§6.9Ζήνων δὲ παραλογίζεται·
ゼノンは誤った推論をしている。
εἰ γὰρ αἰεί, φησίν, ἠρεμεῖ πᾶν ὅταν ᾖ κατὰ τὸ ἴσον, ἔστιν δʼ αἰεὶ τὸ φερόμενον ἐν τῷ νῦν, ἀκίνητον τὴν φερομένην εἶναι ὀϊστόν.
すなわち、「もし、いかなるものも常に自分と等しい[空間]にあるときには静止しており、また移動しているものは常に『今』にあるとするなら、移動している矢は動かないということになる」と彼は主張するのである。
τοῦτο δʼ ἐστὶ ψεῦδος·
しかし、これは偽である。
οὐ γὰρ σύγκειται ὁ χρόνος ἐκ τῶν νῦν τῶν ἀδιαιρέτων, ὥσπερ οὐδʼ ἄλλο μέγεθος οὐδέν.
なぜなら、時間は分割不可能な「今」から構成されてはいないからであり、それは他のいかなる大きさについても同様だからである。
τέτταρες δʼ εἰσὶν οἱ λόγοι περὶ κινήσεως Ζήνωνος οἱ παρέχοντες τὰς δυσκολίας τοῖς λύουσιν, πρῶτος μὲν ὁ περὶ τοῦ μὴ κινεῖσθαι διὰ τὸ πρότερον εἰς τὸ ἥμισυ δεῖν ἀφικέσθαι τὸ φερόμενον ἢ πρὸς τὸ τέλος, περὶ οὗ διείλομεν ἐν τοῖς πρότερον λόγοις.
ゼノンの運動に関する議論は四つあり、それらは解決しようとする人々にとって困難をもたらすものである。 第一は、移動するものは目的地に到達する前にその半分に到達しなければならないがゆえに運動し得ないという議論であり、これについては以前の議論で区分(解決)した。
δεύτερος δʼ ὁ καλούμενος Ἀχιλλεύς·
第二はいわゆる「アキレウス」である。
ἔστι δʼ οὗτος, ὅτι τὸ βραδύτατον οὐδέποτε καταληφθήσεται θέον ὑπὸ τοῦ ταχίστου·
それは最も遅いものが走っているとき、最も速いものによって決して追いつかれないというものである。
ἔμπροσθεν γὰρ ἀναγκαῖον ἐλθεῖν τὸ διῶκου ὅθεν ὥρμησεν τὸ φεῦγον, ὥστε ἀεί τι προέχεινν ἀναγκαῖον τὸ βραδύτερον.
なぜなら、追うものは、逃げるものがスタートした位置にまず到達しなければならないからであり、したがって、より遅いものが常にいくらか先行していることが必然となるからである。
ἔστιν δὲ καὶ οὗτος ὁ αὐτὸς λόγος τῷ διχοτομεῖν, διαφέρει δʼ ἐν τῷ διαιρεῖν μὴ δίχα τὸ προσλαμβανόμενον μέγεθος.
そして、この議論も二分法と同じ議論であるが、付け加えられる大きさを二等分(半分ずつ)に分割しないという点で異なっている。
τὸ μὲν οὖν μὴ καταλαμβάνεσθαι τὸ βραδύτερον συμβέβηκεν ἐκ τοῦ λόγου, γίγνεται δὲ παρὰ ταὐτὸ τῇ διχοτομίᾳ (ἐν ἀμφοτέροις γὰρ συμβαίνει μὴ ἀφικνεῖσθαι πρὸς τὸ πέρας διαιρουμένου πως τοῦ μεγέθους·
したがって、より遅いものに追いつかないということは、この議論から生じる帰結であるが、これは二分法と同じ原因によって生じている(なぜなら、両者において、大きさが何らかの形で分割されることによって、限界に到達しないということが起こるからである。
ἀλλὰ πρόσκειται ἐν τούτῳ ὅτι οὐδὲ τὸ τάχιστον τετραγῳδημένον ἐν τῷ διώκειν τὸ βραδύτατον), ὥστʼ ἀνάγκη καὶ τὴν λύσιν εἶναι τὴν αὐτήν.
しかし、この議論においては、最も速いものさえ、最も遅いものを追いかけるにあたって劇的に誇張されているという点が付け加えられている)。 それゆえ、その解決も同じでなければならないことは必然である。
τὸ δʼ ἀξιοῦν ὅτι τὸ προέχον οὐ καταλαμβάνεται, ψεῦδος·
しかし、先行するものが追いつかれないと主張することは偽である。
ὅτε γὰρ προέχει, οὐ καταλαμβάνεται· ἀλλʼ ὅμως καταλαμβάνεται, εἴπερ δώσει διεξιέναι τὴν πεπερασμένην.
なぜなら、先行しているときには追いつかれないが、それでも、もし有限な[距離]を通り抜けることが認められるなら、追いつかれるからである。
οὗτοι μὲν οὖν οἱ δύο λόγοι, τρίτος δʼ ὁ νῦν ῥηθείς, ὅτι ἡ ὀϊστὸς φερομένη ἕστηκεν.
これら二つがその議論であり、第三は今述べられたもので、移動している矢は静止しているというものである。
συμβαίνει δὲ παρὰ τὸ λαμβάνειν τὸν χρόνον συγκεῖσθαι ἐκ τῶν νῦν·
これは、時間が「今」から構成されていると想定することから生じている。
μὴ διδομένου γὰρ τούτου οὐκ ἔσται ὁ συλλογισμός.
なぜなら、これが認められないならば、この推論は成立しないからである。
τέταρτος δʼ ὁ περὶ τῶν ἐν τῷ σταδίῳ κινουμένων ἐξ
ἐναντίας ἴσων ὄγκαων παῤ ἴσους, τῶν μὲν ἀπὸ τέλους τοῦ σταδίου τῶν δʼ ἀπὸ μέσου, ἴσῳ τάχει, ἐν ᾧ συμβαίνειν οἴεται ἴσον εἶναι χρόνον τῷ διπλασίῳ τὸν ἥμισυν.
第四は、競技場において、等しい大きさの物体が、等しい数(間隔)の傍らを、反対方向から、一方は競技場の端から、他方は中央から、等しい速度で移動することに関するものである。 この議論において、彼は半分の時間がその二倍の時間と等しくなると考えている。
ἔστι δʼ ὁ παραλογισμὸς ἐν τῷ τὸ μὲν παρὰ κινούμενον τὸ δὲ παῤ ρεμοῦν τὸ ἴσον μέγεθος ἀξιοῦν τῷ ἴσῳ τάχει τὸν ἴσον φέρεσθαι χρόνον·
この誤謬は、等しい速度で移動する等しい大きさが、一方は運動しているものの傍らを、他方は静止しているものの傍らを通過するときに、等しい時間を要すると想定することにある。
τοῦτο δʼ ἐστὶ ψεῦδος, οἷον ἔστωσαν οἱ ἑστῶτες ἴσοι ὄγκοι ἐφʼ ὧν τὰ AA, οἱ δʼ ἐφʼ ὧν τὰ BB ἀρχόμενοι ἀπὸ τοῦ μέσου, ἴσοι τὸν ἀριθμὸν τούτοις ὄντες καὶ τὸ μέγεθος, οἱ δʼ ἐφʼ ὧν τὰ ΓΓ ἀπὸ τοῦ ἐσχάτου, ἴσοι τὸν ἀριθμὸν ὄντες τούτοις καὶ τὸ μέγεθος, καὶ ἰσοταχεῖς τοῖς B. συμβαίνει δὴ τὸ πρῶτον B ἅμα ἐπὶ τῷ ἐσχάτῳ εἶναι καὶ τὸ πρῶτον Γ, παῤ ἄλληλα κινουμένων.
しかしこれは偽である。 例えば、静止している等しい大きさの物体をA Aとし、中央から始まるB Bを、数においてこれらと等しく、かつ大きさも等しいものとし、端から始まるC Cを、数においてこれらと等しく、大きさも等しい、かつBと同じ速度を持つものとする。 すると、双方が互いの傍らを運動するとき、先頭のBと先頭のCが同時にそれぞれの端に到達することになる。
συμβαίνει δὲ τὸ Γ παρὰ πάντα διεξεληλυθέναι, τὸ δὲ B παρὰ τὰ ἡμίση·
そして、 Cはすべての[Aの]傍らを通り抜けたのに対し、Bは半分[のAの傍ら]を通り抜けたことになる。
ὥστε ἥμισυν εἶναι τὸν χρόνον·
したがって、時間は半分になるはずである。
ἴσον γὰρ ἑκάτερόν ἐστιν παῤ ἕκαστον.
なぜなら、それぞれの物体は[他方の]それぞれの物体の傍らを通過するのに等しい時間を要するからである。
ἅμα δὲ συμβαίνει τὸ πρῶτον B παρὰ πάντα τὰ Γ παρεληλυθέναι·
しかし同時に、先頭のBはすべてのCの傍らを通り抜けたことになる。
ἅμα γὰρ ἔσται τὸ πρῶτον Γ καὶ τὸ πρῶτον B ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις ἐσχάτοις, διὰ τὸ ἀμφότερα ἴσον χρόνον παρὰ τὰ Α γίγνεσθαι.
なぜなら、先頭のCと先頭のBは、同時に反対側の端に達するからであり、これは、双方がAの傍らを通過するのに等しい時間を要するからである。
ὁ μὲν οὖν λόγος οὗτός ἐστιν, συμβαίνει δὲ παρὰ τὸ εἰρημένον ψεῦδος.
議論はこのようであり、これは述べられた偽なる前提から生じている。
οὐδὲ δὴ κατὰ τὴν ἐν τῇ ὀντιφάσει μεταβολὴν οὐθὲν ἡμῖν ἔσται ἀδύνατον, οἷον εἰ ἐκ τοῦ μὴ λευκοῦ εἰς τὸ λευκὸν μεταβάλλει καὶ ἐν μηδετέρῳ ἐστίν, ὡς ἄρα οὔτε λευκὸν ἔσται οὔτε οὐ λευκόν·
また、矛盾対立における変化に関しても、不都合なことは何も生じない。 例えば、もし非白から白へと変化するものがそのどちらにもない(中間の過程にある)とすれば、それは白でもなく非白でもないということになる、というような不都合である。
οὐ γὰρ εἰ μὴ ὅλον ἐν ὁποτερρῳοῦν ἐστιν, οὐ λεχθήσεται λευκὸν ἢ οὐ λευκόν·
なぜなら、全体がそのどちらか一方に完全にあるのでないとしても、白、あるいは非白と呼ばれないわけではないからである。
λευκὸν γὰρ λέγομεν ἢ οὐ λευκὸν οὐ τῷ ὅλον εἶναι τοιοῦτον, ἀλλὰ τῷ τὰ πλεῖστα ἢ τὰ κυριώτατα έρη·
というのも、我々が白、あるいは非白と言うのは、全体がそうであるからではなく、その大部分、あるいは最も主要な部分がそうであるからである。
οὐ ταὐτὸ δʼ ἐστὶν μὴ εἶναί τε ἐν τούτῳ καὶ μὴ εἶναι ἐν τούτῳ ὅλον.
そして、[ある状態に]全くないということと、全体としてそれにあるわけではないということは、同じではないからである。
ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ ὄντος καὶ ἐπὶ τοῦ μὴ ὄντος καὶ τῶν ἄλλων τῶν κατʼ ἀντίφασιν·
このことは、有と無、および他の矛盾対立するものについても同様である。
ἔσται μὲν γὰρ ἐξ ἀνάγκης ἐν θατέρῳ τῶν ἀντικειμένων, ἐν οὐδετέρῳ δʼ ὅλον αἰεί.
なぜなら、それは必然的に対立するもののどちらか一方にあるが、常にその全体がどちらか一方にあるわけではないからである。
πάλιν δʼ ἐπὶ τοῦ κύκλου καὶ ἐπὶ τῆς σφαίρας καὶ ὅλως τῶν ἐν αὑτοῖς κινουμένων, ὅτι συμβήσεται αὐτὰ ἠρεμεῖν·
さらに、円や球、そして一般にそれ自体の中で運動するものに関して、それらが静止していることになるという議論について。
ἐν γὰρ τῷ αὐτῷ τόπῳ χρόνον τινὰ ἔσται καὶ αὐτὰ καὶ τὰ μέρη, ὥστε ἠρεμήσει ἅμα καὶ κινήσεται.
なぜなら、それ自体もその部分も、ある時間の間、同じ場所に留まることになり、したがって同時に静止し、かつ運動することになるからである。
πρῶτον μὲν γὰρ τὰ μέρη οὐκ ἔστιν ἐν τῷ αὐτῷ οὐθένα χρόνον, εἶτα καὶ τὸ ὅλον μεταβάλλει αἰεὶ εἰς ἕτερον·
しかし第一に、部分はある時間の間、同じ場所にあるのではない。 第二に、全体も常に異なるものへと変化している。
οὐ γὰρ ἡ αὐτή ἐστιν ἡ ἀπὸ τοῦ Α λαμβανομένη περιφέρεια καὶ ἡ ἀπὸ τοῦ Β καὶ τοῦ Γ καὶ τῶν ἄλλων ἑκάστου σημείων, πλὴν ὡς ὁ μουσικὸς ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος, ὅτι συμβέβηκεν.
なぜなら、Aから取られた円周、Bから、Cから、あるいは他の個々の点から取られた円周は、同じではないからである(ただし、教養ある人間と人間が同一であるのと同様に、付帯的に同一であるにすぎない)。
ὥστε μεταβάλλει αἰεὶ ἡ ἑτέρα εἰς τὴν ἑτέραν, καὶ οὐδέποτε ἡρεμήσει.
それゆえ、一方は常に他方へと変化しており、決して静止することはない。
τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῆς σφαίρας καὶ ἐηὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐν αὐτοῖς κινουμένων.
そして同じことは、球や、その他それ自体の中で運動する他のすべてのものについても当てはまる。