Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §5.4.1-5.4.7

クヤネの泉の起源と二柱の女神の伝播および祭礼

326 / 406 箇所 · ギリシア語

要旨

コレの領地であるエンナと、クヤネの泉の起源について語られ、デメテルが世界を巡ってアテナイ人に小麦を伝え、エレウシスの秘儀が始まった経緯、およびシケリアにおける二柱の女神の祝祭の時期と慣習が説明される。

§5.4.1ὁμοίως δὲ ταῖς προειρημέναις δυσὶ θεαῖς καὶ τὴν Κόρην λαχεῖν τοὺς περὶ τὴν Ἔνναν λειμῶνας·
前述の二柱の女神と同様に、コレもまたエンナの周辺の野原を(領地として)得た。
πηγὴν δὲ μεγάλην αὐτῇ καθιερωθῆναι ἐν τῇ Συρακοσίᾳ τὴν ὀνομαζομένην Κυάνην.
そして、シュラクサイの地において、クヤネと呼ばれる大きな泉が彼女に捧げられた。
§5.4.2τὸν γὰρ Πλούτωνα μυθολογοῦσι τὴν ἁρπαγὴν ποιησάμενον ἀποκομίσαι τὴν Κόρην ἐφʼ ἅρματος πλησίον τῶν Συρακουσῶν, καὶ τὴν γῆν ἀναρρήξαντα αὐτὸν μὲν μετὰ τῆς ἁρπαγείσης δῦναι καθʼ ᾅδου, πηγὴν δʼ ἀνεῖναι τὴν ὀνομαζομένην Κυάνην, πρὸς ᾗ κατʼ ἐνιαυτὸν οἱ Συρακόσιοι πανήγυριν ἐπιφανῆ συντελοῦσι, καὶ θύουσιν οἱ μὲν ἰδιῶται τὰ ἐλάττω τῶν ἱερείων, δημοσίᾳ δὲ ταύρους βυθίζουσιν ἐν τῇ λίμνῃ, ταύτην τὴν θυσίαν καταδείξαντος Ἡρακλέους καθʼ ὃν καιρὸν τὰς Γηρυόνου βοῦς ἐλαύνων περιῆλθε πᾶσαν Σικελίαν.
というのも、プルトンが誘拐を行い、戦車でコレをシュラクサイの近くへと連れ去り、自ら大地を切り裂き、誘拐した娘とともに冥府へと下り、クヤネと呼ばれる泉を湧き出させた、と彼らは神話に語っているからである。 その泉の傍らで、シュラクサイの人々は毎年、盛大な祭礼を執り行い、個人としてはより小さな犠牲獣を捧げ、公的には湖に雄牛を沈めて犠牲を捧げる。 この犠牲の儀式は、ヘラクレスがゲリュオネスの牛を追ってシケリア全体を巡った時期に、彼が定めたものである。
§5.4.3μετὰ δὲ τὴν τῆς Κόρης ἁρπαγὴν μυθολογοῦσι τὴν Δήμητραν μὴ δυναμένην ἀνευρεῖν τὴν θυγατέρα λαμπάδας ἐκ τῶν κατὰ τὴν Αἴτνην κρατήρων ἀναψαμένην ἐπελθεῖν ἐπὶ πολλὰ μέρη τῆς οἰκουμένης, τῶν δʼ ἀνθρώπων τοὺς μάλιστʼ αὐτὴν προσδεξαμένους εὐεργετῆσαι τὸν τῶν πυρῶν καρπὸν ἀντιδωρησαμένην.
また、コレの誘拐の後、デメテルが娘を見つけ出すことができず、アイトネの火口から松明に火を灯し、居住世界の多くの地域を巡り歩き、人間たちのうち彼女を最も温かく迎え入れた者たちに、小麦の果実をお返しとして与えて恵みを施した、と彼らは神話に語っている。
§5.4.4φιλανθρωπότατα δὲ τῶν Ἀθηναίων ὑποδεξαμένων τὴν θεόν, πρώτοις τούτοις μετὰ τοὺς Σικελιώτας δωρήσασθαι τὸν τῶν πυρῶν καρπόν·
アテナイ人が最も親切に女神を迎え入れたので、シケリア人に次いで、彼らに最初に小麦の果実を贈った。
ἀνθʼ ὧν ὁ δῆμος οὗτος περιττότερον τῶν ἄλλων ἐτίμησαν τὴν θεὸν θυσίαις τʼ ἐπιφανεστάταις καὶ τοῖς ἐν Ἐλευσῖνι μυστηρίοις, ἃ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀρχαιότητος καὶ ἁγνείας ἐγένετο πᾶσιν ἀνθρώποις περιβόητα.
それに対して、この民は他の人々よりも格別に、極めて盛大な犠牲式とエレウシスの秘儀によって女神を崇めたが、それらの秘儀はその極めて高い古さと神聖さのゆえに、すべての人々の間で広く知れ渡るものとなった。
παρὰ δὲ τῶν Ἀθηναίων πολλοὶ μεταλαβόντες τῆς ἐκ τοῦ σίτου φιλανθρωπίας, καὶ τοῖς πλησιοχώροις μεταδιδόντες τοῦ σπέρματος, ἐπλήρωσαν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην.
そして、多くの人々がアテナイ人から穀物という恩恵を分け与えられ、隣国の人々に種子を分かち合うことで、居住世界全体を満たした。
§5.4.5οἱ δὲ κατὰ τὴν Σικελίαν, διὰ τὴν τῆς Δήμητρος καὶ Κόρης πρὸς αὐτοὺς οἰκειότητα πρῶτοι τῆς εὑρέσεως τοῦ σίτου μεταλαβόντες, ἑκατέρᾳ τῶν θεῶν κατέδειξαν θυσίας καὶ πανηγύρεις, ἐπωνύμους αὐταῖς ποιήσαντες καὶ τῷ χρόνῳ διασημήναντες τὰς δοθείσας δωρεάς.
一方、シケリアの住民たちは、デメテルとコレの自分たちに対する親密さのゆえに、小麦の発見を最初に授かったので、これら二柱の女神のそれぞれに対して犠牲式と祭礼を制定し、それらを彼女たちの名にちなんだものとし、またその開催時期によって、与えられた贈り物を記念した。
§5.4.6τῆς μὲν γὰρ Κόρης τὴν καταγωγὴν ἐποιήσαντο περὶ τὸν καιρὸν ἐν ᾧ τὸν τοῦ σίτου καρπὸν τελεσιουργεῖσθαι συνέβαινε, καὶ ταύτην τὴν θυσίαν καὶ πανήγυριν μετὰ τοσαύτης ἁγνείας καὶ σπουδῆς ἐπιτελοῦσιν ὅσης εἰκός ἐστι τοὺς τῇ κρατίστῃ δωρεᾷ προκριθέντας τῶν ἄλλων ἀνθρώπων ἀποδιδόναι τὰς χάριτας·
というのも、彼らはコレの「帰還」を、小麦の果実が成熟する時期に行うこととし、この犠牲式と祭礼を、他のすべての人々に先んじて最も優れた恩恵を与えられるよう選ばれた者たちが感謝を捧げるにふさわしいほどの、それほどまでの敬虔さと熱意をもって執り行っているからである。
§5.4.7τῆς δὲ Δήμητρος τὸν καιρὸν τῆς θυσίας προέκριναν ἐν ᾧ τὴν ἀρχὴν ὁ σπόρος τοῦ σίτου λαμβάνει, ἐπὶ δʼ ἡμέρας δέκα πανήγυριν ἄγουσιν ἐπώνυμον τῆς θεοῦ ταύτης, τῇ τε λαμπρότητι τῆς παρασκευῆς μεγαλοπρεπεστάτην καὶ τῇ διασκευῇ μιμούμενοι τὸν ἀρχαῖον βίον.
一方、デメテルの犠牲式の時期としては、小麦の種播きが始まる時期を彼らは選び、10日間にわたり、この女神の名にちなんだ祭礼を催すが、それは準備の華やかさにおいて極めて壮麗であり、またその設えにおいて古代の生活を模倣している。
ἔθος δʼ ἐστὶν αὐτοῖς ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις αἰσχρολογεῖν κατὰ τὰς πρὸς ἀλλήλους ὁμιλίας διὰ τὸ τὴν θεὸν ἐπὶ τῇ τῆς Κόρης ἁρπαγῇ λυπουμένην γελάσαι διὰ τὴν αἰσχρολογίαν.
また、これらの日々の間、互いの会話において卑猥な言葉を口にすることが彼らの慣習となっているが、それは、女神がコレの誘拐のために悲しんでいた時、卑猥な言葉によって笑ったからである。

語釈・文法注

  1. 5.4.1λαχεῖν — 対格不定詞。前章から続く間接話法の動詞(λέγουσι または μυθολογοῦσι)の支配下にあり、意味上の主語は τὴν Κόρην である。続く καθιερωθῆναι も同様の構造をとる。
  2. 5.4.2καταδείξαντος Ἡρακλέους — 属格絶対(現在分詞・男性単数属格と名詞)。ここでは時の副詞節(「ヘラクレスが〜を定めた時に」)または原因(「〜を定めたために」)として機能している。
  3. 5.4.4ἐτίμησαν — 動詞の複数形。主語である ὁ δῆμος οὗτος(この民)が形の上では単数集合名詞であるが、意味上の複数性を反映した「意味による一致」(constructio ad sensum)によるものである。
  4. 5.4.6τοὺς τῇ κρατίστῃ δωρεᾷ προκριθέντας — 名詞化した分詞句。後続する不定詞 ἀποδιδόναι(報いること、感謝を返すこと)の意味上の主語となる対格である。
  5. 5.4.7διὰ τὸ τὴν θεὸν ἐπὶ τῇ τῆς Κόρης ἁρπαγῇ λυπουμένην γελάσαι — 原因を表す前置詞 διά + 中性単数属格冠詞 τό + 不定詞 γελάσαι(笑ったこと)の構成。不定詞の意味上の主語は対格の τὴν θεόν(女神が)であり、現在分詞 λυπουμένην(悲しんでいた)がそれに一致している。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §5.4.1-5.4.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:5.4.1-5.4.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。