§8.8Ἵπποι δὲ καὶ ὀρεῖς καὶ ὄνοι καρποφάγοι μέν εἰσι καὶ ποηφάγοι, μάλιστα δὲ πιαίνεται τῷ ποτῷ·
ウマ、ラバ、ロバは、果実食であり草食であるが、特に飲み物によって太る。
ὡς γὰρ ἂν πίνῃ τὰ ὑποζύγια τὸ ὕδωρ, οὕτω καὶ πρὸς τὴν ἀπόλαυσιν ἔχει τῆς τροφῆς, καὶ ὅπου δ’ ἂν ἧττον δυσχεραίνῃ τὸ ποτόν, τοῦτο μᾶλλον εὔχορτόν ἐστιν.
というのも、これら使役獣が水をどのように飲むかに応じて、食物の享受に対する状態もそれに対応しており、水を嫌がることがより少ない場所こそ、よりよく餌を食べられる場所であるからである。
Ἡ δὲ κράστις λειοτριχεῖν ποιεῖ, ὅταν ἔγκυος ᾖ· ὅταν δ’ ἀθέρας ἔχῃ σκληρούς, οὐκ ἀγαθή.
若草は、妊娠しているときには毛並みをなめらかにするが、硬い芒を持つようになると、良くない。
Τῆς δὲ πόας τῆς Μηδικῆς ἥ τε πρωτόκουρος φαύλη, καὶ ὅπου ἂν ὕδωρ δυσῶδες ἐπάγηται·
アルファルファについては、最初の刈り入れのものは質が悪く、また、悪臭のある水が引き込まれる場所のものも良くない。
ὄζει γὰρ τῆς πόας.
草にその臭いが移るからである。
Πίνειν δ’ οἱ μὲν βόες ζητοῦσι καθαρόν, οἱ δ’ ἵπποι ὥσπερ αἱ κάμηλοι·
ウシはきれいな水を飲もうとするが、ウマはラクダと同じように飲む。
ἡ δὲ κάμηλος πίνει ἥδιον θολερὸν καὶ παχύ, οὐδ’ ἀπὸ τῶν ποταμῶν πρότερον πίνει ἢ συνταράξαι.
ラクダは濁って泥の混じった水をより好んで飲み、川から飲むときも、あらかじめかき混ぜて濁らせるまでは飲まない。
Δύναται δ’ ἄποτος ἀνέχεσθαι καὶ τέτταρας ἡμέρας· εἶτα μετὰ ταῦτα πίνει πολὺ πλῆθος.
また、水を飲まずに4日間も耐えることができ、そのあとで大量に飲む。
§8.9Ὁ δ’ ἐλέφας ἐσθίει πλεῖστον μὲν μεδίμνους Μακεδονικοὺς ἐννέα ἐπὶ μιᾶς ἐδωδῆς· ἐπικίνδυνον δὲ τὸ τοσοῦτον πλῆθος·
ゾウは一度の食事で最大でマケドニアのメディムノス9杯分を食べるが、これほど大量なのは危険である。
τὸ δ’ ἐπίπαν ἓξ μεδίμνους ἢ ἑπτά, ἀλφίτων δὲ πέντε μεδίμνους καὶ οἴνου πέντε μάρεις (ἔστι δ’ ὁ μάρις ἓξ κοτύλαι).
ふつうは6ないし7メディムノスであり、大麦粉なら5メディムノス、ワインなら5マリス(1マリスは6コテュレ)である。
Ἤδη δέ τις ἔπιεν ἐλέφας μετρητὰς ὕδατος Μακεδονικοὺς εἰσάπαξ δέκα καὶ τέτταρας, καὶ πάλιν τῆς δείλης ἄλλους ὀκτώ.
すでに、あるゾウが一度にマケドニアのメトレテス14杯の水を飲み、さらに夕方に別の8杯を飲んだ例がある。
Ζῶσι δ’ αἱ μὲν πολλαὶ τῶν καμήλων περὶ ἔτη τριάκοντα, ἔνιαι δὲ πολλῷ πλείω· καὶ γὰρ εἰς ἔτη ἑκατὸν ζῶσιν.
ラクダの多くは約30年生きるが、中にははるかに長く、100年まで生きるものもいる。
Τὸν δ’ ἐλέφαντα ζῆν οἱ μὲν περὶ ἔτη διακόσιά φασιν, οἱ δὲ τριακόσια.
ゾウの寿命については、ある人々は約200年と言い、他の人々は300年と言う。
§8.10Πρόβατα δὲ καὶ αἶγες εἰσὶ μὲν ποηφάγα, τὴν δὲ νομὴν ποιοῦνται τὰ μὲν πρόβατα προσεδρεύοντα καὶ μονίμως, αἱ δ’ αἶγες ταχὺ μεταβάλλουσαι καὶ τῶν ἄκρων ἁπτόμεναι μόνον.
羊と山羊は草食であるが、草を食べるとき、羊は一箇所にとどまって根気強く食べ、山羊はすばやく場所を変えて(草木の)先端だけをかじる。
Πιαίνει δὲ μάλιστα τὸ πρόβατον τὸ ποτόν, διὸ καὶ τοῦ θέρους διδόασιν ἅλας διὰ πέντε ἡμερῶν μέδιμνον τοῖς ἑκατόν·
羊を最も太らせるのは飲み物であり、それゆえ夏には5日ごとに100頭に対して1メディムノスの塩を与える。
γίνεται γὰρ οὕτως ὑγιεινότερον καὶ πιότερον τὸ ποιμνίον.
このようにすると、群れはより健康になり、より肥えるからである。
Καὶ τὰ πολλὰ δὲ ἁλίζοντες διὰ τοῦτο προσφέρουσιν, οἷον ἔν τε τοῖς ἀχύροις ἅλας πολλούς (διψῶντα γὰρ πίνει μᾶλλον) καὶ τοῦ μετοπώρου τὴν κολοκύνθην ἁλὶ πάττοντες·
また、このために彼らは多くの食べ物に塩を混ぜて与える。 例えば、わらの中に多くの塩を混ぜ(喉が渇くとより多くの水を飲むからである)、秋にはペポカボチャに塩を振りかけて与える。
τοῦτο γὰρ καὶ γάλα ποιεῖ πλεῖον.
これは乳の量も増やすからである。
Καὶ κινούμεναι δὲ μεσημβρίας πίνουσι μᾶλλον πρὸς τὴν δείλην.
また、真昼に動かされると夕方に向けてより多くの水を飲む。
Πρός τε τοὺς τόκους ἁλιζόμεναι μείζω τὰ οὔθατα καθιᾶσιν.
また、出産を控えて塩を与えられると、より大きな乳房を垂らす。
Πιαίνει δὲ τὰ πρόβατα θαλλός, κότινος, ἀφάκη, ἄχυρα ὁποῖα ἂν ᾖ·
羊を太らせるのは、若い枝、野生のオリーブ、野エンドウ、どのような種類であれわらである。
ἅπαντα δὲ μᾶλλον πιαίνει ἅλμῃ προσρανθέντα.
そしてこれらすべては、塩水を振りかけるとよりいっそう太らせる。
Παχύνεται δὲ καὶ ταῦτα μᾶλλον προλιμοκτονηθέντα τρεῖς ἡμέρας.
これらもまた、あらかじめ3日間飢えさせられると、より肥え太る。
Ὕδωρ δὲ τοῖς προβάτοις τοῦ μετοπώρου τὸ βόρειον τοῦ νοτίου ἄμεινον, καὶ αἱ νομαὶ αἱ πρὸς ἑσπέραν συμφέρουσιν, λεπτύνουσι δ’ αἱ ὁδοὶ καὶ αἱ ταλαιπωρίαι.
秋の羊にとっては、北風による水は南風によるものよりも良く、また、西向きの牧草地が適している。 一方で、道中を歩くことや疲労は彼らを痩せさせる。
Οἱ δὲ ποιμένες γινώσκουσι τὰς ἰσχυούσας τῶν οἰῶν, ὅταν χειμὼν ᾖ, τῷ ἔχειν πάχνην, τὰς δὲ μὴ ἔχειν·
羊飼いたちは、冬の間に元気な雌羊を見分けるが、それは霜がついているか、ついていないかによってである。
διὰ γὰρ τὴν ἀσθένειαν κινούμεναι ἀποβάλλουσιν αἱ μὴ ἰσχύουσαι.
なぜなら、元気でないものは、弱いために動くので、霜を落としてしまうからである。
Παντὸς δὲ τετράποδος τὰ κρέα χείρω, ὅπου ἑλώδη χωρία νέμονται ἢ ὅπου μετεωρότερα.
あらゆる四足獣の肉は、湿地帯で放牧されるか、あるいはより高地で放牧されると、質が低下する。
Εἰσὶ δ’ εὐχειμερώτεραι αἱ πλατύκερκοι οἶες τῶν μακροκέρκων καὶ αἱ κολέραι τῶν λασίων·
また、尾の広い羊は尾の長いものよりも冬を越しやすく、毛の薄いものは毛深いものよりも冬を越しやすい。
δυσχείμεροι δὲ καὶ αἱ οὖλαι.
一方で、縮れ毛のものは冬を越しにくい。
Ὑγιεινότεραι μὲν οὖν αἱ οἶες τῶν αἰγῶν, ἰσχύουσι δὲ μᾶλλον αἱ αἶγες τῶν οἰῶν.
さて、羊は山羊よりも健康的であるが、山羊は羊よりも力強い。
Τῶν δὲ λυκοβρώτων προβάτων τὰ κώδια καὶ τὰ ἔρια καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν ἱμάτια φθειρωδέστερα γίνεται πολὺ μᾶλλον τῶν ἄλλων.
オオカミに噛まれた羊の皮や羊毛、およびそれらから作られた衣服は、他のものよりもはるかにシラミがわきやすくなる。
§8.11Τῶν δ’ ἐντόμων τὰ μὲν ἔχοντα ὀδόντας παμφάγα ἐστί, τὰ δὲ γλῶτταν μόνον τοῖς ὑγροῖς τρέφεται, πάντοθεν ἐκχυλίζοντα ταύτῃ.
昆虫のうち、歯を持つものは雑食性であり、舌だけを持つものは、それを用いていたるところから汁を吸い出し、液体を餌とする。
Καὶ τούτων τὰ μὲν παμφάγα (πάντων γὰρ γεύεται τῶν χυμῶν), οἷον αἱ μυῖαι, τὰ δ’ αἱμοβόρα, καθάπερ μύωψ καὶ οἶστρος·
そしてこれらのうち、あるものは雑食性(というのも、あらゆる汁を味わうからである)、例えばハエであり、別のものは吸血性、例えばアブやウシバエである。
τὰ δὲ φυτῶν καὶ καρπῶν ζῇ χυλοῖς.
さらに別のものは植物や果実の汁で生きている。
Ἡ δὲ μέλιττα μόνον πρὸς οὐδὲν προσίζει σαπρόν, οὐδὲ χρῆται τροφῇ οὐδεμιᾷ ἀλλ’ ἢ τῇ γλυκὺν ἐχούσῃ χυμόν·
ミツバチだけは、腐ったものには一切とまらず、甘い汁を持つもの以外のいかなる食物も利用しない。
καὶ ὕδωρ δ’ ἥδιστα εἰς ἑαυτὰς λαμβάνουσιν, ὅπου ἂν καθαρὸν ἀναπηδᾷ.
また、水についても、きれいな水が湧き出ている場所のものを最も好んで取り込む。