§3.69.1ἐνεχείρησε δὲ καὶ τὸν νεὼν κατασκευάζειν τοῦ τε Διὸς καὶ τῆς Ἥρας καὶ τῆς Ἀθηνᾶς ὁ βασιλεὺς οὗτος εὐχὴν ἀποδιδούς, ἣν ἐποιήσατο τοῖς θεοῖς ἐν τῇ τελευταίᾳ πρὸς Σαβίνους μάχῃ.
この王はまた、サビニ人との最後の戦いにおいて神々に立てた誓願を果たすために、ゼウスとヘラとアテナの神殿の建設にも着手した。
τὸν μὲν οὖν λόφον, ἐφʼ οὗ τὸ ἱερὸν ἔμελλεν ἱδρύεσθαι, πολλῆς δεόμενον πραγματείας ʽοὔτε γὰρ εὐπρόσοδος ἦν οὔτε ὁμαλός, ἀλλʼ ἀπότομος καὶ εἰς κορυφὴν συναγόμενος ὀξεῖανʼ ἀναλήμμασιν ὑψηλοῖς πολλαχόθεν περιλαβὼν καὶ πολὺν χοῦν εἰς τὸ μεταξὺ τῶν τε ἀναλημμάτων καὶ τῆς κορυφῆς ἐμφορήσας, ὁμαλὸν γενέσθαι παρεσκεύασε καὶ πρὸς ἱερῶν ὑποδοχὴν ἐπιτηδειότατον.
さて、その神域が築かれることになっていた丘は、多くの労力を必要とするものであった。 というのも、近づきにくく平坦でもなく、険しくて鋭い山頂へと窄まっていたからである。 そこで彼は、あちこちを高い擁壁で囲み、それらの擁壁と山頂との間の空間に大量の土を運び入れることで、そこが平坦になり、神殿を受け入れるのに極めて適した場所となるよう整えた。
§3.69.2τοὺς δὲ θεμελίους οὐκ ἔφθασε θεῖναι τοῦ νεὼ χρόνον ἐπιβιώσας μετὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ πολέμου τετραετῆ.
しかし彼は、戦争の終結後に4年間生きながらえたにすぎず、神殿の基礎を据えるには至らなかった。
πολλοῖς δʼ ὕστερον ἔτεσιν ὁ τρίτος βασιλεύσας ἀπʼ ἐκείνου Ταρκύνιος, ὁ τῆς ἀρχῆς ἐκπεσών, τούς τε θεμελίους κατεβάλετο καὶ τῆς οἰκοδομῆς τὰ πολλὰ εἰργάσατο.
それから何年も後に、彼から数えて3番目に王となったタルクィニウス、すなわち王位から追放されたあの男が、その基礎を据え、建物の大部分を建設した。
οὐ μὴν ἐτελείωσε τὸ ἔργον οὐδʼ οὗτος, ἀλλʼ ἐπὶ τῶν ἐνιαυσίων ἀρχόντων τῶν κατὰ τὸν τρίτον ἐνιαυτὸν ὑπατευσάντων τὴν συντέλειαν ἔλαβεν ὁ νεώς.
もっとも、彼もまたこの事業を完成させることはなく、3年目に執政官を務めた年々の政務官たちの時代になって、神殿は完成を迎えた。
§3.69.3ἄξιον δὲ καὶ τὰ πρὸ τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ γενόμενα διελθεῖν, ἃ παραδεδώκασιν ἅπαντες οἱ τὰς ἐπιχωρίους συναγαγόντες ἱστορίας.
また、その建設に先立って起こった出来事についても詳しく述べる価値がある。 それは、地元の歴史を編纂した者たちがみな伝えていることである。
ἐπειδὴ γὰρ ἔμελλε κατασκευάζειν ὁ Ταρκύνιος τὸν γαόν, συγκαλέσας τοὺς οἰωνομάντεις ἐκέλευσε τοῖς ἀνδράσι περὶ αὐτοῦ πρῶτον διαμαντεύσασθαι τοῦ τόπου, τίς ἐπιτηδειότατός ἐστι τῆς πόλεως χῶρος ἱερὸς ἀνεῖσθαι καὶ τοῖς θεοῖς αὐτοῖς μάλιστα κεχαρισμένος.
すなわち、タルクィニウスが神殿を建設しようとしたとき、彼は鳥占官たちを召集し、まずその場所について占い、この都市のどの場所が聖域として捧げられるのに最も適しており、神々自身にとって最も喜ばしいものであるかを調べるよう彼らに命じたのである。
§3.69.4ἀποδειξάντων δʼ αὐτῶν τὸν ὑπερκείμενον τῆς ἀγορᾶς λόφον, ὃς τότε μὲν ἐκαλεῖτο Ταρπήιος, νῦν δὲ Καπιτωλῖνος, αὖθις ἐκέλευσεν αὐτοὺς διαμαντευσαμένους εἰπεῖν ἐν ὁποίῳ τοῦ λόφου χωρίῳ θέσθαι δεήσει τοὺς θεμελίους.
彼らがフォーラムの上にある、当時はタルペイウスの丘、現在はカピトリヌスの丘と呼ばれている丘を指し示すと、彼は再び彼らに、占いをした上で、その丘のどの場所に基礎を据えるべきかを告げるよう命じた。
τοῦτο δὲ οὐ πάνυ ῥᾴδιον ἦν·
しかし、これは決して容易なことではなかった。
πολλοὶ γὰρ ἦσαν ἐν αὐτῷ βωμοὶ θεῶν τε καὶ δαιμόνων ὀλίγον ἀπέχοντες ἀλλήλων, οὓς ἔδει μετάγειν ἑτέρωσέ ποι, καὶ πᾶν ἀποδοῦναι τῷ μέλλοντι τοῖς θεοῖς τεμένει γενήσεσθαι τὸ δάπεδον.
というのも、そこには神々や精霊たちの多くの祭壇が互いにわずかな距離を置いて存在しており、それらをどこか別の場所に移設した上で、その敷地全体を、将来神々の聖域となる予定の場所に引き渡さなければならなかったからである。
§3.69.5ἔδοξε δὴ τοῖς οἰωνοπόλοις ὑπὲρ ἑκάστου βωμοῦ τῶν καθιδρυμένων διαμαντευσαμένοις, ἐὰν παραχωρῶσιν οἱ θεοὶ τότε κινεῖν αὐτούς.
そこで鳥占官たちは、そこに据えられている個々の祭壇について占ってみて、もし神々が許可をくださるならば、その時にそれらを移転することに決めた。
οἱ μὲν οὖν ἄλλοι θεοί τε καὶ δαίμονες ἐπέτρεψαν αὐτοῖς εἰς ἕτερα χωρία τοὺς βωμοὺς σφῶν μεταφέρειν, οἱ δὲ τοῦ Τέρμονος καὶ τῆς Νεότητος πολλὰ παραιτουμένοις τοῖς μάντεσι καὶ λιπαροῦσιν οὐκ ἐπείσθησαν οὐδʼ ἠνέσχοντο παραχωρῆσαι τῶν τόπων.
そして、他の神々や精霊たちは自分たちの祭壇を他の場所へ移すことを彼らに許したが、テルミヌスとネオテスの神々は、占い師たちが何度も懇願し熱心に頼み込んだにもかかわらず、同意せず、その場所を譲ることを拒んだ。
τοιγάρτοι συμπεριελήφθησαν αὐτῶν οἱ βωμοὶ τῇ κατασκευῇ τῶν ἱερῶν, καὶ νῦν ὁ μὲν ἕτερός ἐστιν ἐν τῷ προνάῳ τῆς Ἀθηνᾶς, ὁ δʼ ἕτερος ἐν αὐτῷ τῷ σηκῷ πλησίον τοῦ ἕδους.
それゆえ、彼らの祭壇は神殿の建築計画の中に取り込まれることになり、現在でも一方の祭壇はアテナの前室にあり、もう一方は本殿の神像の近くにある。
§3.69.6ἐκ δὲ τούτου συνέβαλον οἱ μάντεις, ὅτι τῆς Ῥωμαίων πόλεως οὔτε τοὺς ὅρους μετακινήσει καιρὸς οὐθεὶς οὔτε τὴν ἀκμὴν μεταβαλεῖ·
このことから占い師たちは、ローマの都市の境界を動かす機会はどのような時であれ訪れないであろうし、その全盛期が失われることもないであろう、と推論した。
καὶ μέχρι τῶν κατʼ ἐμὲ χρόνων ἀληθὲς αὐτῶν ἐστιν ἑκάτερον εἰκοστὴν ἤδη καὶ τετάρτην γενεάν.
そして私の時代に至るまで、その双方が真実であり続けており、すでに24世代を数えている。