Humanitext Reader

ハリカルナッソスのディオニュシオス · ローマ古代誌 §17_18.4.1-17_18.4.6

執政官ポストミウスの専横と軍指揮権の強奪

926 / 962 箇所 · ギリシア語

要旨

執政官ポストミウスが自身の家柄と経歴を背景に傲慢になり、同僚から指揮権を奪って兵士を酷使した上、前執政官ファビウスからも武力で軍指揮権を奪取する一連の専横を記述する。

§17_18.4.1ὅτι Ποστόμιος ὁ ὕπατος τῆς διαδοχῆς αὐτοῦ ἐγγισάσης μέγα φρονῶν ἐφʼ ἑαυτῷ τῆς τʼ ἀξιώσεως τοῦ γένους ἕνεκα, καὶ ὅτι διτταῖς ὑπατείαις §17_18.4.2ἤδη κεκοσμημένος ἦν.
執政官ポストミウスが、自身の後継者が近づく中、家柄の尊厳ゆえに、また既に二度の執政官職で飾られていたことゆえに、みずからに大いに自負を抱いていたこと。
ἐφʼ οἷς ὁ συνύπατος αὐτοῦ καταρχὰς μὲν ὡς ἀπελαυνόμενος τῶν ἴσων ἠγανάκτει καὶ πολλάκις ἐπὶ τῆς βουλῆς τὰ δίκαια πρὸς αὐτὸν ἔλεγεν, ὕστερον δὲ συγγνοὺς ἑαυτῷ κατά τε προγόνων ὄγκον καὶ φίλων πλῆθος καὶ κατὰ τὰς ἄλλας δυνάμεις ἐλάττονα ἰσχὺν ἔχοντι — δημοτικὸς γὰρ ἦν καὶ τῶν νεωστὶ παρελθόντων εἰς γνῶσιν — εἶξέ τε τῷ συνυπάτῳ καὶ παρεχώρησε τοῦ Σαυνιτικοῦ πολέμου τὴν ἡγεμονίαν.
これらに対して、彼の同僚執政官は最初こそ、対等な権利から排除されているとして憤慨し、しばしば元老院において彼に対して当然の権利を主張していたが、後には、先祖の格、友人の多さ、その他の力において、自分がより劣る勢力しか持たないことを自覚し(というのも、彼は平民であり、最近になって知られるようになった者たちの一人であったからである)、同僚執政官に譲歩して、サムニウム戦争の指揮権を譲り渡した。
§17_18.4.3πρῶτον μὲν δὴ τοῦτο διαβολὴν ἤνεγκε τῷ Ποστομίῳ κατὰ πολλὴν αὐθάδειαν γενόμενον καὶ ἕτερον αὖθις ἐπὶ τούτῳ βαρύτερον ἢ ὡς κατὰ Ῥωμαῖον ἡγεμόνα.
まず第一に、大いなる傲慢さによって行われたこのことがポストミウスに非難をもたらし、次いでこれに加えて、ローマの指揮官にふさわしくない、さらに重大な別のことが起こった。
ἐπιλεξάμενος γὰρ ἐκ τῆς ἑαυτοῦ στρατιᾶς περὶ τοὺς δισχιλίους ἄνδρας εἰς τοὺς ἰδίους ἀγροὺς ἀπήγαγεν, οἷς ἄνευ σιδήρου δρυμὸν ἐκέλευσε κείρειν.
というのも、彼は自分の軍隊から約二千人の兵士を選び出し、自身の私有地に連れて行き、彼らに鉄の道具なしで林を刈り払うよう命じたからである。
καὶ μέχρι πολλοῦ κατέσχε τοὺς ἄνδρας ἐν τοῖς ἀγροῖς θητῶν ἔργα καὶ θεραπόντων ὑπηρετοῦντας.
そして長い間、彼はその兵士たちを土地に留め置き、日雇い労働者の仕事や召使いの用役を奉仕させた。
§17_18.4.4τοσαύτῃ δὲ αὐθαδείᾳ πρὸ τῆς ἐξόδου χρησάμενος ἔτι βαρύτερος ἐφάνη τοῖς κατʼ αὐτὴν τὴν στρατείαν ἐπιτελεσθεῖσι καὶ παρέσχε τῇ βουλῇ καὶ τῷ δήμῳ μίσους ἀφορμὰς δικαίου.
出征の前にこれほどの傲慢さを示した彼は、遠征そのものにおいてなされた事柄によってさらに非難されるべき存在に見え、元老院と民衆に対して正当な憎悪の理由を与えた。
τὸν γὰρ ὑπατεύσαντα τῷ πρόσθεν ἐνιαυτῷ καὶ νικήσαντα Σαυνιτῶν τοὺς καλουμένους Πέντρους Φάβιον τῆς βουλῆς ψηφισαμένης μένειν ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου, καὶ τὴν ἀνθύπατον ἀρχὴν ἔχοντα πρὸς ταύτην τὴν μερίδα τῶν Σαυνιτῶν πολεμεῖν, γράμματα πέμπων ἐκχωρεῖν ἐκ τῆς Σαυνίτιδος ἐκέλευσεν, ὡς αὐτῷ μόνῳ τῆς ἡγεμονίας προσηκούσης.
というのも、前年に執政官を務め、サムニウム人のうちいわゆるペントリ族を破り、元老院が陣営に留まることを決議し、前執政官の権限を持ってサムニウム人のこの部族と戦うことになっていたファビウスに対し、ポストミウスは書状を送って、指揮権は自分一人に属しているとして、サムニウム地方から退去するよう命じたからである。
§17_18.4.5καὶ πρὸς τοὺς ἀποσταλέντας ὑπὸ τῶν συνέδρων πρέσβεις ἀξιοῦντας μὴ κωλύειν τὸν ἀνθύπατον ἐπὶ τοῦ στρατοπέδου μένειν μηδʼ ἀντιπράττειν τοῖς ἐψηφισμένοις ὑφʼ ἑαυτῶν, ὑπερηφάνους καὶ τυραννικὰς ἔδωκεν ἀποκρίσεις, οὐ τὴν βουλὴν ἄρχειν ἑαυτοῦ φήσας, ἕως ἐστὶν ὕπατος, ἀλλʼ αὐτὸν τῆς βουλῆς.
そして、元老院議員たちによって派遣され、前執政官が陣営にとどまるのを妨げないよう、また自分たち自身が決議したことに反対しないよう求める使節たちに対し、彼は傲慢で独裁的な返答を与え、自分が執政官である限り、元老院が自分を支配するのではなく、自分が元老院を支配するのだと述べた。
§17_18.4.6ἀπολύσας δὲ τοὺς πρέσβεις ἐπὶ τὸν Φάβιον ἦγε τὴν στρατιάν, ὡς, εἰ μὴ βούλοιτο ἑκὼν παραχωρεῖν τῆς ἀρχῆς, τοῖς ὅπλοις προσαναγκάσων.
使節たちを去らせると、彼はファビウスに向けて軍を進めた。 それは、もし彼が自発的に指揮権を譲ることを望まないなら、武力によって強制するためであった。
καταλαβὼν δὲ τοῦτον Κομινίῳ πόλει προσκαθήμενον ἐξεπίεσεν ἐκ τοῦ στρατοπέδου κατὰ πολλὴν ὑπεροψίαν τῶν ἀρχαίων ἐθισμῶν καὶ δεινὴν ὑπερηφανίαν.
そして、彼がコミニウム市を包囲しているところを見つけると、古来の慣習に対する大いなる軽蔑と恐るべき傲慢さをもって、彼を陣営から力ずくで追い出した。
Φάβιος μὲν αὐτοῦ εἴξας τῇ μανίᾳ τῆς ἡγεμονίας ἐξεχώρησεν.
ファビウスは彼の狂気に屈して、指揮権から退いた。
ετ συιδας ς. ϝ. Ποστόμιος.
そしてスイダス、ポストミウスの項。

語釈・文法注

  1. 17_18.4.1ὅτι — 抜粋(エピトメー)の冒頭によく見られる接続詞で、通例「〜ということ」を示す。ここでは主節の動詞を欠いており、抜粋の対象となった歴史的事実を客観的に提示する役割を果たしている。
  2. 17_18.4.2συγγνοὺς ἑαυτῷ κατά τε προγόνων ὄγκον ... ἐλάττονα ἰσχὺν ἔχοντι — 動詞 συγγιγνώσκω(自覚する、認める)は再帰代名詞与格 ἑαυτῷ を伴い、さらに分詞(ここでは ἔχοντι)を与格で一致させて「自分が〜であることを自覚する」という意味を表す。
  3. 17_18.4.4ὡς αὐτῷ μόνῳ τῆς ἡγεμονίας προσηκούσης — 接続詞 ὡς(〜という理由で、〜として)を伴う絶対属格の構造。προσηκούσης は非人称動詞 προσήκει の分詞女性単数属格で、属格名詞/代名詞を伴わない形であり、主観的な理由を表す。
  4. 17_18.4.6ὡς ... τοῖς ὅπλοις προσαναγκάσων — 接続詞 ὡς に未来分詞(προσαναγκάσων)が続くことで、主語ポストミウスの主観的な意図・目的(「〜するつもりで」)を表している。

この箇所を引用する

ハリカルナッソスのディオニュシオス, ローマ古代誌 §17_18.4.1-17_18.4.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0081.tlg001.humanitext-grc2:17_18.4.1-17_18.4.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。