§8.8Ἵπποι δὲ καὶ ὀρεῖς καὶ ὄνοι καρποφάγοι μέν εἰσι καὶ ποηφάγοι, μάλιστα δὲ πιαίνεται τῷ ποτῷ·
말, 노새, 당나귀는 열매도 먹고 풀도 먹지만, 특히 마시는 물에 의해 살이 찐다.
ὡς γὰρ ἂν πίνῃ τὰ ὑποζύγια τὸ ὕδωρ, οὕτω καὶ πρὸς τὴν ἀπόλαυσιν ἔχει τῆς τροφῆς, καὶ ὅπου δ’ ἂν ἧττον δυσχεραίνῃ τὸ ποτόν, τοῦτο μᾶλλον εὔχορτόν ἐστιν.
왜냐하면 이 사역마들이 물을 어떻게 마시는가에 따라 음식을 즐기는 상태도 정해지며, 물을 덜 싫어하는 곳일수록 더 잘 먹게 되기 때문이다.
Ἡ δὲ κράστις λειοτριχεῖν ποιεῖ, ὅταν ἔγκυος ᾖ· ὅταν δ’ ἀθέρας ἔχῃ σκληρούς, οὐκ ἀγαθή.
청예사료(풋거름)는 임신했을 때 털을 윤기 나게 하지만, 단단한 까락이 있을 때는 좋지 않다.
Τῆς δὲ πόας τῆς Μηδικῆς ἥ τε πρωτόκουρος φαύλη, καὶ ὅπου ἂν ὕδωρ δυσῶδες ἐπάγηται·
메디아 풀(자색우마고야시)에 관해서는 처음 벤 것은 품질이 나쁘고, 악취 나는 물이 끌어들여지는 곳의 것도 좋지 않다.
ὄζει γὰρ τῆς πόας.
풀에서 그 냄새가 나기 때문이다.
Πίνειν δ’ οἱ μὲν βόες ζητοῦσι καθαρόν, οἱ δ’ ἵπποι ὥσπερ αἱ κάμηλοι·
소는 깨끗한 물을 찾아 마시려 하지만, 말은 낙타와 같다.
ἡ δὲ κάμηλος πίνει ἥδιον θολερὸν καὶ παχύ, οὐδ’ ἀπὸ τῶν ποταμῶν πρότερον πίνει ἢ συνταράξαι.
낙타는 흐리고 걸쭉한 물을 더 기꺼이 마시며, 강물도 먼저 휘저어 흐리게 하기 전에는 마시지 않는다.
Δύναται δ’ ἄποτος ἀνέχεσθαι καὶ τέτταρας ἡμέρας· εἶτα μετὰ ταῦτα πίνει πολὺ πλῆθος.
낙타는 물을 마시지 않고 나흘 동안도 버틸 수 있으며, 그다음에는 아주 많은 양을 마신다.
§8.9Ὁ δ’ ἐλέφας ἐσθίει πλεῖστον μὲν μεδίμνους Μακεδονικοὺς ἐννέα ἐπὶ μιᾶς ἐδωδῆς· ἐπικίνδυνον δὲ τὸ τοσοῦτον πλῆθος·
코끼리는 한 끼에 최대 마케도니아 메딤노스로 아홉 개 분량을 먹지만, 이토록 많은 양은 위험하다.
τὸ δ’ ἐπίπαν ἓξ μεδίμνους ἢ ἑπτά, ἀλφίτων δὲ πέντε μεδίμνους καὶ οἴνου πέντε μάρεις (ἔστι δ’ ὁ μάρις ἓξ κοτύλαι).
대체로 여섯이나 일곱 메딤노스이며, 보리가루라면 다섯 메딤노스, 포도주라면 다섯 마리스(일 마리스는 여섯 코튈레)이다.
Ἤδη δέ τις ἔπιεν ἐλέφας μετρητὰς ὕδατος Μακεδονικοὺς εἰσάπαξ δέκα καὶ τέτταρας, καὶ πάλιν τῆς δείλης ἄλλους ὀκτώ.
이미 어떤 코끼리는 한 번에 마케도니아 메트레테스로 열네 개 분량의 물을 마셨고, 저녁에 다시 여덟 개 분량을 더 마신 적이 있다.
Ζῶσι δ’ αἱ μὲν πολλαὶ τῶν καμήλων περὶ ἔτη τριάκοντα, ἔνιαι δὲ πολλῷ πλείω· καὶ γὰρ εἰς ἔτη ἑκατὸν ζῶσιν.
낙타의 대부분은 약 삼십 년을 살지만, 어떤 것들은 훨씬 더 오래 살아 백 년까지도 산다.
Τὸν δ’ ἐλέφαντα ζῆν οἱ μὲν περὶ ἔτη διακόσιά φασιν, οἱ δὲ τριακόσια.
코끼리의 수명에 대해서는 어떤 이들은 약 이백 년이라고 말하고, 다른 이들은 삼백 년이라고 한다.
§8.10Πρόβατα δὲ καὶ αἶγες εἰσὶ μὲν ποηφάγα, τὴν δὲ νομὴν ποιοῦνται τὰ μὲν πρόβατα προσεδρεύοντα καὶ μονίμως, αἱ δ’ αἶγες ταχὺ μεταβάλλουσαι καὶ τῶν ἄκρων ἁπτόμεναι μόνον.
양과 염소는 풀을 먹는데, 방목될 때 양은 한곳에 머물며 끈기 있게 먹고, 염소는 빠르게 자리를 바꾸며 식물의 끝부분만 뜯어 먹는다.
Πιαίνει δὲ μάλιστα τὸ πρόβατον τὸ ποτόν, διὸ καὶ τοῦ θέρους διδόασιν ἅλας διὰ πέντε ἡμερῶν μέδιμνον τοῖς ἑκατόν·
양을 가장 살찌우는 것은 마시는 물이며, 그렇기 때문에 여름에는 닷새마다 백 마리당 일 메딤노스의 소금을 준다.
γίνεται γὰρ οὕτως ὑγιεινότερον καὶ πιότερον τὸ ποιμνίον.
이렇게 하면 양 떼가 더 건강해지고 더 살이 찌기 때문이다.
Καὶ τὰ πολλὰ δὲ ἁλίζοντες διὰ τοῦτο προσφέρουσιν, οἷον ἔν τε τοῖς ἀχύροις ἅλας πολλούς (διψῶντα γὰρ πίνει μᾶλλον) καὶ τοῦ μετοπώρου τὴν κολοκύνθην ἁλὶ πάττοντες·
그리고 이 때문에 그들은 대부분의 먹이에 소금을 섞어 주는데, 예컨대 겨 속에 많은 소금을 섞어 주며(목이 마르면 물을 더 많이 마시기 때문이다), 가을에는 호박에 소금을 뿌려 준다.
τοῦτο γὰρ καὶ γάλα ποιεῖ πλεῖον.
이것은 젖도 더 많이 나오게 하기 때문이다.
Καὶ κινούμεναι δὲ μεσημβρίας πίνουσι μᾶλλον πρὸς τὴν δείλην.
또한 한낮에 이동하게 되면 저녁 무렵에 물을 더 많이 마신다.
Πρός τε τοὺς τόκους ἁλιζόμεναι μείζω τὰ οὔθατα καθιᾶσιν.
그리고 출산을 앞두고 소금을 먹이면 더 큰 유방을 늘어뜨린다.
Πιαίνει δὲ τὰ πρόβατα θαλλός, κότινος, ἀφάκη, ἄχυρα ὁποῖα ἂν ᾖ·
양을 살찌우는 것은 어린 가지, 야생 올리브, 야생 완두, 그리고 어떤 종류이든 겨이다.
ἅπαντα δὲ μᾶλλον πιαίνει ἅλμῃ προσρανθέντα.
그리고 이 모든 것은 소금물을 뿌려 주면 훨씬 더 살찌운다.
Παχύνεται δὲ καὶ ταῦτα μᾶλλον προλιμοκτονηθέντα τρεῖς ἡμέρας.
이것들도 미리 사흘 동안 굶겨지면 더 살이 찐다.
Ὕδωρ δὲ τοῖς προβάτοις τοῦ μετοπώρου τὸ βόρειον τοῦ νοτίου ἄμεινον, καὶ αἱ νομαὶ αἱ πρὸς ἑσπέραν συμφέρουσιν, λεπτύνουσι δ’ αἱ ὁδοὶ καὶ αἱ ταλαιπωρίαι.
가을 양들에게는 북풍이 부는 물이 남풍이 부는 물보다 좋고, 서쪽을 향한 방목지가 이로우며, 길을 걷는 것과 고생은 양들을 여위게 한다.
Οἱ δὲ ποιμένες γινώσκουσι τὰς ἰσχυούσας τῶν οἰῶν, ὅταν χειμὼν ᾖ, τῷ ἔχειν πάχνην, τὰς δὲ μὴ ἔχειν·
목자들은 겨울이 되면 건강한 암양들을 알아내는데, 서리가 내렸을 때 서리를 맞고 있는 것과 그렇지 않은 것을 보고 안다.
διὰ γὰρ τὴν ἀσθένειαν κινούμεναι ἀποβάλλουσιν αἱ μὴ ἰσχύουσαι.
왜냐하면 약한 것들은 약해서 움직이기 때문에 서리를 털어내 버리기 때문이다.
Παντὸς δὲ τετράποδος τὰ κρέα χείρω, ὅπου ἑλώδη χωρία νέμονται ἢ ὅπου μετεωρότερα.
모든 네 발 달린 짐승의 고기는 습한 곳에서 방목되거나 혹은 더 높은 곳에서 방목되면 질이 떨어진다.
Εἰσὶ δ’ εὐχειμερώτεραι αἱ πλατύκερκοι οἶες τῶν μακροκέρκων καὶ αἱ κολέραι τῶν λασίων·
또한 꼬리가 넓은 양이 꼬리가 긴 양보다 겨울을 더 잘 나고, 털이 짧은 양이 털이 더부룩한 양보다 겨울을 더 잘 난다.
δυσχείμεροι δὲ καὶ αἱ οὖλαι.
반면에 곱슬머리 양은 겨울을 나기 힘들다.
Ὑγιεινότεραι μὲν οὖν αἱ οἶες τῶν αἰγῶν, ἰσχύουσι δὲ μᾶλλον αἱ αἶγες τῶν οἰῶν.
그러므로 양이 염소보다 건강하지만, 힘은 염소가 양보다 세다.
Τῶν δὲ λυκοβρώτων προβάτων τὰ κώδια καὶ τὰ ἔρια καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν ἱμάτια φθειρωδέστερα γίνεται πολὺ μᾶλλον τῶν ἄλλων.
늑대에게 물린 양의 가죽과 털, 그리고 그것으로 만든 옷은 다른 것들보다 훨씬 더 이가 잘 꾄다.
§8.11Τῶν δ’ ἐντόμων τὰ μὲν ἔχοντα ὀδόντας παμφάγα ἐστί, τὰ δὲ γλῶτταν μόνον τοῖς ὑγροῖς τρέφεται, πάντοθεν ἐκχυλίζοντα ταύτῃ.
곤충 중에서 이빨이 있는 것은 잡식성이고, 혀만 있는 것은 액체로 영양을 섭취하는데, 그것으로 사방에서 즙을 짜낸다.
Καὶ τούτων τὰ μὲν παμφάγα (πάντων γὰρ γεύεται τῶν χυμῶν), οἷον αἱ μυῖαι, τὰ δ’ αἱμοβόρα, καθάπερ μύωψ καὶ οἶστρος·
그리고 이것들 중 어떤 것은 잡식성인데(모든 즙의 맛을 보기 때문이다), 예컨대 파리가 그러하고, 어떤 것은 피를 빠는데, 예컨대 등에와 쇠등에가 그러하다.
τὰ δὲ φυτῶν καὶ καρπῶν ζῇ χυλοῖς.
또 어떤 것들은 식물과 열매의 즙을 먹고 산다.
Ἡ δὲ μέλιττα μόνον πρὸς οὐδὲν προσίζει σαπρόν, οὐδὲ χρῆται τροφῇ οὐδεμιᾷ ἀλλ’ ἢ τῇ γλυκὺν ἐχούσῃ χυμόν·
오직 꿀벌만은 썩은 것에는 전혀 앉지 않고, 단즙이 있는 것 외에는 어떤 먹이도 이용하지 않는다.
καὶ ὕδωρ δ’ ἥδιστα εἰς ἑαυτὰς λαμβάνουσιν, ὅπου ἂν καθαρὸν ἀναπηδᾷ.
또한 물도 깨끗하게 솟아나는 곳의 것을 가장 기꺼이 섭취한다.