§1.20Διὰ τί, ἐὰν τὸ θέρος ἔπομβρον γένηται καὶ νότιον, καὶ τὸ μετόπωρον, ὁ χειμὼν νοσερὸς γίνεται;
なぜ、もし夏が雨がちで南風になり、秋も同様であれば、冬は病がちになるのか。
ἢ ὅτι σφόδρα ὑγρὰ τὰ σώματα ὁ χειμὼν λαμβάνει, καὶ ἡ μεταβολὴ ἔτι μεγάλη γίνεται ἐξ ἀλέας πολλῆς καὶ οὐκ ἐκ προσαγωγῆς, διὰ τὸ καὶ τὸ μετόπωρον γίνεσθαι ἀλεεινόν, ὥστε τοῖς μὲν γίνεσθαι ἀνάγκη τὰ ὀξέα νοσήματα, μὴ ἀραιοῖς οὖσι·
それとも、冬が非常に湿った状態の身体を迎えるからであり、また、秋も温暖になるがゆえに、変化が多大な温かさから一気に訪れて段階的ではなく、いっそう大きくなるからか。 その結果、組織がまばらでない(肉質の密な)人々にとっては、急性疾患が生じることが不可避となる。
τοῖς γὰρ τοιούτοις ἄνω μᾶλλον τὰ ὑγρὰ περιττώματα ἀθροίζεται, διὰ τὸ τούτους μὲν τοὺς τόπους ἔχειν χώραν, τοὺς δὲ κάτω ἑτέρους εἶναι.
というのも、そのような人々においては、湿った老廃物が上方にいっそう蓄積するからであり、それは、これらの場所には余地があるのに対し、下方の場所は異なっているからである。
οἱ οὖν ὄντες πυκνόσαρκοι οὐ πολλὰ περιττώματα δέχονται.
それゆえ、肉が密な人々は多くの老廃物を受け入れない。
ψυχομένης οὖν τῆς περιττώσεως τῆς ἐν τοῖς ἄνω μέρεσιν τοῦ σώματος, ὥσπερ τοῖς οἰνωμένοις ὅταν ῥιγῶσιν, τὰ εἰρημένα νοσήματα συμβαίνει γίνεσθαι.
したがって、身体の上部にある老廃物が冷却されるとき、酒に酔った人々が寒気を感じるときのように、前述の病気が起こることになる。
τοῖς δὲ ἀραιοτέροις πυρετῶν γενομένων, τοὺς ἀπὸ πλείστης ἀπεψίας γενομένους πυρετοὺς καύσους συμβαίνει γίνεσθαι, διὰ τὸ τοῖς τοιούτοις ἐσκεδάσθαι μὲν μᾶλλον κατὰ πᾶν τὸ σῶμα τὰ ὑγρὰ ἢ τοῖς πυκνοσάρκοις, συνισταμένης δὲ τῆς σαρκὸς αὐτῶν ὑπὸ τοῦ χειμῶνος θερμαινόμενα τὰ ὑγρὰ πυρετοὺς ποιεῖν.
一方、より組織のまばらな(多孔質な)人々においては、熱病が生じると、最も甚だしい不消化から生じる熱病である稽留熱(カウソス)が起こることになる。 それは、そのような人々においては、肉の密な人々に比べて、湿気が身体全体に散らばりやすい一方で、冬によって彼らの肉が収縮するとき、温められた湿気が熱病を引き起こすからである。
ἡ γὰρ παντὸς τοῦ σώματος ὑπερβάλλουσα θερμότης ἐστὶ πυρετός· ἐπιτεινομένη δὲ διὰ τὸ p πλῆθος τῆς ἐνυπαρχούσης αὐτοῖς ὑγρότητος καῦσος γίνεται.
というのも、身体全体の過剰な熱が熱病であり、それが彼らに内在する湿気の多さのゆえに強められると、稽留熱(カウソス)となるからである。
§1.21Διὰ τί, ὅταν ἐκ γῆς ἀτμὸς ἀνίῃ πολὺς ὑπὸ τοῦ ἡλίου, τὸ ἔτος λοιμῶδες γίνεται;
なぜ、太陽によって地から多くの蒸気が立ち上るとき、その年は疫病がちになるのか。
ἢ ὅτι ὑγρὸν ἀνάγκη καὶ ἔπομβρον τὸ ἒτος σημαίνειν, καὶ τὴν γῆν ὑγρὰν ἀνάγκη εἶναι;
それとも、その年が湿って雨がちであることを示すのが不可避であり、地が湿っていることが不可避だからか。
οἷον οὖν ἐν ἑλώδει τόπῳ ἡ οἲκησις γίνεται.
したがって、いわば湿地帯に住んでいるかのようになる。
νοσώδης δὲ ἡ τοιαύτη ἐστίν.
そして、そのような居住は不健康(病がち)である。
καὶ τὰ σώματα δὴ τότε ἀνάγκη περίττωμα πολὺ ἔχειν, ὥστε ἐν τῷ θέρει ἔχειν ὕλην νοσώδη.
そしてそのとき、身体もまた多くの老廃物を持つことが不可避であり、その結果、夏において病気のもとを持つことになるからか。
§1.22Διὰ τί γίνεται τὰ ἔτη νοσώδη, ὅταν γένηται φορὰ τῶν μικρῶν βατράχων τῶν φρυνοειδῶν;
なぜ、ヒキガエルに似た小さなカエルが大量発生するとき、その年は病がちになるのか。
ἢ ὅτι ἕκαστον εὐσθενεῖ ἐν τῇ οἰκείᾳ χώρᾳ τῆς φύσεως;
それとも、それぞれの生物は自らの自然に適した場所において活力を持つからか。
καὶ ταῦτα δὴ φύσει ἐστὶν ὑγρά, ὥστε ἔπομβρον καὶ ὑγρὸν σημαίνειν τὸν ἐνιαυτὸν γίνεσθαι.
そして、これらは本性上、湿ったものである。 したがって、その年が雨がちで湿ったものになることを示すからか。
τὰ δὲ τοιαῦτα ἔτη νοσώδη ἐστίν·
そして、そのような年は不健康(病がち)である。
ὑγρὰ γὰρ τὰ σώματα ὄντα πολὺ ἔχει τὸ περίττωμα, ὅ ἐστι τῶν νόσων αἴτιον.
なぜなら、身体は湿っているとき、病気の原因である老廃物を多く持つからである。
§1.23Διὰ τί οἱ νότοι οἱ ξηροὶ καί μὴ ὑδατώδεις πυρετώδεις εἰσίν;
なぜ、乾燥して雨を伴わない南風は、熱病をもたらすのか。
ἢ ὃτι ὑγρότητα καὶ θέρμην ἀλλοτρίαν ποιοῦσιν;
それとも、それらが本来のものではない湿気と熱を生み出すからか。
εἰσὶ γὰρ ὑγροὶ καὶ θερμοὶ φύσει.
というのも、南風は本性上、湿っていて温かいからである。
τοῦτο δ’ ἐστὶ πυρετῶδες·
そして、これは熱病的な状態である。
ὁ γὰρ πυρετὸς ἐξ ἀμφοτέρας τῆς τούτων ἐστὶν ὑπερβολῆς.
なぜなら、熱病はこれら両方の過剰から生じるからである。
ὅταν μὲν οὖν ἄνευ ὕδατος πνέωσι, ταύτην ἐν ἡμῖν ποιοῦσι τὴν διάθεσιν, ὅταν δὲ ἅμα ὕδατι, τὸ ὕδωρ καταψύχει ἡμᾶς.
それゆえ、雨を伴わずに吹くときには、それらは私たちの内にこの状態を作り出すが、雨を伴って吹くときには、水が私たちを冷却するからか。
οἱ δὲ ἐκ θαλάττης νότοι καὶ συμφέρουσι τοῖς φυτοῖς·
他方、海からの南風は植物にとっても有益である。
ἐψυγμένοι γὰρ ἀπὸ τῆς θαλάττης ἀφικνοῦνται πρὸς αὐτά.
なぜなら、それらは海によって冷やされて、植物のもとに届くからである。
αἱ δ’ ἐρυσίβαι γίνονται ὑπὸ ὑγρότητος καὶ θέρμης ἀλλοτρίας.
そして、麦角(赤かび病)は、本来のものではない湿気と熱によって生じるのである。
§1.24Διὰ τί ἐν τοῖς νότοις βαρύτερον ἔχουσι καὶ ἀδυνατώτερον οἱ ἄνθρωποι;
なぜ南風が吹くとき、人々はより重く、より無力に感じるのか。
ἢ ὅτι ἐξ ὀλίγου πολὺ ὑγρὸν γίνεται διατηκόμενον διὰ τὴν ἀλέαν καὶ ἐκ πνεύματος κούφου ὑγρὸν βαρύ;
それとも、温かさのために融解することによって、わずかなものから多くの湿気が生じ、軽い気体(プネウマ)から重い湿気が生じるからか。
ἔτι δὲ ἡ δύναμις ἡμῶν ἐν τοῖς ἄρθροις ἐστί· ταῦτα δὲ ἀνίεται ὑπὸ τῶν νοτίων.
さらに、私たちの力は関節にあるが、これらは南風によって弛緩されるからか。
δηλοῦσι δὲ οἱ ψόφοι τῶν κεκολλημένων.
そして、接着されたものの発する音がそれを示している。
τὸ γὰρ γλίσχρον ἐν τοῖς ἄρθροις πεπηγὸς μὲν κινεῖσθαι κωλύει ἡμᾶς, ὑγρὸν δὲ λίαν ὂν συντείνεσθαι.
というのも、関節の中にある粘着性のある液体は、凝固しているときには私たちの運動を妨げるが、非常に湿っているときには、筋肉が緊張するのを妨げるからである。
§1.25Διὰ τί ἀρρωστοῦσι μὲν μᾶλλον τοῦ θέρους, ἀποθνήσκουσι δὲ μᾶλλον οἱ ἀρρωστοῦντες τοῦ χειμῶνος;
なぜ、夏には人々がいっそう病気にかかりやすいのに対して、冬には病気にかかっている人々がいっそう亡くなりやすいのか。
ἢ ὅτι τοῦ χειμῶνος διὰ τὴν πυκνότητα ἐντὸς τῶν σωμάτων συνεσταλμένου τοῦ θερμοῦ, καὶ πονοῦντες μᾶλλον, εἰ μὴ πέττοιμεν, τῶν ἐν ἡμῖν συνισταμένων περιττωμάτων, ἰσχυρὰν ἀνάγκη τὴν ἀρχὴν εἶναι τῆς νόσου;
それとも、冬には密度のために熱が体内に閉じ込められ、また体内の老廃物が蓄積しており、もし私たちがそれらを消化しないならより苦しむことになるので、病気の始まりが強力であることが不可避だからか。
τοιαύτην δὲ οὖσαν φθαρτικὴν εἰκός ἐστιν αὐτὴν εἶναι.
そして、そのようなものであるなら、それ(病気)が致命的なものとなるのは当然だからか。
ἐν δὲ τῷ θέρει, μανοῦ καὶ κατεψυγμένου παντὸς τοῦ σώματος καὶ ἐκλελυμένου πρὸς τοὺς πόνους ὄντος, ἀρχὰς νόσων ἀνάγκη πλείους μὲν γίνεσθαι διά τε κόπους καὶ ἀπεψίαν τῶν εἰσφερομένων (καὶ γὰρ οἱ νέοι καρποὶ τότε εἰσίν), ἀλλ’ οὐχ οὕτως ἰσχυράς, διὸ εὐβοήθητοι.
一方、夏には、身体全体がまばらで冷やされており、苦痛に対して緩んでいるので、疲労や、摂取されたものの不消化(というのも、この時期には新しい果実が摂取されるからである)のゆえに、病気の始まりがより多く生じることは不可避であるが、それらはそれほど強力ではないため、治療しやすいからか。