§33Παρρησιάδης
ταῦτα οὐκ ἤνεγκα ὁρῶν ἔγωγε, ἀλλʼ ἤλεγχον αὐτοὺς καὶ διέκρινον ἀφʼ ὑμῶν·
パルレーシアデース私はこれらを目にして我慢がならず、彼らを論駁し、あなた方から区別したのです。
ὑμεῖς δέ, τιμᾶν ἐπὶ τούτοις δέον, εἰς δικαστήριόν με ἄγετε.
それなのにあなた方は、このことで私を称賛すべきであるのに、裁判に引き出すとは。
οὐκοῦν ἤν τινα καὶ τῶν μεμυημένων ἰδὼν ἐξαγορεύοντα ταῖν θεαῖν τὰ ἀπόρρητα καὶ ἐξορχούμενον ἀγανακτήσω καὶ διελέγξω, ἐμὲ τὸν ἀσεβοῦντα ἡγήσεσθε εἶναι;
それでは、もし私が秘儀伝授者の一人が二柱の女神の秘密を漏らし、あるいはそれを踊り狂って冒涜しているのを見て憤慨し、それを暴いたとしたら、あなた方は私をこそ不敬な者とみなすのでしょうか。
ἀλλʼ οὐ δίκαιον.
しかし、それは正しくありません。
ἐπεὶ καὶ οἱ ἀθλοθέται μαστιγοῦν εἰώθασιν, ἤν τις ὑποκριτὴς Ἀθηνᾶν ἢ Ποσειδῶνα ἢ τὸν Δία ὑποδεδυκὼς μὴ καλῶς ὑποκρίνηται μηδὲ κατʼ ἀξίαν τῶν θεῶν, καὶ οὐ δή που ὀργίζονται αὐτοῖς ἐκεῖνοι, διότι τὸν περικείμενον αὐτῶν τὰ προσωπεῖα καὶ τὸ σχῆμα ἐνδεδυκότα ἐπέτρεψαν παίειν τοῖς μαστιγοφόροις, ἀλλὰ καὶ ἥδοιντʼ ἄν, οἶμαι, μᾶλλον μαστιγουμένῳ·
というのも、競技委員たちもまた、役者の誰かがアテナやポセイドン、あるいはゼウスの役を引き受けておきながら、見事に演じず、神々の尊厳にふさわしくなく演じた場合には、鞭打つのが常だからです。 そして、神々は競技委員たちに対して、自分たちの仮面を身につけ、その衣装をまとっている者を鞭打ち係に打たせるのを許したからといって、決して腹を立てたりはしません。 それどころか、鞭打たれているのを見て、むしろ喜ぶことでしょう。
οἰκέτην μὲν γάρ τινα ἢ ἄγγελον μὴ δεξιῶς ὑποκρίνασθαι μικρὸν τὸ πταῖσμα, τὸν Δία δὲ ἢ τὸν Ἡρακλέα μὴ κατʼ ἀξίαν ἐπιδείξασθαι τοῖς θεαταῖς, ἀποτρόπαιον ὡς αἰσχρόν.
召使いや使者を下手に演じるのは小さな失敗ですが、ゼウスやヘラクレスを、観客に対してその威厳にふさわしくなく見せることは、忌まわしいほどに恥ずべきことだからです。
§34Παρρησιάδης
καὶ γὰρ αὖ καὶ τόδε πάντων ἀτοπώτατόν ἐστιν, ὅτι τοὺς μὲν λόγους ὑμῶν πάνυ ἀκριβοῦσιν οἱ πολλοὶ αὐτῶν, καθάπερ δὲ ἐπὶ τοῦτο μόνον ἀναγιγνώσκοντες αὐτοὺς καὶ μελετῶντες, ὡς τἀναντία ἐπιτηδεύοιεν, οὕτως βιοῦσιν.
パルレーシアデースさらにまた、何よりも奇妙なことは、彼らの大部分があなた方の言葉を非常に正確に極めておきながら、まるでただ正反対のことを実行するためだけにそれらを読み、学んでいるかのように生きていることです。
τὸ μὲν γὰρ βιβλίον χρημάτων φησὶ δεῖν καταφρονεῖν καὶ δόξης καὶ μόνον τὸ καλὸν ἀγαθὸν οἴεσθαι καὶ ἀόργητον εἶναι καὶ τῶν λαμπρῶν τούτων ὑπερορᾶν καὶ ἐξ ἰσοτιμίας αὐτοῖς διαλέγεσθαι, καλά, ὦ θεοί, καὶ σοφὰ καὶ θαυμάσια λέγον ὡς ἀληθῶς.
というのも、本は、富や名声を軽蔑すべきであり、美徳だけが善であると考え、怒りを持たず、これら世の華やかなものを超越して、それらと対等に対話すべきだと言っており、神々よ、本当に美しく、賢明で、素晴らしいことを語っています。
οἱ δὲ καὶ αὐτὰ ταῦτα ἐπὶ μισθῷ διδάσκουσιν καὶ τοὺς πλουσίους τεθήπασιν καὶ πρὸς τὸ ἀργύριον κεχήνασιν, ὀργιλώτεροι μὲν τῶν κυνιδίων ὄντες, δειλότεροι δὲ τῶν λαγωῶν, κολακικώτεροι δὲ τῶν πιθήκων, ἀσελγέστεροι δὲ τῶν ὄνων, ἁρπακτικώτεροι δὲ τῶν γαλῶν, φιλονεικότεροι δὲ τῶν ἀλεκτρυόνων.
しかし、彼らはまさにこれらの教えを報酬のために教え、富裕な者たちに羨望の眼差しを向け、金銭を求めて口をぽかんと開けています。 彼らは子犬よりも怒りっぽく、野ウサギよりも臆病で、猿よりもへつらい、ロバよりも放埒で、イタチよりも強欲で、雄鶏よりも好戦的です。
τοιγαροῦν γέλωτα ὀφλισκάνουσιν ὠθιζόμενοι ἐπʼ αὐτὰ καὶ περὶ τὰς τῶν πλουσίων πυλῶνας ἀλλήλους παραγκωνιζόμενοι καὶ δεῖπνα πολυάνθρωπα δειπνοῦντες καὶ ἐν αὐτοῖς τούτοις ἐπαινοῦντες φορτικῶς καὶ πέρα τοῦ καλῶς ἔχοντος ἐμφορούμενοι καὶ μεμψίμοιροι φαινόμενοι καὶ ἐπὶ τῆς κύλικος ἀτερπῆ καὶ ἀπῳδὰ φιλοσοφοῦντες καὶ τὸν ἄκρατον οὐ φέροντες·
それゆえ、彼らはそうしたご馳走を求めて押し合い、金持ちの門の周りで互いに肘を張り合って割り込み、多くの人が集まる宴会で食事をし、まさにその席で野卑にお世辞を言って称賛し、適度を超えて胃袋を満たし、不満げな様子を見せ、盃を交わしながら、興ざめで不調和な事柄について哲学を談じ、生酒に悪酔いするがゆえに、失笑を買っているのです。
οἱ ἰδιῶται δὲ ὁπόσοι πάρεισιν, γελῶσι δηλαδὴ καὶ καταπτύουσιν φιλοσοφίας, εἰ τοιαῦτα καθάρματα ἐκτρέφει.
同席している一般の人々はみな、当然のことながら、哲学がこのような人間のクズを育てているのかと、あざ笑い、哲学に唾を吐きかけるのです。
§35Παρρησιάδης
τὸ δὲ πάντων αἴσχιστον, ὅτι μηδενὸς δεῖσθαι λέγων ἕκαστος αὐτῶν, ἀλλὰ μόνον πλούσιον εἶναι τὸν σοφὸν κεκραγὼς μικρὸν ὕστερον προσελθὼν αἰτεῖ καὶ ἀγανακτεῖ μὴ λαβών, ὅμοιον ὡς εἴ τις ἐν βασιλικῷ σχήματι ὀρθὴν τιάραν ἔχων καὶ διάδημα καὶ τὰ ἄλλα ὅσα βασιλείας γνωρίσματα προσαιτοίη τῶν ὑποδεεστέρων δεόμενος.
パルレーシアデースそして何よりも恥ずべきことは、彼らの一人一人が、自分は何も必要としないと言い、ただ賢者だけが富んでいると大声で叫んでおきながら、少し後にはやってきて物乞いをし、得られないと憤慨することです。 それはまるで、王の衣装を身にまとい、直立したティアラや王冠など王権を象徴するすべてのものを身につけた者が、自分より身分の低い者たちに物をねだって物乞いをするようなものです。
ὅταν μὲν οὖν λαβεῖν αὐτοὺς δέῃ, πολὺς ὁ περὶ τοῦ κοινωνικὸν εἶναι δεῖν λόγος καὶ ὡς ἀδιάφορον ὁ πλοῦτος καί,
τί γὰρ τὸ χρυσίον ἢ τἀργύριον, οὐδὲν τῶν ἐν τοῖς αἰγιαλοῖς ψήφων διαφέρον;
それゆえ、彼らが受け取る必要があるときには、分かち合うこと(共同的であること)が必要だとか、富は道徳的にどうでもよいものであるとかいう議論が盛んに行われ、「金や銀が何だというのだ。 浜辺の小石と何ら変わりないではないか」などと言います。
ὅταν δέ τις ἐπικουρίας δεόμενος ἑταῖρος ἐκ παλαιοῦ καὶ φίλος ἀπὸ πολλῶν ὀλίγα αἰτῇ προσελθών, σιωπὴ καὶ ἀπορία καὶ ἀμαθία καὶ παλινῳδία τῶν δογμάτων πρὸς τὸ ἐναντίον·
ところが、助けを必要とする古くからの仲間や友人がやってきて、多くの中からほんの少しの援助を求めると、沈黙と困惑、知らんぷり、そして教義を正反対へと覆す前言撤回が起こります。
οἱ δὲ πολλοὶ περὶ φιλίας ἐκεῖνοι λόγοι καὶ ἡ ἀρετὴ καὶ τὸ καλὸν οὐκ οἶδα ὅποι ποτὲ οἴχεται ταῦτα ἀποπτάμενα πάντα, πτερόεντα ὡς ἀληθῶς ἔπη, μάτην ὁσημέραι πρὸς αὐτῶν ἐν ταῖς διατριβαῖς σκιαμαχούμενα.
そして、友情や美徳や善に関するあの数々の議論は、一体どこへ飛び去ってしまったのかわかりません。 すべてはまさに「翼ある言葉」として飛び去り、日々彼らの学塾で影に向かって空しく戦わされていた(シャドーボクシングされていた)にすぎないのです。
§36Παρρησιάδης
μέχρι γὰρ τούτου φίλος ἕκαστος αὐτῶν, εἰς ὅσον ἂν μὴ ἀργύριον ἢ χρυσίον ᾖ προκείμενον ἐν τῷ μέσῳ·
パルレーシアデース彼らのうちの誰もが、銀や金が目の前に差し出されない限りにおいてのみ、友人なのです。
ἢν δέ τις ὀβολὸν ἐπιδείξῃ μόνον, λέλυται μὲν ἡ εἰρήνη, ἄσπονδα δὲ κἀκήρυκτα πάντα, καὶ τὰ βιβλία ἐξαλήλιπται καὶ ἡ ἀρετὴ πέφευγεν.
しかし、誰かがたった1オボロスでも見せようものなら、平和は破られ、すべては休戦も使者もない宣戦ブ告なき戦争状態となり、書物は消し去られ、美徳は逃げ去ってしまいます。
οἷόν τι καὶ οἱ κύνες πάσχουσιν ἐπειδάν τις ὀστοῦν εἰς μέσους αὐτοὺς ἐμβάλῃ·
それはまるで、犬たちの真ん中に誰かが骨を投げ入れたときに彼らが起こす行動のようです。
ἀναπηδήσαντες δάκνουσιν ἀλλήλους καὶ τὸν προαρπάσαντα τὸ ὀστοῦν ὑλακτοῦσιν.
彼らは飛びかかって互いに噛み合い、骨を真っ先に奪い取った者に向かって吠え立てます。
λέγεται δὲ καὶ βασιλεύς τις Αἰγύπτιος πιθήκους ποτὲ πυρριχίζειν διδάξαι καὶ τὰ θηρία — μιμηλότατα δέ ἐστι τῶν ἀνθρωπίνων — ἐκμαθεῖν τάχιστα καὶ ὀρχεῖσθαι ἁλουργίδας ἀμπεχόμενα καὶ προσωπεῖα περικείμενα, καὶ μέχρι γε πολλοῦ εὐδοκιμεῖν τὴν θέαν, ἄχρι δὴ θεατής τις ἀστεῖος κάρυα ὑπὸ κόλπου ἔχων ἀφῆκεν εἰς τὸ μέσον·
また、あるエジプトの王がかつて、猿たちに武装踊りを踊るよう教え込んだと言われています。 そして、人間の仕草を最もよく模倣するこれら動物たちは、すぐにそれを習得し、紫の衣をまとい、仮面を身につけて踊り、その見世物は長い間大好評を博していましたが、ある小粋な観客が、懐に隠し持っていたナッツを彼らの真ん中に投げ入れるまでのことでした。
οἱ δὲ πίθηκοι ἰδόντες καὶ ἐκλαθόμενοι τῆς ὀρχήσεως, τοῦθʼ ὅπερ ἦσαν, πίθηκοι ἐγένοντο ἀντὶ πυρριχιστῶν καὶ συνέτριβον τὰ προσωπεῖα καὶ τὴν ἐσθῆτα κατερρήγνυον καὶ ἐμάχοντο περὶ τῆς ὀπώρας πρὸς ἀλλήλους, τὸ δὲ σύνταγμα τῆς πυρρίχης διελέλυτο καὶ κατεγελᾶτο ὑπὸ τοῦ θεάτρου.
猿たちはそれを見るや、踊りのことなど忘れてしまい、武装踊り手から本来の姿であるただの猿に戻り、仮面を粉々に砕き、衣服を引き裂き、果物をめぐって互いに争い始めました。 こうして武装踊りの一糸乱れぬ隊列は崩壊し、観客席全体から嘲笑を買うことになったのです。