐνυπνιαζόμενοι ἱσταμένης τῆς διανοίας, καὶ καθ’ ὅσον ἠρεμεῖ, ὀνειρώττουσιν.
また、睡眠中に夢を見る者たちも、思考が静止しつつあり、それが静止している度合いに応じて夢を見るのである。
μάλιστα γὰρ ἐν τοῖς ὕπνοις ἡ ψυχὴ κινεῖται.
実際、睡眠中こそ魂は最も動く。
περιισταμένου γὰρ τοῦ θερμοῦ ἐκ τοῦ ἄλλου σώματος εἰς τὸν ἐντὸς τόπον, τότε πλείστη καὶ σφοδροτάτη κίνησις ὑπάρχει, οὐχ ὥσπερ οἱ πολλοὶ ὑπολαμβάνουσι τότε ἠρεμεῖν καὶ καθ’ αὑτὴν εἶναι, καὶ μάλιστα ὅταν μηδὲν ἴδωσιν ἐνύπνιον.
というのも、熱が体の他の部分から内部の場所へと移動するとき、極めて大きく激しい運動が生じるのであり、多くの人々が、そのとき魂は静止しており、それ自体で存在していると想定しているようなのとは異なる(特に彼らが夢を全く見ないときには、そう思いがちだが)。
συμβαίνει δὲ τοὐναντίον·
しかし正反対のことが生じている。
διὰ γὰρ τὸ ἐν πλείστῃ κινήσει εἶναι καὶ μηδὲ κατὰ μικρὸν ἠρεμεῖν, οὐδὲ διανοεῖσθαι δύναται.
すなわち、極めて大きな運動の中にあり、わずかばかりも静止していないために、思考することさえできないのである。
ἐν πλείστῃ δὲ κινήσει, ὅταν ἥδιστα καθεύδῃ, εἰκότως ἐστίν, ὅτι τότε μάλιστα καὶ πλεῖστον θερμὸν ἀθροίζεται εἰς τὸν εἴσω τόπον.
そして、最も心地よく眠っているときに、極めて大きな運動の中にあるというのは理にかなっている。 なぜなら、そのときこそ、最も多くの熱が内部の場所へと集まるからである。
ὅτι δὲ ἐν τῇ κινήσει οὖσα ἡ ψυχὴ οὐ μόνον ὕπαρ ἀλλ’ οὐδ’ ἐν τοῖς ὕπνοις δύναται διανοεῖσθαι, κἀκεῖνο σημεῖον·
そして、運動している状態にある魂は、起きている時だけでなく、睡眠中であっても思考することができないということの、もう一つの兆候はこれである。
ἐν γὰρ τοῖς μετὰ τὴν πρόσεσιν τῶν σιτίων ὕπνοις ἥκιστα ἔστιν ἐνύπνια ὁρᾶν.
実際、食事を摂取した後の睡眠においては、夢を見ることが極めて稀だからである。
τότε δὲ μάλιστα συμβαίνει κινεῖσθαι αὐτὴν διὰ τὴν ἐπεισεχθεῖσαν τροφήν.
そしてそのとき、流入した食物のために、魂が最も動くことになるのである。
τό τε ἐνύπνιόν ἐστιν, ὅταν διανοουμένοις καὶ πρὸ ὀμμάτων τιθεμένοις ὕπνος ἐπέλθῃ.
また、夢とは、思考し、目の前に何かを思い浮かべている者たちに、眠りが襲いかかるときのものである。
διὸ καὶ ταῦτα μάλιστα ὁρῶμεν ἃ πράττομεν ἢ μέλλομεν ἢ βουλόμεθα·
それゆえ、私たちは、自分が行っていること、行おうとしていること、あるいは望んでいることを最もよく見るのである。
περὶ γὰρ τούτων μάλιστα πλειστάκις λογισμοὶ καὶ φαντασίαι ἐπιγίνονται.
というのも、これらについてこそ、推論や表象が最も度々生じるからである。
καὶ οἱ βελτίους βελτίω τὰ ἐνύπνια ὁρῶσι διὰ ταῦτα, ὅτι καὶ ἐγρηγορότες περὶ βελτιόνων διανοοῦνται, οἱ δὲ χεῖρον ἢ τὴν διάνοιαν ἢ τὸ σῶμα διακείμενοι χείρω.
そして、優れた人々はこの理由から、より優れた夢を見る。 すなわち、目覚めているときにも彼らはより優れたことについて思考しているからである。 一方、思考か身体のどちらかにおいて、より悪い状態にある人々は、より悪い夢を見る。
καὶ γὰρ ἡ τοῦ σώματος διάθεσις πρὸς τὴν τῶν ἐνυπνίων φαντασίαν συμβλητικόν·
実際、身体の状態も、夢の表象へと寄与するものである。
τοῦ γὰρ νοσοῦντος καὶ αἱ τῆς διανοίας προθέσεις φαῦλαι, καὶ ἔτι διὰ τὴν ἐν τῷ σώματι ταραχὴν ἐνοῦσαν ἡ ψυχὴ οὐ δύνατου ἠρεμεῖν.
なぜなら、病人の場合には思考の意図も劣悪になり、さらに身体に内在する混乱のために、魂は静止することができないからである。
οἱ δὲ μελαγχολικοὶ διὰ τοῦτο ἐξάττουσιν ἐν τοῖς ὕπνοις, ὃτι πλείονος τῆς θερμασίας οὔσης, μᾶλλον τοῦ μετρίου ἡ ψυχὴ ἐν κινήσει, σφοδροτέρας δὲ τῆς κινήσεως οὔσης οὐ δύνανται καθεύδειν.
また、憂鬱質の人々が睡眠中に跳び起きるのはこのためである。 すなわち、熱がより多量であるために、魂が度を越えて運動状態にあり、その運動がより激しいために、彼らは眠ることができないのである。