§4.13.1#2οἱ δὲ βάτοι καὶ τὰ τοιαῦτα ἀντὶ τῶν πτερυγίων τῷ ἐσχάτῳ πλάτει νέουσιν.
エイの類やそれに類するものは、鰭の代わりに、(扁平な体の)最も外側の広がった部分で泳ぐ。
τὰ δʼ ἧττον ἔχοντα πλάτος πτερύγια ἔχουσιν, οἷον ἡ νάρκη καὶ ὁ βάτραχος, τὰ μὲν ἐν τῷ πρανεῖ κάτω διὰ τὸ πλάτος τῶν ἄνω, τὰ δʼ ἐν τοῖς ὑπτίοις πρὸς τῇ κεφαλῇ· (οὐ γὰρ κωλύει κινεῖσθαι τὸ πλάτος·
しかし、扁平の度合いがより少ないものは鰭を持っており、例えばシビレエイやアンコウがそうである。 一方では背側にあるものが、上部の幅広さのために下方に位置し、他方では腹側にあるものが、頭の近くに位置している(というのも、そこでは幅広さが運動を妨げないからである)。
) ἀλλʼ ἀντὶ τοῦ ἄνω ἔλαττω ταῦτα τῶν ἐν τῷ πρανεῖ.
しかし、上部にある代わりに、これらは背側にあるものよりも小さい。
ἔχει δʼ ἡ νάρκη πρὸς τῇ οὐρᾷ τὰ δύο πτερύγια·
そしてシビレエイは尾の近くに2つの鰭を持っている。
ἀντὶ δὲ τῶν δύο τῷ πλάτει χρῆται ὡς δυσὶ πτερυγίοις ἑκατέρῳ τῷ ἡμικυκλίῳ.
しかし、[他の]2つの鰭の代わりに、彼らはその扁平な体の左右それぞれの半円形の部分を、2つの鰭のように用いている。
περὶ δὲ τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ μορίων καὶ αἰσθητηρίων εἴρηται πρότερον.
頭部にある部位と感覚器官については、以前に語られた。
ἴδιον δʼ ἔχατ τὸ τῶν ἰχθύων γένος πρὸς τἆλλα τὰ ἔναιμα ζῴα τὴν τῶν βραγχίων φύσιν·
また、魚類の類は、他の有血動物と比べて、鰓の性質という独自の特徴を持っている。
διʼ ἣν δʼ αἰτίαν, εἴρηται ἐν τοῖς περὶ ἀναπνοῆς.
その理由は、『呼吸について』において語られている。
καὶ ἔχει δὲ τὰ ἔχοντα βράγχια τὰ μὲν ἐπικαλύμματα τοῖς βραγχίοις, τὰ δὲ σελάχη πάντα (χονδράκανθα γάρ) ἀκάλυπτα.
そして、鰓を持つもののうち、あるものは鰓に蓋を持っているが、軟骨魚類はすべて(軟骨性の骨格を持つため)蓋がない。
αἴτιον δʼ ὅτι οἱ μὲν ἀκανθώδεις εἰσί, τὸ δʼ ἐπικάλυμμα ἀκανθῶδες, τὰ δὲ σελάχη πάντα χονδράκανθα.
その理由は、前者(有棘魚類)は骨棘質であり、蓋もまた骨棘質であるが、軟骨魚類はすべて軟骨質だからである。
ἔτι δʼ αἱ κινήσεις τῶν μὲν νωθραὶ διὰ τὸ μὴ ἀκανθώδη εἶναι μηδὲ νευρώδη, τῶν δʼ ἀκανθωδῶν ταχεῖα·
さらに、前者(軟骨魚類)の運動は、骨棘質でも腱質でもないために鈍いが、有棘魚類の運動は速い。
τσῦ δʼ ἐπικαλύμματος ταχεῖαν δεῖ γίνεσθαι τὴν κίνησιν·
そして、蓋の運動は速く行われる必要がある。
ὥσπερ γὰρ πρὸς ἐκπνοὴν ἡ τῶν βραγχίων ἐστὶ φύσις.
なぜなら、鰓の性質は呼気のためのものであるからである。
διὰ τοῦτο τοῖς σελαχύδεσι καὶ αὐτῶν τῶν πόρων ἡ συναγωγὴ γίνεται τῶν βραγχίων, καὶ οὐ δεῖ ἐπικαλύμματος, ὅπως γίνηται ταχεῖα.
それゆえ、軟骨魚類においては、鰓の孔自体の収縮が起こり、運動が速やかに行われるために蓋を必要としない。
οἱ μὲν οὖν αὐτῶν ἔχουσι πολλὰ βράγχια οἱ δʼ ὀλίγα, καὶ οἱ μὲν διπλᾶ οἱ δʼ ἁπλά·
さて、彼らのうち、あるものは多くの鰓を持ち、あるものは少なく、あるものは二重の鰓を持ち、あるものは単一の鰓を持つ。
τὸ δʼ ἔσχαυον ἁπλοῦν οἱ πλεῖστοι.
そして、最も外側の鰓は、大半の魚において単一である。
τὴν δʼ ἀκρίβοαν ἐκ τῶν ἀνατομῶν περὶ τούτωυ καὶ ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῖς περὶ τὰ ζῷα δεῖ θεωρεῖν.
これらに関する正確な詳細は、解剖図から、また『動物誌』において観察せねばならない。
αἴτιον δὲ τοῦ πλήθους καὶ τῆς ὀλιγότητος τὸ τοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ θερμοῦ πλῆθος καὶ ὀλιγότης·
数の多さと少なさの原因は、心臓の中の熱の多さと少なさである。
θάττω γὰρ καὶ ἰσχυροτέραν τὴν κίνησιν δεῖ εἶναι τοῖς πλείω ἔχουσι θερμότητα.
なぜなら、より多くの熱を持つものにおいては、運動がより速く、より力強くあらねばならないからである。
τὰ δὲ πλείω καὶ διπλᾶ βράγχια τοιαύτην ἔχει τὴν φύσιν μᾶλλον τῶν ἁπλῶν καὶ ἐλαττόνων.
そして、数多くて二重の鰓は、単一で少数のものよりも、そのような性質をより多く持っている。
διὸ καὶ ἔνια αὐτῶν ἔξω ζῆν δύναται πολύν χρόνον, τῶν ἐχόντων ἐλάττω καὶ ἧττον ἐγκρατῆ τὰ βρέγχια, οἷον ἐγχέλυς καὶ ὅσα ὀφιώδη·
それゆえ、より少なくて保持力の弱い鰓を持つもののうちのあるものは、[水から]出ても長い時間生きることができる。 例えばウナギや、その他すべてのヘビのような魚がそうである。
οὐ γὰρ πολλῆς δέονται κατατψύξεως.
なぜなら、彼らは多くの冷却を必要としないからである。
ἔχει δὲ καὶ περὶ τὸ στόμα διαφορές.
また、口に関しても違いがある。
τὰ μὲν γὰρ κατ᾿ ἀντικρὺ ἔχει τὸ στόμα καὶ εἰς τὸ πρόσθεν, τὰ δʼ ἐν τοῖς ὑπτίοις, οἷον οἵ τε δελφῖνες καὶ τὰ σελαχώδη·
あるものは口を真ん前に前方に持っているが、他のものは腹側に持っている。 例えばイルカや軟骨魚類がそうである。
διὸ καὶ ὕπτια στρεφόμενα λαμβάνει τὴν τροφήν.
それゆえ、彼らは仰向けにひっくり返って食物を取る。
φαίνεται δʼ ἡ φύσις οὐ μόνον σωτηρίας ἕνεκεν ποιῆσαι τοῦτο τῶν ἄλλων ζῴων (ἐν γὰρ τῇ στρέψει σώζεται τἆλλα βραδυνόντων·
自然がこのようにしたのは、他の動物たちの救済のため(彼らがひっくり返って時間を取っている間に、他の動物たちは命を救われるからである。
πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα ζῳοφάγα ἐστίν), ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ μὴ ἀκολουθεῖν τῇ λαιμαργίᾳ τῇ περὶ τὴν τροφήν·
というのも、このような動物はすべて肉食であるから)だけでなく、食物に対する貪欲さに溺れないためでもある。
ῥᾷον γὰρ λαμβάνοντα διεφθείρετʼ ἂν διὰ τὴν πλήρωσιν ταχέως.
というのも、もし容易に取ることができたなら、彼らは満腹のあまりすぐに破滅してしまうであろうから。
πρὸς δὲ τούτοις περιφερῆ καὶ λεπτὴν ἔχοντα τὴν τοῦ ῥύγχους φύσιν οὐχ οἷόν τʼ εὐδιαίρετον ἔχειν.
これらに加えて、口吻の性質が丸くて細いものにおいては、それを大きく開くことは不可能だからである。
ἔτι δὲ καὶ τῶν ἄνω τὸ στόμα ἐχόντων τὰ μὲν ἀνερρωγὸς ἔχει τὸ στόμα τὰ δὲ μύουρον, ὅσα μὲν σαρκοφάγα, ἀνερρωγὸς, ὥσπερ τὰ καρχαρόδοντα, διὰ τὸ ἐν τῷ στόματι εἶναι τοῖς τοιούτοις τὴν ἰσχύν, ὅσα δὲ μὴ σαρκοφάγα, μύουρον.
さらに、口を前方に持っているもののうちでも、あるものは口を大きく開いており、あるものは細くすぼめている。 肉食のものはすべて、鋸歯を持つもののように、口が大きく開いている。 これはそのような動物においては強さが口にあるからである。 一方、肉食でないものはすべて口がすぼまっている。
τὸ δὲ δέρμα οἱ μὲν λεπιδωτὸν ἔχουσιν αὐτῶν (ἡ δὲ λεπὶς διὰ λαμπρότητα καὶ λεπτότητα τού σώματος ἀφίσταται), οἱ δὲ τραχύ, οἷον ῥίνη καὶ βάτος καὶ τὰ τοιαῦτα·
また、皮膚に関しては、彼らのうち、あるものは鱗に覆われた皮膚を持っており(鱗はその体の輝きと薄さのために剥がれ落ちる)、あるものはザラザラした皮膚を持っている。 例えばサメやエイやそのようなものがそうである。
ἐλάχιστα δὲ τὰ λεῖα.
そして、滑らかな皮膚を持つものは極めて少ない。