§7.3.1ἐπὶ τῆς ἑξηκοστῆς καὶ τετάρτης ὀλυμπιάδος ἄρχοντος Ἀθήνησι Μιλτιάδου Κύμην τὴν ἐν Ὀπικοῖς Ἑλληνίδα πόλιν, ἣν Ἐρετριεῖς τε καὶ Χαλκιδεῖς ἔκτισαν, Τυρρηνῶν οἱ περὶ τὸν Ἰόνιον κόλπον κατοικοῦντες ἐκεῖθέν θʼ ὑπὸ τῶν Κελτῶν ἐξελασθέντες σὺν χρόνῳ, καὶ σὺν αὐτοῖς Ὀμβρικοί τε καὶ Δαύνιοι καὶ συχνοὶ τῶν ἄλλων βαρβάρων ἐπεχείρησαν ἀνελεῖν οὐδεμίαν ἔχοντες εἰπεῖν πρόφασιν τοῦ μίσους δικαίαν ὅτι μὴ
第六十四オリュンピア期、アテナイにおいてミルティアデスがアルコンを務めていたとき、オピコイ地方のギリシア都市クマイ(エレトリア人とカルキス人が建設した都市)を、イオニア湾の周辺に居住しのちにケルト人によってそこから駆逐されたティレニア人たち、ならびに彼らとともにウンブリア人やダウニア人、および多くの他の蛮族たちが、自分たちの憎しみの正当な理由として次の一点以外には何も挙げることができないまま、滅ぼそうと企てた。
§7.3.2τὴν εὐδαιμονίαν τῆς πόλεως.
すなわち、その都市の繁栄である。
ἦν γὰρ Κύμη κατʼ ἐκείνους τοὺς χρόνους περιβόητος ἀνὰ τὴν Ἰταλίαν ὅλην πλούτου τε καὶ δυνάμεως ἕνεκα καὶ τῶν ἄλλων ἀγαθῶν γῆν τε κατέχουσα τῆς Καμπανῶν πεδιάδος τὴν πολυκαρποτάτην καὶ λιμένων κρατοῦσα τῶν περὶ Μισηνὸν ἐπικαιροτάτων.
というのも、当時のクマイは富と力、およびその他の善きもののゆえにイタリア全土で名声を馳せており、カンパニア平原の最も肥沃な土地を領有し、ミセヌム周辺の最も都合の良い港を支配していたからである。
τούτοις ἐπιβουλεύσαντες τοῖς ἀγαθοῖς οἱ βάρβαροι στρατεύουσιν ἐπʼ αὐτήν, πεζοὶ μὲν οὐκ ἐλάττους πεντήκοντα μυριάδων, ἱππεῖς δὲ δυεῖν χιλιάδων ἀποδέοντες εἶναι δισμύριοι.
これらの善きものを狙って、蛮族たちは彼女に対して遠征した。 歩兵は五十万を下らず、騎兵は二万に二千足りない数であった。
ἐστρατοπεδευκόσι δʼ αὐτοῖς οὐ μακρὰν ἀπὸ τῆς πόλεως τέρας γίνεται θαυμαστόν, οἷον ἐν οὐδενὶ χρόνῳ μνημονεύεται γενόμενον οὔθʼ Ἑλλάδος οὔτε βαρβάρου γῆς οὐδαμόθι.
彼らが都市から遠くない場所に陣を敷いたとき、それまでにギリシアの地でも蛮族の地でもいかなる時にも起こったと記憶されていないような、驚くべき奇跡が起こった。
§7.3.3οἱ γὰρ παρὰ τὰ στρατόπεδα ῥέοντες αὐτῶν ποταμοί, Οὐολτοῦρνος ὄνομα θατέρῳ, τῷ δʼ ἑτέρῳ Γλάνις, ἀφέντες τὰς κατὰ φύσιν ὁδοὺς ἀνέστρεψαν τὰ νάματα καὶ μέχρι πολλοῦ διετέλεσαν ἀπὸ τῶν στομάτων ἀναχωροῦντες ἐπὶ τὰς πηγάς.
というのも、彼らの陣営の傍らを流れる河川、一方はウォルトゥルヌスという名、他方はグラニスという名であるが、それらが自然の流路を捨ててその流れを逆流させ、長い間、河口から水源へと退き続けたからである。
§7.3.4τοῦτο καταμαθόντες οἱ Κυμαῖοι τότʼ ἐθάρρησαν ὁμόσε τοῖς βαρβάροις χωρεῖν ὡς τοῦ δαιμονίου ταπεινὰ μὲν τἀκείνων μετέωρα θήσοντος, ὑψηλὰ δὲ τὰ δοκοῦντα εἶναι σφῶν ταπεινά.
これを知ったクマイの人々は、その時蛮族に立ち向かう勇気を得た。 神意が、彼らの意気盛んな状態を卑しくし、自分たちの卑しく見える状態を高めてくれるだろうと考えたからである。
νείμαντες δὲ τὴν ἐν ἀκμῇ δύναμιν ἅπασαν τριχῇ, μιᾷ μὲν τὴν πόλιν ἐφρούρουν, τῇ δʼ ἑτέρᾳ τὰς ναῦς εἶχον ἐν φυλακῇ, τῇ δὲ τρίτῃ πρὸ τοῦ τείχους ταξάμενοι τοὺς ἐπιόντας ἐδέχοντο.
彼らは実戦に耐えうる全軍勢を三つに分け、一つで都市を守り、他の一つで船を警備し、第三の部分で城壁の前に整列して襲い来る敵を迎え撃った。
τούτων ἱππεῖς μὲν ἦσαν ἑξακόσιοι, πεζοὶ δὲ τετρακισχίλιοι καὶ πεντἀκόσιοι· καὶ οὕτως ὄντες τὸν ἀριθμὸν ὀλίγοι τὰς τοσαύτας ὑπέστησαν μυριάδας.
これらのうち、騎兵は六百、歩兵は四千五百であり、これほど数において少なかったにもかかわらず、あれほど多くの大軍に立ち向かったのである。