§2.5#2Περὶ μὲν οὖν τούτων εἴρηται πρότερον·
したがって、これらについては以前に語られた。
ὅτι δ᾿ ἐπειδὴ μεταβάλλουσιν εἰς ἄλληλα, ἀδύνατον ἀρχήν τινα εἶναι αὐτῶν ἢ ἐπὶ τῷ ἄκρῳ ἢ μέσῳ, ἐκ τῶνδε δῆλον.
しかし、それらが互いに変化し合う以上、それらの何らかの原理が端、あるいは中間にあることは不可能であるということは、以下のことから明らかである。
ἐπὶ μὲν οὖν τοῖς ἄκροις οὐκ ἔσται, ὅτι πῦρ ἔσται ἢ γῆ πάντα·
すなわち、一方では端にあるものにはならないだろう。
καὶ ὁ αὐτὸς λόγος τῷ φάναι ἐκ πυρὸς ἢ γῆς εἶναι πάντα·
なぜなら、すべてのものが火か土になってしまうからであり、またこれは、すべてのものが火あるいは土からなると言うのと同一の議論だからである。
ὅτι δ᾿ οὐδὲ μέσον, ὥσπερ δοκεῖ τισὶν ἀὴρ μὲν καὶ εἰς πῦρ μεταβάλλειν καὶ εἰς ὕδωρ, ὕδωρ δὲ καὶ εἰς ἀέρα καὶ εἰς γῆν, τὰ δ᾿ ἔσχατα οὐκέτι εἰς ἄλληλα ἐκ τῶνδε δῆλον1 δεῖ μὲν γὰρ στῆναι καὶ μὴ εἰς ἄπειρον τοῦτο ἰέναι ἐπ᾿ εὐθείας ἐφ᾿ ἑκάτερα·
他方、中間でもないこと(一部の人々が、空気は火にも水にも変化し、水は空気にも土にも変化するが、両極の元素はもはや互いに変化しないと考えているようであるが)は、以下のことから明らかである1。 というのも、[変化は]停止しなければならず、両方向の直線上に無限に進んではならないからである。
ἄπειροι γὰρ αἱ ἐναντιότητες ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἔσονται.
さもなければ、一つのものに対して無限の対立関係が属することになるからである。
γῆ ἐφ᾿ ᾧ Γ, ὕδωρ ἐφ᾿ ᾧ Υ, ἀὴρ ἐφ᾿ ᾧ Α, πῦρ ἐφ᾿ ᾧ Π. εἰ δὴ τὸ A μεταβάλλει εἰς τὸ Π καὶ Υ, ἐναντιότης ἔσται τῶν ΑΠ. ἔστω ταῦτα λευκότης καὶ μελανία.
土をΓ、水をΥ、空気をΑ、火をΠとする。 もしΑがΠとΥに変化するならば、ΑとΠの対立関係が存在するだろう。 これらを白さと黒さとする。
πάλιν εἰ εἰς τὸ Υ τὸ Α, ἔσται ἄλλη·
再び、もしΑがΥに変化するなら、別の対立関係が存在するだろう。
οὐ γὰρ ταὐτὸ τὸ καὶ Π. ἔστω δὲ ξηρότης καὶ ὑγρότης, τὸ μὲν Ξ ξηρότης, τὸ δὲ Υ ὑγρότης.
なぜなら[Υ]とΠは同じではないからである。 そしてそれを乾燥と湿潤とし、 Ξを乾燥、Υを湿潤とする。
οὐκοῦν εἰ μὲν μένει τὸ λευκόν, ὑπάρξει τὸ ὕδωρ ὑγρὸν καὶ λευκόν, εἰ δὲ μή, μέλαν ἔσται τὸ ὕδωρ·
それゆえ、もし白さが留まるなら、水は湿潤かつ白くなるだろう。 もしそうでなければ、水は黒くなるだろう。
εἰς τἀναντία γὰρ ἡ μεταβολή.
なぜなら変化は対立物へのものだからである。
ἀνάγκη ἄρα ἢ λευκὸν ἢ μέλαν εἶναι τὸ ὕδωρ.
したがって、水は白か黒かのいずれかでなければならない。
ἔστω δὴ τὸ πρῶτον.
それでは、最初のもの(白)であるとしよう。
ὁμοίως τοίνυν καὶ τῷ Π τὸ Ξ ὑπάρξει ἡ ξηρότης.
同様にそれゆえ、ΠにもΞすなわち乾燥が属することになる。
ἔσται ἄρα καὶ τῷ Π τῷ πυρὶ μεταβολὴ εἰς τὸ ὕδωρ·
したがって、 Πすなわち火にとっても水への変化が存在することになる。
ἐναντία γὰρ ὑπάρχει·
なぜなら、対立するものが属しているからである。
τὸ μὲν γὰρ πῦρ τὸ πρῶτον μέλαν ἦν, ἔπειτα δὲ ξηρόν, τὸ δ᾿ ὕδωρ ὑγρόν, ἔπειτα δὲ λευκόν.
というのも、火は最初は黒く、次いで乾燥していたのに対し、水は湿潤で、次いで白かったからである。
φανερὸν δὴ ὅτι πᾶσιν ἐξ ἀλλήλων ἔσται ἡ μεταβολή, καὶ ἐπί γε τούτων, ὅτι καὶ ἐν τῷ Γ τῇ γῇ ὑπάρξει τὰ λοιπὰ καὶ δύο σύμβολα, τὸ μέλαν καὶ τὸ ὑγρόν·
したがって、すべてのものについて互いからの変化が存在すること、そして、これらの場合においても、Γすなわち土に、残りの二つの印、すなわち黒さと湿潤が属することは明らかである。
ταῦτα γὰρ οὐ συνδεδύασταί πως.
なぜなら、これらはまだ組み合わされていないからである。
Ὅτι δ᾿ εἰς ἄπειρον οὐχ οἷόν τ᾿ ἰέναι, ὅπερ μελλήσαντες δείξειν ἐπὶ τοῦτο ἔμπροσθεν ἤλθομεν, δῆλον ἐκ τῶνδε.
しかし、無限に進むことは不可能であること(これを示すつもりで私たちは先にこのことに進んだのであるが)は、以下のことから明らかである。
εἰ γὰρ πάλιν τὸ πῦρ, ἐφ᾿ Π, εἰς ἄλλο μεταβαλεῖ καὶ μὴ ἀνακάμψει, οἷον εἰς τὸ Ψ, ἐναντιότης τις τῷ πυρὶ καὶ τῷ Ψ ἄλλ ὑπάρξει τῶν εἰρημένων·
なぜなら、もし再びΠで表される火が、他のものへと変化して戻らないとすれば(例えばΨへと)、火とΨには、言及されたものとは異なる何らかの対立関係が属することになるからである。
οὐδενὶ γὰρ τὸ αὐτὸ ὑπόκειται τῶν Γ Υ Α Π τὸ Ψ. ἔστω δὴ τῷ μὲν Π τὸ Κ, τῷ δὲ Ψ τὸ Φ. τὸ δὴ Κ πᾶσιν ὑπάρξει τοῖς Γ Υ Α Π·
というのも、 Γ, Υ, Α, Πのいずれに対しても、Ψが同一のものとして想定されることはないからである。 そこで、ΠにはΚが、ΨにはΦが属するとしよう。 すると、Κは確実にΓ, Υ, Α, Πのすべてに属することになる。
μεταβάλλουσι γὰρ εἰς ἄλληλα.
なぜなら、これらは互いに変化し合うからである。
ἀλλὰ γὰρ τοῦτο μὲν ἔστω μήπω δεδειγμένον ἀλλ᾿ ἐκεῖνο δῆλον, ὅτι εἰ πάλιν τὸ Ψ εἰς ἄλλο, ἄλλη ἐναντιότης καὶ τῷ Ψ ὑπάρξει καὶ τῷ πυρὶ τῷ Π. ὁμοίως δ᾿ ἀεὶ μετὰ τοῦ προστιθεμένου ἐναντιότης τις ὑπάρξει τοῖς ἔμπροσθεν, ὥστ᾿ εἰ ἄπειρα, καὶ ἐναντιότητες ἄπειροι τῷ ἑνὶ ὑπάρξουσιν.
しかし、このことはまだ証明されていないとしても、次のことは明らかである。 すなわち、もし再びΨが他のものへと変化するなら、別の対立関係がΨにも、またΠすなわち火にも属することになるということである。 そして同様に、常に新しく加えられるものに伴って、それ以前のものに対しても何らかの対立関係が属することになり、したがって、もしそれらが無限であるならば、一つのものに対して無限の対立関係が属することになる。
εἰ δὲ τοῦτο, οὐκ ἔσται οὔτε ὁρίσασθαι οὐδὲν οὔτε γενέσθαι·
そしてもしそうなら、何ものも定義することも、生成することもできないであろう。
δεήσει γάρ, εἰ ἄλλο ἔσται ἐξ ἄλλου, τοσαύτας διεξελθεῖν ἐναντιότητας, καὶ ἔτι πλείους, ὥστ᾿ εἰς ἔνια μὲν οὐδέποτ᾿ ἔσται μεταβολή, οἷον εἰ ἄπειρα τὰ μεταξύ·
なぜなら、もし一方が他方から生じるとすれば、それだけ多くの対立関係を、いやそれ以上のものを通過せねばならず、その結果、一部のものについては決して変化が生じないことになるからである(例えば、中間に存在するものが無限である場合のように)。
ἀνάγκη δ᾿, εἴπερ ἄπειρα τὰ στοιχεῖα·
そして、もし元素が無限であるならば、これは不可避である。
ἔτι δ᾿ οὐδ᾿ ἐξ ἀέρος εἰς πῦρ, εἰ ἄπειροι αἱ ἐναντιότητες.
さらに、もし対立関係が無限であるならば、空気から火への変化すら生じないであろう。
γίνεται δὲ καὶ πάντα ἕν·
また、すべてのものは一つになってしまう。
ἀνάγκη γὰρ πάσας ὑπάρχειν τοῖς μὲν κάτω τοῦ Π τὰς τῶν ἄνωθεν, τούτοις δὲ τὰς τῶν κάτωθεν, ὥστε πάντα ἓν ἔσται.
なぜなら、Πより下にあるものにはそれより上にあるもののすべての対立関係が属し、また上にあるものには下にあるもののすべての対立関係が属さざるを得ず、その結果、すべてのものは一つになるからである。