§3.42.1ἐκ δὲ τοῦ Σαβίνων ἔθνους αὖθις ἕτεροί τινες τῆς Ῥωμαίων οὔπω πεπειραμένοι δυνάμεως, πόλιν οἰκοῦντες εὐδαίμονα καὶ μεγάλην, ἐγκαλεῖν μὲν αὐτοῖς οὐδὲν ἔχοντες, φθονεῖν δὲ ταῖς εὐτυχίαις ἀναγκαζόμενοι μείζοσιν ἢ κατὰ λόγον γινομέναις, ἄνθρωποι δεινοὶ τὰ πολέμια τὸ μὲν πρῶτον ἀπὸ λῃστηρίων καὶ καταδρομῆς ἀγρῶν ὀλίγοι συνελθόντες ἤρξαντο, ἔπειτα δελεαζόμενοι ταῖς ὠφελείαις φανερὰν ποιοῦνται στρατείαν ἐπʼ αὐτοὺς καὶ τῆς ὁμόρου πολλὴν λεηλατοῦντες ἐκάκωσαν ἰσχυρῶς.
他方、サビニ人の部族からは、再び他のある人々が、ローマ人の実力をまだ経験しておらず、富裕で大きな都市に住んでおり、彼らに対して非難すべきいかなる苦情も持っていなかったが、理性を超えて大きくなってゆく繁栄を羨まずにはいられず、戦争に長けた人々であった彼らは、最初は、少数が集まって耕作地への略奪と襲撃から開始し、次いで、その利益に誘惑されて、彼らに対して公然たる遠征を行い、隣接する領土の多くを略奪して、激しく損害を与えた。
§3.42.2οὐ μὴν ἐξεγένετό γε αὐτοῖς οὔτε τὰς ὠφελείας ἀπἄγειν οὔτʼ αὐτοῖς ἀθώοις ἀπελθεῖν, ἀλλʼ ἐκβοηθήσας κατὰ σπουδὴν ὁ τῶν Ῥωμαίων βασιλεὺς καὶ πλησίον τῆς ἐκείνων παρεμβολῆς θέμενος τὸν χάρακα προελθεῖν §3.42.3αὐτοὺς ἠνάγκασεν εἰς μάχην.
もっとも、彼らには略奪品を持ち帰ることも、自分たちが無傷で立ち去ることも許されなかった。 かえって、ローマ人の王が急ぎ救援に出撃し、彼らの陣営の近くに陣地を置いて、彼らが進み出ることを強いて戦闘に及ばせた。
ἐγένετο μὲν οὖν μέγας ἀγὼν καὶ πολλοὶ παρʼ ἀμφοτέρων ἔπεσον, ἐκράτησαν δὲ Ῥωμαῖοι κατὰ τὸ ἔμπειρόν τε καὶ φιλόπονον, ὧν ἐθάδες ἦσαν ἐκ πλείστου, καὶ περιεγένοντο παρὰ πολὺ τῶν Σαβίνων τοῖς τε φεύγουσιν αὐτῶν ἐπὶ τὸν χάρακα σποράσι καὶ ἀσυντάκτοις ἐκποδὸς ἑπόμενοι πολὺν ἐποίουν φόνον.
こうして激しい戦闘が行われ、双方から多くの者が倒れたが、ローマ人は、彼らが極めて長期にわたって習熟してきた経験と労苦を厭わぬ姿勢によって勝利を収め、サビニ人に対して圧倒的に優位に立ち、彼らのうち陣営に向かって散りぢりにかつ無秩序に逃走する者たちを執拗に追撃して、多大なる殺戮を行った。
§3.42.4κρατήσαντες δὲ καὶ τῆς παρεμβολῆς αὐτῶν παντοδαπῶν χρημάτων γεμούσης καὶ τοὺς αἰχμαλώτους, οὓς ἔλαβον οἱ Σαβῖνοι κατὰ τὰς προνομάς, ἀπολαβόντες ἀπῄεσαν ἐπʼ οἴκου.
また、あらゆる種類の財宝で満ちていた彼らの陣営をも占領し、サビニ人が略奪の際に連行していた捕虜たちを取り戻して、家路についた。
αἱ μὲν δὴ πολεμικαὶ πράξεις τοῦδε τοῦ βασιλέως αἱ μνήμης καὶ λόγου παρὰ Ῥωμαίοις τυγχάνουσαι τοιαίδε τινὲς λέγονται γενέσθαι·
このように、この王の軍事的事績のうち、ローマ人の間で記憶と語り伝えるに値するものとしては、このようなことが行われたと言われている。
πολιτικαὶ δὲ ἃς ἔρχομαι λέξων.
内政面のものについては、これから私が語ろうとする通りである。