§2.8#3τὴν μὲν γὰρ νηνεμίαν ἀναγκαῖον ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ συμβαίνειν, καθάπερ εἴρηται καὶ πρότερον, οἷον μεταρροίας εἴσω γιγνομένης τοῦ πνεύματος, καὶ μᾶλλον πρὸ τῶν μειζόνων σεισμῶν·
というのも、すでに前にも述べられたように、風が内部へと逆流することによって、大体のところ静穏が起こるのは必然であり、とりわけ大きな地震の前にそうなるからである。
μὴ διασπώμενον γὰρ τὸ μὲν ἔξω τὸ δ᾿ ἐντός, ἀλλ᾿ ἀθρόως φερόμενον ἀναγκαῖον ἰσχύειν μᾶλλον.
というのも、風が一方は外に、他方は内にというように分散せず、一挙に運ばれるならば、より強い力を持つことが必然だからである。
τὸ δὲ ψῦχος συμβαίνει διὰ τὸ τὴν ἀναθυμίασιν εἴσω τρέπεσθαι, φύσει θερμὴν οὖσαν καθ᾿ αὑτήν.
また、冷え込みが起こるのは、それ自体としては本来温かいものである蒸発気が、内部へと方向を変えるからである。
οὐ δοκοῦσι δ᾿ οἱ ἄνεμοι εἶναι θερμοὶ διὰ τὸ κινεῖν τὸν ἀέρα πλήρη πολλῆς ὄντα καὶ ψυχρᾶς ἀτμίδος, ὥσπερ τὸ πνεῦμα τὸ διὰ τοῦ στόματος φυσώμενον·
なお、風が温かいと思われないのは、多くの冷たい湿気を含んだ空気を風が動かすからであり、それは口から吹き出される息がそうであるのと同様である。
καὶ γὰρ τοῦτο ἐγγύθεν μέν ἐστι θερμόν, ὥσπερ καὶ ὅταν ἀάζωμεν, ἀλλὰ δι᾿ ὀλιγότητα οὐχ ὁμοίως ἐπίδηλον, πόρρωθεν δὲ ψυχρὸν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν τοῖς ἀνέμοις.
実際、この息も近くでは、私たちが口を大きく開けて息を吐き出すときのように温かいのであるが、量が少ないために同様にははっきりせず、遠くでは風と同じ原因によって冷たいのである。
ἐκλειπούσης οὖν εἰς τὴν γῆν τῆς τοιαύτης δυνάμεως, συνιοῦσα δι᾿ ὑγρότητα ἡ ἀτμιδώδης ἀπόρροια ποιεῖ τὸ ψῦχος, ἐν οἷς συμβαίνει τόποις γίγνεσθαι τοῦτο τὸ πάθος.
したがって、そのような力が地底へと退いてしまうと、湿気のゆえに凝縮した水蒸気の放出が冷え込みを生み出す。 それは、この現象が起こるような場所においてである。
τὸ δ᾿ αὐτὸ αἴτιον καὶ τοῦ εἰωθότος ἐνίοτε γίγνεσθαι σημείου πρὸ τῶν σεισμῶν·
そして、地震の前に時折現れる、お決まりの兆候の原因もこれと同じである。
ἢ γὰρ μεθ᾿ ἡμέραν ἢ μικρὸν μετὰ δυσμάς, αἰθρίας οὔσης, νεφέλιον λεπτὸν φαίνεται διατεῖνον καὶ μακρόν, οἷον γραμμῆς μῆκος εὐθύτητι διηκριβωμένον, τοῦ πνεύματος ἀπομαραινομένου διὰ τὴν μετάστασιν.
というのも、日中あるいは日没後間もなく、晴天のときに、細く長い雲が、あたかも定規で引いた直線のようにまっすぐに伸びて現れることがあるが、これは風が他所へ移動することによって衰え消えていくためだからである。
τὸ δ᾿ ὅμοιον συμβαίνει καὶ ἐν τῇ θαλάττῃ περὶ τοὺς αἰγιαλούς·
これと似たことは、海辺の波打ち際でも起こる。
ὅταν μὲν γὰρ κυμαίνουσα ἐκβάλλῃ, σφόδρα παχεῖαι καὶ σκολιαὶ γίγνονται αἱ ῥηγμῖνες, ὅταν δὲ γαλήνη ᾖ, διὰ τὸ μικρὰν ποιεῖσθαι τὴν ἔκκρισιν λεπταί εἰσι καὶ εὐθεῖαι.
すなわち、海が波立って打ち寄せるときには、波打ちの跡は非常に太くうねったものになるが、穏やかなときには、押し出されるものが少ないために、細くまっすぐになる。
ὅπερ οὖν ἡ θάλαττα ποιεῖ περὶ τὴν γῆν, τοῦτο τὸ πνεῦμα περὶ τὴν ἐν τῷ ἀέρι ἀχλύν, ὥσθ᾿ ὅταν γένηται νηνεμία, πάμπαν εὐθεῖαν καὶ λεπτὴν καταλείπεσθαι ὥσπερ ῥηγμῖνα οὖσαν ἀέρος τὴν νεφέλην.
したがって、海が陸に対して行うことを、風は空気中の靄に対して行うのであり、その結果、静穏になると、あたかも空気の波打ち際であるかのように、まったくまっすぐで細い雲が取り残されるのである。
διὰ ταῦτα δὲ καὶ περὶ τὰς ἐκλείψεις ἐνίοτε τῆς σελήνης συμβαίνει γίγνεσθαι σεισμόν·
このため、時には月食の際にも地震が起こることがある。
ὅταν γὰρ ἤδη πλησίον ᾖ ἡ ἀντίφραξις, καὶ μήπω μὲν ᾖ πάμπαν ἀπολελοιπὸς τὸ φῶς καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ ἡλίου θερμὸν ἐκ τοῦ ἀέρος, ἤδη δ᾿ ἀπομαραινόμενον, νηνεμία γίγνεται ἀντιμεθισταμένου τοῦ πνεύματος εἰς τὴν γῆν, ὃ ποιεῖ τὸν σεισμὸν πρὸ τῶν ἐκλείψεων.
なぜなら、遮蔽がすでに近づいており、空気から光と太陽による熱がまだ完全には失われてはいないものの、すでに衰えつつあるときに、風が地中へと移動して静穏が生じ、これが月食に先立つ地震を引き起こすからである。
γίγνονται γὰρ καὶ ἄνεμοι πρὸ τῶν ἐκλείψεων πολλάκις, ἀκρόνυχον μὲν πρὸ τῶν μεσονυκτίων ἐκλείψεων, μεσονύκτιον δὲ πρὸ τῶν ἑῴων.
実際、月食の前にしばしば風が吹くこともあり、真夜中の月食の前には夕暮れ時に、明け方の月食の前には真夜中に風が吹く。
συμβαίνει δὲ τοῦτο διὰ τὸ ἀμαυροῦσθαι τὸ θερμὸν τὸ ἀπὸ τῆς σελήνης, ὅταν πλησίον ἤδη γίγνηται ἡ φορὰ ἐν ᾧ γενομένων ἔσται ἡ ἕκλειψις.
そして、これが起こるのは、月からの熱が弱まるためであり、それは月食が起こることになる位置へと、月の運行がすでに近づくときのことでである。
ἀνιεμένου οὖν ᾧ κατείχετο ὁ ἀὴρ καὶ ἠρέμει, πάλιν κινεῖται καὶ γίγνεται πνεῦμα τῆς ὀψιαίτερον ἐκλείψεως ὀψιαίτερον.
したがって、大気を抑え込み静穏に保っていたものが緩むため、再び大気は動き、風が生じるのであるが、より遅い時間の月食に対しては、より遅い時間に風が生じる。
ὅταν δʼ ἰσχυρὸς γένηται σεισμός, οὐκ εὐθὺς οὐδʼ εἰσάπαξ παύεται σείσας, ἀλλὰ τὸ πρῶτον μὲν μέχρι περὶ τετταράκοντα πρόεισι πολλάκις ἡμέρας, ὕστερον δὲ καὶ ἐφʼ ἓν καὶ ἐπὶ δύο ἔτη ἐπισημαίνει κατὰ τοὺς αὐτοὺς τόπους.
また、強い地震が起こったとき、揺らし終えるのはすぐでも一度きりでもなく、最初はしばしば四十日ほども揺れが続き、その後は一年あるいは二年にわたって同じ場所で余震が現れる。
αἴτιον δὲ τοῦ μὲν μεγέθους τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος καὶ τῶν τόπων τὰ σχήματα διʼ οἴων ἂν ῥυῇ·
地震の大きさの原因は、風の多さと、それが流れる場所の形状である。
ᾗ γὰρ ἂν ἀντιτυπήσῃ καὶ μὴ ῥᾳδίως διέλθῃ, μάλιστά τε σείει καὶ ἐγκαταλείπεσθαι ἀναγκαῖον ἐν ταῖς δυσχωρίαις, οἶον ὕδωρ ἐν σκεύει οὐ δυνάμενον διεξελθεῖν.
すなわち、風が跳ね返され、容易に通ることができない場所で、最も激しく揺らし、狭い場所に閉じ込められることが必然となる。 それはちょうど、容器の中の水が通り抜けることができないのと同様である。
διὸ καθάπερ ἐν σώματι οἱ σφυγμοὶ οὐκ ἐξαίφνης παύονται οὐδὲ ταχέως, ἀλλʼ ἐκ προσαγωγῆς ἅμμα καταμαραινομένου τοῦ πάθους, καὶ ἡ ἀρχὴ ἀφʼ ἧς ἡ ἀναθυμίασις ἐγένετο καὶ ἡ ὁρμὴ τοῦ πνεύματος δῆλον ὅτι οὐκ εὐθὺς ἅπασαν ἀνήλωσεν τὴν ὕλην, ἐξ ἧς ἐποίησε τὸν ἄνεμον, ὃν καλοῦμεν σεισμόν.
したがって、身体において脈拍が突然には、あるいは速やかには止まらず、症状が和らぐにつれて徐々に治まっていくように、蒸発気の生じた源泉および風の勢いもまた、私たちが地震と呼ぶあの風を作り出した素材を、すぐさますべて使い果たしたわけではないことは明らかである。
ἕως ἂν οὖν ἀναλωθῇ τὰ ὑπόλοιπα τούτων, ἀνάγκη σείειν, ἠρεμαιότερον δὲ καὶ μέχρι τούτου ἕως ἂν ἔλαττον ᾖ τὸ ἀναθυμίωμενον ἢ ὥστε δύνασθαι κινεῖν ἐπιδήλως.
それゆえ、これらの残りが使い果たされるまでは揺れることが必然であり、しかしより穏やかになり、蒸発するものが、はっきりと揺り動かすことができるほどの量より少なくなるまでそうである。
ποιεῖ δὲ καὶ τοὺς ψόφους τοὺς ὑπὸ τὴν γῆν γιγνομένους τὸ πνεῦμα, καὶ τοὺς πρὸ τῶν σεισμῶν·
また、地中で生じる音や、地震の前の音を作り出すのも風である。
καὶ ἄνευ δὲ σεισμῶν ἤδη που γεγόνασιν ὑπὸ γῆν·
そして、地震を伴わずに地中で音が起こったことも、すでにどこかであった。
ὥσπερ γὰρ καὶ ῥαπιζόμενος ὁ ἀὴρ παντοδαποὺς ἀφίησι φόφους, οὕτως καὶ τύπτων αὐτός·
なぜなら、打たれた大気がさまざまな音を出すように、それ自体が打つ場合も同様だからである。
οὐδὲν γὰρ διαφέρει· τὸ γὰρ τύπτον ἅμα καὶ αὐτὸ τύπτεται πᾶν.
というのも、何も違いはないからであり、打つものは同時に、それ自身もまたすべて打たれるからである。