§14.6.1ὅτι οἱ Ῥωμαῖοι μεγαλοπρεπεῖς.
ローマ人はいかに寛大であるか。
τῶν γὰρ ἄλλων ὀλίγου δεῖν πάντων ἔν τε τοῖς κοινοῖς τῶν πόλεων πράγμασι καὶ ἐν τοῖς ἰδίοις βίοις πρὸς τὰ τελευταῖα τῶν συμβαινόντων τὰς διανοίας μεθαρμοττομένων καὶ πολλάκις ἔχθρας τε μεγάλας διὰ τὰς τυχούσας φιλανθρωπίας καταλυομένων καὶ φιλίας πολυχρονίους διὰ μικρὰ καὶ φαῦλα προσκρούματα διαιρούντων ἐκεῖνοι τοὐναντίον ἐπὶ τῶν φίλων ᾤοντο χρῆναι ποιεῖν, ταῖς τε παλαιαῖς εὐεργεσίαις χαρίζεσθαι τὰς ἐπὶ τοῖς προσφάτοις ἐγκλήμασιν ὀργάς.
なぜなら、他のほぼすべての者たちが、国家の公共の事柄においても個人の私的な生活においても、最後に起きた出来事に基づいて自らの考えを調整し、しばしばささやかな親切によって大きな敵意を解消したり、些細で取るに足らない衝突によって長年の友情を壊したりするのに対して、彼らは友邦に対してそれとは反対のことをなすべきだと考えていたからである。 すなわち、過去の恩恵に免じて、最近の罪過に対する怒りを水に流すことである。
§14.6.2θαυμαστὸν μὲν δὴ καὶ τοῦτο τῶν ἀνδρῶν·
この人たちのこの点も確かに驚くべきことである。
λέγω δὲ τὸ μηδενὶ μνησικακῆσαι τῶν Τυσκλάνων, ἀλλὰ πάντας ἀφεῖναι τοὺς ἐξαμαρτόντας ἀζημίους·
私が言っているのは、トゥスクルム人の誰に対しても恨みを抱かず、過ちを犯したすべての者を罰することなく放免したことである。
πολλῷ δʼ ἔτι τούτου θαυμασιώτερον, ὃ μετὰ τὴν ἄφεσιν τῶν ἐγκλημάτων αὐτοῖς ἐχαρίσαντο.
しかし、罪過を免除した後に彼らが彼らに授けた恩恵は、これよりもはるかに驚くべきものであった。
σκοπούμενοι γάρ, ὡς μηδὲν ἔτι τοιοῦτον ἐν τῇ πόλει γενήσεται μηδʼ ἀφορμὴν νεωτερισμοῦ λήψονταί τινες, οὔτε φρουρὰν εἰς τὴν ἀκρόπολιν αὐτῶν ᾤοντο δεῖν εἰσάγειν, οὔτε παρὰ τῶν ἐπιφανεστάτων ἀνδρῶν ὅμηρα λαμβάνειν, οὔτε ὅπλα τοὺς ἔχοντας ἀφελέσθαι, οὔτʼ ἄλλο σημεῖον οὐδὲν ἀπιστουμένης φιλίας ποιῆσαι·
なぜなら彼らは、その都市でこれ以上そのようなことが起きず、また何人かが反乱の機会を得ることのないようにと配慮して、彼らのアクロポリスに守備兵を送り込む必要もないと考え、最も著名な人々から人質を取ることも、武器を持つ人々からそれを奪うことも、あるいは不信の友情を示す他のいかなる兆候を示すことも必要ないと考えたからである。
§14.6.3μίαν δὲ πρᾶξιν οἰόμενοι συνέχειν ἅπαντας τοὺς κατὰ συγγένειαν ἢ φιλίαν προσήκοντας ἀλλήλοις τὴν τῶν ἀγαθῶν ἰσομοιρίαν, πολιτείαν ἔγνωσαν τοῖς κρατηθεῖσι χαρίσασθαι, πάντων μεταδόντες ὧν τοῖς φύσει Ῥωμαίοις μετῆν, οὐ τὴν αὐτὴν διάνοιαν λαβόντες τοῖς ἀξιοῦσι τῆς Ἑλλάδος ἄρχειν οὔτʼ Ἀθηναίοις οὔτε Λακεδαιμονίοις·
一方で、親族や友情によって互いに関係しているすべての人々を結びつける唯一の営みとは、善きものを平等に分配することであると考え、彼らは征服された者たちに市民権を授けることを決定し、生まれながらのローマ人に分かち与えられていたすべてのものを分かち合った。 これは、ギリシアの覇権を要求したアテナイ人やラケダイモン人とは異なる考え方を採ったものであった。
§14.6.4τί γὰρ δεῖ περὶ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων λέγειν;
他のギリシア人について語る必要がどこにあろうか。
Ἀθηναῖοι μέν γε Σαμίους ἀποίκους ἑαυτῶν ὄντας, Λακεδαιμόνιοι δὲ Μεσσηνίους ἀδελφῶν οὐδὲν διαφέροντας, ἐπειδὴ προσέκρουσαν αὐτοῖς τι, διαλυσάμενοι τὴν συγγένειαν οὕτως ὠμῶς διεχειρίσαντο καὶ θηριωδῶς, ἐπειδὴ τὰς πόλεις αὐτῶν ὑποχειρίους ἔλαβον, ὥστε μηδὲ τοῖς ἀγριωτάτοις τῶν βαρβάρων ὑπερβολὴν τῆς εἰς τὰ ὁμόφυλα παρανομίας παραλιπεῖν.
アテナイ人は自分たちの入植者であるサモス人を、ラケダイモン人は兄弟と何ら変わらないメッセニア人を、彼らが少しでも自分たちに衝突したとき、親族関係を解消し、彼らの都市を自らの手中に収めた際、非常に残酷かつ野蛮に扱ったため、最も凶暴な野蛮人にさえも、同胞に対する不法の極致において上回る余地を残さなかったほどであった。
§14.6.5μυρία τοιαῦτα λέγειν ἄν τις ἔχοι ταῖς πόλεσι ταύταις ἡμαρτημένα, ἃ παρίημι, ἐπεὶ καὶ τούτων μεμνημένος ἄχθομαι·
これらの都市が犯したそのような過ちは、数え切れないほど語ることができるだろうが、私はそれらを省略する。 なぜなら、これらのことを思い出すだけでも苦痛だからである。
τὸ γὰρ Ἑλληνικὸν οὐκ ὀνόματι διαφέρειν τοῦ βαρβάρου ἠξίουν οὐδὲ διαλέκτου χάριν, ἀλλὰ συνέσει καὶ χρηστῶν ἐπιτηδευμάτων προαιρέσει, μάλιστα δὲ τῷ μηδὲν τῶν ὑπὲρ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν εἰς ἀλλήλους παρανομεῖν.
というのも、ギリシア人たることは、名前によって野蛮人と区別されるべきではなく、方言のために区別されるべきでもなく、知性と優れた習慣の選択、そして何よりも、人間の本性を超えるようないかなる不法も互いに対して働かないことによって区別されるべきだと、人々は考えていたからである。
ὅσοις μὲν οὖν ταῦτα ἐπὶ πλεῖον ὑπῆρξεν ἐν τῇ φύσει, τούτους οἶμαι δεῖν λέγειν Ἕλληνας, ὅσοις δὲ τἀναντία βαρβάρους.
それゆえ、その本性においてこれらの性質をより多く備えている者たちを、私はギリシア人と呼ぶべきであると考え、反対の性質を持つ者たちを野蛮人と呼ぶべきであると考える。
§14.6.6καὶ τὰς μὲν ἐπιεικεῖς καὶ φιλανθρώπους διανοίας τε καὶ πράξεις αὐτῶν Ἑλληνικὰς εἶναι λογίζομαι, τὰς δʼ ὠμὰς καὶ θηριώδεις, ἄλλως τε κἂν περὶ συγγενεῖς τε καὶ φίλους γίνωνται, βαρβαρικάς.
そして、彼らの穏健で友愛に満ちた考えや行為はギリシア的なものであると私はみなし、残虐で野蛮なものは、とりわけ親族や友人に対して行われる場合には、野蛮なものとみなす。
Τυσκλανοὶ μὲν δὴ πρὸς τῷ μηδὲν ἀφαιρεθῆναι τῶν σφετέρων ἁλούσης τῆς πόλεως, καὶ τὰ τῶν κεκρατηκότων ἀγαθὰ προσλαβόντες ἀπῄεσαν.
こうしてトゥスクルム人は、都市が占領されたにもかかわらず、自らの財産を何一つ奪われなかったことに加えて、征服者たちの有する善きものをも手に入れて、立ち去った。