§1.79.9ὡς δὲ ἀπέστη τὸ θηρίον αἴρουσιν οἱ νομεῖς τὰ βρέφη σπουδὴν ποιούμενοι τρέφειν ὡς θεῶν αὐτὰ σώζεσθαι βουλομένων.
その獣が立ち去ると、羊飼いたちは、神々が彼らの命を救うことを望んでいると考えて、乳児たちを取り上げ、懸命に育てようとした。
ἦν δέ τις ἐν αὐτοῖς συοφορβίων βασιλικῶν ἐπιμελούμενος ἐπιεικὴς ἀνὴρ Φαιστύλος ὄνομα, ὃς ἐν τῇ πόλει κατὰ δή τι ἀναγκαῖον ἐγεγόνει καθʼ ὃν χρόνον ἡ φθορὰ τῆς Ἰλίας καὶ ὁ τόκος ἠλέγχετο, καὶ μετὰ ταῦτα κομιζομένων ἐπὶ τὸν ποταμὸν τῶν βρεφῶν τοῖς φέρουσιν αὐτὰ κατὰ θείαν τύχην ἅμα διεληλύθει τὴν αὐτὴν ὁδὸν εἰς τὸ Παλλάντιον ἰών·
彼らの中に、王の豚飼いの一群を管理していた、ファイスツロスという名の高潔な男がいた。 彼は、イリアの不義と出産が露見したまさにその時期に、何らかのやむを得ない用事で街にいた。 そしてその後、乳児たちが川へと運ばれていた際、神的な運命の導きによって、彼は乳児たちを運んでいた者たちとともに、パラティウムへと戻る途中で同じ道を歩んでいた。
ὃς ἥκιστα τοῖς ἄλλοις καταφανὴς γενόμενος ὡς ἐπίσταταί τι τοῦ πράγματος ἀξιώσας αὑτῷ συγχωρηθῆναι τὰ βρέφη λαμβάνει τε αὐτὰ παρὰ τοῦ κοινοῦ καὶ φέρων ὡς τὴν γυναῖκα ἔρχεται.
彼は、自分がその出来事について何か知っているということを他人に全く気づかれないようにし、乳児たちを自分に譲り渡すことを求めて共同の所有からそれらを受け取ると、自らの妻のもとへと運んで行った。
§1.79.10τετοκυῖαν δὲ καταλαβὼν καὶ ἀχθομένην ὅτι νεκρὸν αὐτῇ τὸ βρέφος ἦν παραμυθεῖταί τε καὶ δίδωσιν ὑποβαλέσθαι τὰ παιδία πᾶσαν ἐξ ἀρχῆς διηγησάμενος τὴν κατασχοῦσαν αὐτὰ τύχην.
彼は、妻がちょうど出産を終えたものの、生まれた子が死んでいたために嘆き悲しんでいるのを見ると、彼女を慰め、それらの幼子を我が子として育てるように与え、彼らを襲った運命を最初から一部始終話して聞かせた。
αὐξομένοις δὲ αὐτοῖς ὄνομα τίθεται τῷ μὲν Ῥωμύλον, τῷ δὲ Ῥῶμον.
彼らが成長すると、一方にロミュロス、他方にロモスという名をつけた。
οἱ δὲ ἀνδρωθέντες γίνονται κατά τε ἀξίωσιν μορφῆς καὶ φρονήματος ὄγκον οὐ συοφορβοῖς καὶ βουκόλοις ἐοικότες, ἀλλʼ οἵους ἄν τις ἀξιώσειε τοὺς ἐκ βασιλείου τε φύντας γένους καὶ ἀπὸ δαιμόνων σπορᾶς γενέσθαι νομιζομένους, ὡς ἐν τοῖς πατρίοις ὕμνοις ὑπὸ Ῥωμαίων ἔτι καὶ νῦν ᾅδεται.
彼らは成人すると、容貌の気高さと精神の誇り高さにおいて、豚飼いや牛飼いに似ぬ者となり、まさに王家の血統から生まれ、神々の末裔であると信じられるにふさわしい人物となった。 それは、ローマ人によって祖国伝来の歌の中で今なお歌われている通りである。
§1.79.11βίος δʼ αὐτοῖς ἦν βουκολικὸς καὶ δίαιτα αὐτουργὸς ἐν ὄρεσι τὰ πολλὰ πηξαμένοις διὰ ξύλων καὶ καλάμων σκηνὰς αὐτορόφους·
彼らの暮らしは牧歌的であり、その生活は自活的なもので、大抵は山の中で、木や葦で自前で屋根を葺いた小屋を建てて暮らしていた。
ὧν ἔτι καὶ εἰς ἐμὲ ἦν τις τοῦ Παλλαντίου ἐπὶ τῆς πρὸς τὸν ἱππόδρομον στρεφούσης λαγόνος Ῥωμύλου λεγομένη, ἣν φυλάττουσιν ἱερὰν οἷς τούτων ἐπιμελὲς οὐδὲν ἐπὶ τὸ σεμνότερον ἐξάγοντες, εἰ δέ τι πονήσειεν ὑπὸ χειμῶνος ἢ χρόνου τὸ λεῖπον ἐξακούμενοι καὶ τῷ πρόσθεν ἐξομοιοῦντες εἰς δύναμιν.
その小屋の一つは、私の時代にいたるまで、競馬場に向かって傾斜しているパラティウムの側面に「ロミュロスの小屋」として残っていた。 これを、こうした用務を任されている者たちが聖なるものとして保存しており、いささかも壮麗なものに変えようとはせず、嵐や時間の経過によってどこか傷むことがあれば、欠損した部分を修復し、できる限り以前の姿に似せるようにしている。
§1.79.12ἐπεὶ δὲ ἀμφὶ τὰ ὀκτωκαίδεκα ἔτη γεγονότες ἦσαν ἀμφίλογόν τι περὶ τῆς νομῆς αὐτοῖς γίνεται πρὸς τοὺς Νεμέτορος βουκόλους, οἳ περὶ τὸ Αὐεντῖνον ὄρος ἀντικρὺ τοῦ Παλλαντίου κείμενον εἶχον τὰς βουστάσεις.
彼らが十八歳ほどになったとき、牧草地をめぐる争いが、彼らとヌミトルの牛飼いたちとの間に生じた。 彼らはパラティウムの真向かいにあるアウェンティヌスの丘の周辺に牛舎を持っていた。
ᾐτιῶντο δὲ ἀλλήλους ἑκάτεροι θαμινὰ ἢ τὴν μὴ προσήκουσαν ὀργάδα κατανέμειν ἢ τὴν κοινὴν μόνους διακρατεῖν ἢ ὅ τι δήποτε τύχοι.
双方はしばしば、相手が不当な牧草地で放牧しているとか、共有地を独占しているとか、その他何であれその時々の理由で互いを非難し合っていた。
ἐκ δὲ τῆς ἁψιμαχίας ταύτης ἐγένοντο πληγαί ποτε διὰ χειρῶν, εἶτα διʼ ὅπλων.
この小競り合いから、ついに殴り合いになり、さらには武器を用いた争いにまで発展した。
§1.79.13τραύματα δὲ πολλὰ πρὸς τῶν μειρακίων λαβόντες οἱ τοῦ Νεμέτορος καί τινας καὶ ἀπολέσαντες τῶν σφετέρων καὶ τῶν χωρίων ἤδη κατὰ κράτος ἐξειργόμενοι παρεσκευάζοντο δόλον τινὰ ἐπʼ αὐτούς.
ヌミトルの部下たちは、若者たちから多くの傷を負わされ、仲間を何人か失い、その土地から力ずくで追い払われるようになると、彼らに対して計略を準備した。
προλοχίσαντες δὴ τῆς φάραγγος τὸ ἀφανὲς καὶ συνθέμενοι τοῖς λοχῶσι τὰ μειράκια τὸν τῆς ἐπιθέσεως καιρὸν οἱ λοιποὶ κατὰ πλῆθος ἐπὶ τὰ μανδρεύματα αὐτῶν νύκτωρ ἐπέβαλον.
彼らは谷の目の届かない場所に待ち伏せを置き、待ち伏せしている者たちと、若者たちへの攻撃のタイミングを申し合わせると、残りの者たちは大勢で、夜間に彼らの囲いを急襲した。
Ῥωμύλος μὲν οὖν τὸν χρόνον τοῦτον ἐτύγχανεν ἅμα τοῖς ἐπιφανεστάτοις τῶν κωμητῶν πεπορευμένος εἴς τι χωρίον Καίνιναν ὀνομαζόμενον ἱερὰ ποιήσων ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ πάτρια·
ロミュロスは、ちょうどこの時、村の有力者たちとともに、共同体のために先祖伝来の犠牲式を執り行うために、カイニナと呼ばれる場所へ赴いていた。
§1.79.14Ῥῶμος δὲ τὴν ἔφοδον αὐτῶν αἰσθόμενος ἐξεβοήθει λαβὼν τὰ ὅπλα διαταχέων ὀλίγους τῶν ἐκ τῆς κώμης φθάσαντας καθʼ ἓν γενέσθαι παραλαβών.
一方、ロモスは彼らの襲撃に気づくと、武器を取って素早く救助に向かい、村の者のうち、すぐに一つに集まることのできた少数の人々を伴った。
κἀκεῖνοι οὐ δέχονται αὐτόν, ἀλλὰ φεύγουσιν ὑπαγόμενοι ἔνθα ἔμελλον ἐν καλῷ ὑποστρέψαντες ἐπιθήσεσθαι·
しかし、彼らは彼を迎え撃たず、有利な場所で反転して襲撃できるようにと逃げ出した。
ὁ δὲ Ῥῶμος κατʼ ἄγνοιαν τοῦ μηχανήματος ἄχρι πολλοῦ διώκων αὐτοὺς παραλλάττει τὸ λελοχισμένον χωρίον, κἀν τούτῳ ὅ τε λόχος ἀνίσταται καὶ οἱ φεύγοντες ὑποστρέφουσι.
ロモスは、その計略に気づかぬまま、長い間彼らを追跡したため、待ち伏せが配置されている場所を通り過ぎてしまった。 そのとき、待ち伏せしていた者たちが立ち上がり、逃げていた者たちも反転した。
κυκλωσάμενοι δὲ αὐτοὺς καὶ πολλοῖς ἀράττοντες λίθοις λαμβάνουσιν ὑποχειρίους.
彼らはロモスたちを包囲し、多くの石を投げつけて屈服させ、捕らえた。
ταύτην γὰρ εἶχον ἐκ τῶν δεσποτῶν τὴν παρακέλευσιν, ζῶντας αὐτοῖς τοὺς νεανίσκους κομίσαι.
というのも、主人たちから、若者たちを生け捕りにして連れてくるようにとの命令を受けていたからである。
οὕτω μὲν δὴ χειρωθεὶς ὁ Ῥῶμος ἀπήγετο.
このようにして、ロモスは制圧されて連行された。