§19Ἑρμῆς
τί σοι τοὔνομα;
Ἑρμῆς お前の名前は何か?
Ἀγοράστης
Δίων Συρακούσιος.
Ἀγοράστης シラクサのディオンだ。
Ἑρμῆς
ἄγε λαβὼν ἀγαθῇ τύχῃ.
Ἑρμῆς では、幸運を祈って連れて行くがよい。
τὸν Ἐπικούρειον σὲ ἤδη καλῶ.
さて、次はエピクロス派の者を呼び出す。
τίς ὠνήσεται τοῦτον;
誰がこの男を買うか?
ἔστι μὲν τοῦ γελῶντος ἐκείνου μαθητὴς καὶ τοῦ μεθύοντος, οὓς μικρῷ πρόσθεν ἀπεκηρύττομεν.
彼は、先ほど売りに出したあの笑う男と酔っ払った男の弟子である。
ἓν δὲ πλέον οἶδεν αὐτῶν, παρʼ ὅσον δυσσεβέστερος τυγχάνει·
だが彼らより一つ余計に知っている。 それだけ不信心なのだ。
τὰ δὲ ἄλλα ἡδὺς καὶ λιχνείᾳ φίλος.
それ以外は愉快で、美食の友である。
Ἀγοράστης
τίς ἡ τιμή;
Ἀγοράστης 価格はいくらか?
Ἑρμῆς
δύο μναῖ.
Ἑρμῆς 2ムナだ。
Ἀγοράστης
λάμβανε·
Ἀγοράστης 受け取れ。
τὸ δεῖνα δέ, ὅπως εἰδῶ, τίσι χαίρει τῶν ἐδεσμάτων;
ところで、私が知っておくために聞くが、彼はどのような食べ物を好むのか?
Ἑρμῆς
τὰ γλυκέα σιτεῖται καὶ τὰ μελιτώδη καὶ μάλιστά γε τὰς ἰσχάδας.
Ἑρμῆς 甘いもの、蜂蜜入りのもの、そして特に干しイチジクを食べる。
Ἀγοράστης
χαλεπὸν οὐδέν·
Ἀγοράστης 何も難しいことはない。
ὠνησόμεθα γὰρ αὐτῷ παλάθας τῶν Καρικῶν.
カリア産の干しイチジクの菓子を買ってやればよいのだから。
§20Ζεύς
ἄλλον κάλει, τὸν ἐν χρῷ κουρίαν ἐκεῖνον, τὸν σκυθρωπόν, τὸν ἀπὸ τῆς στοᾶς.
Ζεύς 別の者を呼べ。 あの、髪を根元から刈り上げた、むっつりした、ストア派の男だ。
Ἑρμῆς
εὖ λέγεις·
Ἑρμῆς おっしゃる通りです。
ἐοίκασι γὰρ πολύ τι πλῆθος αὐτὸν περιμένειν τῶν ἐπὶ τὴν ἀγορὰν ἀπηντηκότων.
市場に集まった人々のうち、非常に多くの群衆が彼を待ち望んでいるようですから。
αὐτὴν τὴν ἀρετὴν πωλῶ, τῶν βίων τὸν τελειότατον.
徳そのものを売りに出します、生活のうちで最も完璧なものを。
τίς ἅπαντα μόνος εἰδέναι θέλει;
誰が、ただ一人ですべてを知ることを望みますか?
Ἀγοράστης
πῶς τοῦτο φής;
Ἀγοράστης それはどういうことか?
Ἑρμῆς
ὅτι μόνος οὗτος σοφός, μόνος καλός, μόνος δίκαιος ἀνδρεῖος βασιλεὺς ῥήτωρ πλούσιος νομοθέτης καὶ τὰ ἄλλα ὁπόσα ἐστίν.
Ἑρμῆς なぜなら、彼だけが賢者であり、彼だけが美しく、彼だけが正しく、勇敢であり、王であり、弁論家であり、富者であり、立法者であり、その他すべての存在であるからです。
Ἀγοράστης
οὐκοῦν καὶ μάγειρος μόνος, καὶ νὴ Δία γε σκυτοδέψης ἢ τέκτων καὶ τὰ τοιαῦτα;
Ἀγοράστης それなら、彼だけが料理人でもあり、ゼウスにかけて、革なめし職人や大工などでもあるのだな?
Ἑρμῆς
ἔοικεν.
Ἑρμῆς そのようですね。
§21Ἀγοράστης
ἐλθέ, ὦγαθέ, καὶ λέγε πρὸς τὸν ὠνητὴν ἐμὲ ποῖός τις εἶ, καὶ πρῶτον εἰ οὐκ ἄχθῃ πιπρασκόμενος καὶ δοῦλος ὤν.
Ἀγοράστης 来なさい、我が友よ。 そして買い手である私に、お前がどのような者か言ってくれ。 まず、売られて奴隷になることを不満に思わないのか?
Χρύσιππος
οὐδαμῶς·
Χρύσιππος 決して。
οὐ γὰρ ἐφʼ ἡμῖν ταῦτά ἐστιν.
そのようなことは我々の権能の内ではないからだ。
ἃ δὲ οὐκ ἐφʼ ἡμῖν, ἀδιάφορα εἶναι συμβέβηκεν.
我々の権能の内にないものは、どうあっても「どうでもよいもの(アディアフォラ)」なのだ。
Ἀγοράστης
οὐ μανθάνω ᾗ καὶ λέγεις.
Ἀγοράστης お前の言う意味がわからない。
Χρύσιππος
τί φής;
Χρύσιππος 何と言った?
οὐ μανθάνεις ὅτι τῶν τοιούτων τὰ μέν ἐστι προηγμένα, τὰ δʼ ἀνάπαλιν ἀποπροηγμένα;
このような事柄のうち、あるものは「好ましいもの(プロエーグメナ)」であり、反対に他のものは「好ましくないもの(アポプロエーグメナ)」であることを知らないのか?
Ἀγοράστης
οὐδὲ νῦν μανθάνω.
Ἀγοράστης 今でもわからない。
Χρύσιππος
εἰκότως·
Χρύσιππος 当然だ。
οὐ γὰρ εἶ συνήθης τοῖς ἡμετέροις ὀνόμασιν οὐδὲ τὴν καταληπτικὴν φαντασίαν ἔχεις, ὁ δὲ σπουδαῖος ὁ τὴν λογικὴν θεωρίαν ἐκμαθὼν οὐ μόνον ταῦτα οἶδεν, ἀλλὰ καὶ σύμβαμα καὶ παρασύμβαμα ὁποῖα καὶ ὁπόσον ἀλλήλων διαφέρει.
お前は我々の用語に慣れておらず、把握的印象を持っていないからだ。 だが、論理的探究を学び取った優れた人は、これらを知っているだけでなく、付帯事象と随伴事象がどのようなものであり、互いにどれほど異なっているかも知っている。
Ἀγοράστης
πρὸς τῆς σοφίας, μὴ φθονήσῃς κἂν τοῦτο εἰπεῖν, τί τὸ σύμβαμα καὶ τὸ παρασύμβαμα·
Ἀγοράστης 知恵にかけてお願いだ、どうかこれを話すのを惜しまないでくれ。 付帯事象と随伴事象とは何なのか。
καὶ γὰρ οὐκ οἶδʼ ὅπως ἐπλήγην ὑπὸ τοῦ ῥυθμοῦ τῶν ὀνομάτων.
それらの言葉の響きの心地よさに、私はどういうわけかすっかり打たれてしまったのだ。
Χρύσιππος
ἀλλʼ οὐδεὶς φθόνος·
Χρύσιππος いや、惜しむことなどない。
ἢν γάρ τις χωλὸς ὢν αὐτῷ ἐκείνῳ τῷ χωλῷ ποδὶ προσπταίσας λίθῳ τραῦμα ἐξ ἀφανοῦς λάβῃ, ὁ τοιοῦτος εἶχε μὲν δήπου σύμβαμα τὴν χωλείαν, τὸ τραῦμα δὲ παρασύμβαμα προσέλαβεν.
もし、ある足の不自由な人が、まさにその不自由な足で石につまずき、予期せぬ傷を負ったとしたら、そのような人にとって、跛行は確かに付帯事象であり、傷を負ったことは随伴事象として付け加わったのだ。
§22Ἀγοράστης
ὢ τῆς ἀγχινοίας·
Ἀγοράστης なんと抜け目のない知恵だ。
τί δὲ ἄλλο μάλιστα φὴς εἰδέναι;
他には特に何を知っていると言うのか?
Χρύσιππος
τὰς τῶν λόγων πλεκτάνας αἷς συμποδίζω τοὺς προσομιλοῦντας καὶ ἀποφράττω καὶ σιωπᾶν ποιῶ, φιμὸν ἀτεχνῶς αὐτοῖς περιτιθείς·
Χρύσιππος 対話する者たちを絡め捕り、言葉を塞ぎ、沈黙させる議論の罠である。 彼らに全くの口輪をはめてしまうのだ。
ὄνομα δὲ τῇ δυνάμει ταύτῃ ὁ ἀοίδιμος συλλογισμός.
この能力の名前こそ、かの名高き三段論法である。
Ἀγοράστης
Ἡράκλεις, ἄμαχόν τινα καὶ βίαιον λέγεις.
Ἀγοράστης ヘラクレスよ、何とも恐るべき、暴力的なものを言うな。
Χρύσιππος
σκόπει γοῦν·
Χρύσιππος では、考えてみよ。
ἔστι σοι παιδίον;
お前には幼い子がいるか?
Ἀγοράστης
τί μήν;
Ἀγοράστης もちろんいるとも。
Χρύσιππος
τοῦτο ἤν πως κροκόδειλος ἁρπάσῃ πλησίον τοῦ ποταμοῦ πλαζόμενον εὑρών, κᾆτά σοι ἀποδώσειν ὑπισχνῆται αὐτό, ἢν εἴπῃς τἀληθὲς ὅ τι δέδοκται αὐτῷ περὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ βρέφους, τί φήσεις αὐτὸν ἐγνωκέναι;
Χρύσιππος もしその子が、川の近くをさまよっているところをワニに捕らえられたとして、そのワニが、もしお前が、赤ん坊を返還することについてワニ自身にどのような決意があるか、真実を言うならば、その子を返してやると約束したとする。 お前はワニがどう決意したと言うか?
Ἀγοράστης
δυσαπόκριτον ἐρωτᾷς.
Ἀγοράστης 答えにくいことを問うな。
ἀπορῶ γὰρ ὁπότερον εἰπὼν ἀπολάβοιμι.
どちらを言えば取り戻せるか途方に暮れてしまう。
ἀλλὰ σὺ πρὸς Διὸς ἀποκρινάμενος ἀνάσωσαί μοι τὸ παιδίον, μὴ καὶ φθάσῃ αὐτὸ καταπιών.
だがお前、ゼウスにかけて、代わりに答えて私の子供を救い出してくれ、ワニが先に子供を飲み込んでしまわないうちに。
Χρύσιππος
θάρρει·
Χρύσιππος 安心せよ。
καὶ ἄλλα γάρ σε διδάξομαι θαυμασιώτερα.
他にもさらに驚くべきことを教えてやろうから。
Ἀγοράστης
τὰ ποῖα;
Ἀγοράστης どのようなことだ?
Χρύσιππος
τὸν θερίζοντα καὶ τὸν κυριεύοντα καὶ ἐπὶ πᾶσι τὴν Ἠλέκτραν καὶ τὸν ἐγκεκαλυμμένον.
Χρύσιππος 刈り取る者、支配する者、そして何よりもエレクトラと覆いをかけられた者だ。
Ἀγοράστης
τίνα τοῦτον τὸν ἐγκεκαλυμμένον ἢ τίνα τὴν Ἠλέκτραν λέγεις;
Ἀγοράστης その覆いをかけられた者とは誰のことか、またエレクトラとは誰のことか?
Χρύσιππος
Ἠλέκτραν μὲν ἐκείνην τὴν πάνυ, τὴν Ἀγαμέμνονος, ἣ τὰ αὐτὰ οἶδέ τε ἅμα καὶ οὐκ οἶδε·
Χρύσιππος エレクトラとは、あのアガメムノンの高名な娘のことで、彼女は同じことを同時に知っており、かつ知らない。
παρεστῶτος γὰρ αὐτῇ τοῦ Ὀρέστου ἔτι ἀγνῶτος οἶδε μὲν Ὀρέστην, ὅτι ἀδελφὸς αὐτῆς, ὅτι δὲ οὗτος Ὀρέστης ἀγνοεῖ.
というのも、オレステスがまだ見知らぬ者として彼女の傍らに立っているとき、彼女はオレステスが自分の兄弟であることは知っているが、この目の前の人物がオレステスであることは知らないからだ。
τὸν δʼ αὖ ἐγκεκαλυμμένον καὶ πάνυ θαυμαστὸν ἀκούσῃ λόγον·
また一方、覆いをかけられた者については、極めて驚くべき議論を聞くことになるだろう。
ἀπόκριναι γάρ μοι, τὸν πατέρα οἶσθα τὸν σεαυτοῦ;
私に答えよ、お前は自分の父親を知っているか?
Ἀγοράστης
ναί.
Ἀγοράστης ああ。
Χρύσιππος
τί οὖν; ἤν σοι παραστήσας τινὰ ἐγκεκαλυμμένον ἔρωμαι, τοῦτον οἶσθα;
Χρύσιππος では、もし私がお前の傍らに、顔に覆いをかけられた者を立たせて「この者を知っているか?
τί φήσεις;
」と問うたら、お前は何と言うか?
Ἀγοράστης
δηλαδὴ ἀγνοεῖν.
Ἀγοράστης 明らかに、知らないと言うだろう。