Humanitext Reader

シケリアのディオドロス · 歴史叢書 §2.26.1-2.26.9

反乱軍の逆転勝利とニノス包囲の始まり

126 / 406 箇所 · ギリシア語

要旨

バクトリア軍の合流により勢力を増した反乱軍は、油断していたアッシリア軍を急襲して勝利し、アッシリア王サルダナパロスを首都ニノスに追い詰め、包囲戦に持ち込む。

§2.26.1μετακληθέντων οὖν πάντων πάλιν καὶ τὸν ὡρισμένον χρόνον ἀναμεινάντων, ἧκέ τις ἀπαγγέλλων διότι δύναμις ἐκ τῆς Βακτριανῆς ἀπεσταλμένη τῷ βασιλεῖ πλησίον ἐστὶ πορευομένη κατὰ σπουδήν.
そこで全員が再び呼び戻され、定められた時間を待ち終えると、バクトリアから王のもとへ派遣された軍勢が、急ぎ進軍して近くに来ているということを報告する者がやって来た。
§2.26.2ἔδοξεν οὖν τοῖς περὶ τὸν Ἀρβάκην ἀπαντῆσαι τοῖς στρατηγοῖς τὴν ταχίστην ἀναλαβόντας τῶν στρατιωτῶν τοὺς κρατίστους καὶ μάλιστʼ εὐζώνους, ὅπως, ἂν μὴ διὰ τῶν λόγων τοὺς Βακτριανοὺς δύνωνται πεῖσαι συναποστῆναι, τοῖς ὅπλοις βιάσωνται μετασχεῖν τῶν αὐτῶν ἐλπίδων.
そこで、アルバケスの一行は、もし言葉によってバクトリア人たちを説得して共同で反乱を起こさせることができないならば、武力によって同じ希望を共有させようと、兵士たちの中から最も精強で最も身軽な者たちを率いて、できるだけ速やかにその将軍たちを迎え撃つことに決めた。
§2.26.3τέλος δὲ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν ἀσμένως ὑπακουσάντων τὸ μὲν πρῶτον τῶν ἡγεμόνων, ἔπειτα καὶ τῆς ὅλης δυνάμεως, πάντες ἐν ταὐτῷ κατεστρατοπέδευσαν.
そして、ついには、最初は将軍たちが、次いで全軍勢もが、自由(への呼びかけ)に喜んで応じたので、全員が同じ場所に陣を張った。
§2.26.4ὅτε δὴ συνέβη τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων τὴν μὲν ἀπόστασιν τῶν Βακτριανῶν ἀγνοοῦντα, ταῖς δὲ προγεγενημέναις εὐημερίαις μετεωρισθέντα, τραπῆναι πρὸς ἄνεσιν, καὶ τοῖς στρατιώταις διαδοῦναι πρὸς εὐωχίαν ἱερεῖα καὶ πλῆθος οἴνου τε καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτηδείων.
その時ちょうど、アッシリアの王はバクトリア人たちの反乱を知らず、それまでに生じた勝利に気を大きくして、享楽へと向かい、兵士たちに宴会のために犠牲獣や大量のワイン、その他の必需品を分配していた。
διόπερ τῆς δυνάμεως ἁπάσης ἑστιωμένης, οἱ περὶ τὸν Ἀρβάκην παρά τινων αὐτομόλων πυθόμενοι τὴν ἐν τῇ παρεμβολῇ τῶν πολεμίων ῥᾳθυμίαν καὶ μέθην, νυκτὸς ἀπροσδοκήτως τὴν ἐπίθεσιν ἐποιήσαντο.
それゆえ、全軍勢が宴に興じている時に、アルバケスの一行は、一部の脱走兵から敵の陣営における怠惰と泥酔について聞き知ると、夜間に不意の攻撃を仕掛けた。
§2.26.5προσπεσόντες δὲ συντεταγμένοι μὲν ἀσυντάκτοις, ἕτοιμοι δʼ ἀπαρασκεύοις, τῆς τε παρεμβολῆς ἐκράτησαν καὶ τῶν στρατιωτῶν πολλοὺς ἀνελόντες τοὺς ἄλλους μέχρι τῆς πόλεως κατεδίωξαν.
そして、整然とした彼らが無秩序な敵に、準備の整った彼らが準備のない敵に襲いかかり、陣営を制圧して、多くの兵士を殺害し、残りの者たちを都市まで追い詰めた。
§2.26.6μετὰ δὲ ταῦτα ὁ μὲν βασιλεὺς Γαλαιμένην τὸν ἀδελφὸν τῆς γυναικὸς ἀποδείξας στρατηγόν, αὐτὸς τῶν κατὰ τὴν πόλιν ἐπιμέλειαν ἐποιεῖτο· οἱ δʼ ἀποστάται κατὰ τὸ πεδίον τὸ πρὸ τῆς πόλεως παραταξάμενοι δυσὶ μάχαις ἐνίκησαν τοὺς Ἀσσυρίους, καὶ τόν τε Γαλαιμένην ἀνεῖλον καὶ τῶν ἀντιταξαμένων τοὺς μὲν ἐν τῇ φυγῇ κατέσφαξαν, τοὺς δʼ ἀποκλεισθέντας τῆς εἰς τὴν πόλιν ἐπανόδου καὶ συναναγκασθέντας ἑαυτοὺς ῥιπτεῖν εἰς τὸν Εὐφράτην ποταμὸν πλὴν ὀλίγων ἅπαντας ἀνεῖλον.
この後、王は妻の兄弟であるガライメネスを将軍に任命し、自身は都市の中の配慮に当たっていたが、反乱者たちは都市の前の平原に布陣して、2度の戦いでアッシリア人に勝利し、ガライメネスを殺害するとともに、敵対した者たちのうち、ある者たちを逃走中に虐殺し、他の、都市への帰還を阻まれ、ユーフラテス川に身を投じることを余儀なくされた者たちを、数人を除いて全員殺害した。
§2.26.7τοσοῦτο δὲ πλῆθος ἦν τῶν φονευθέντων ὥστε τὸ φερόμενον ῥεῦμα κραθὲν αἵματι τὴν χρόαν ἐφʼ ἱκανὸν τόπον μεταβαλεῖν.
殺害された者の数は非常に多かったので、流れる川は血と混ざり合って、かなりの距離にわたってその色を変えるほどであった。
ἔπειτα τοῦ βασιλέως συγκλεισθέντος εἰς πολιορκίαν πολλὰ τῶν ἐθνῶν ἀφίστατο, ἑκάστου πρὸς τὴν ἐλευθερίαν αὐτομολοῦντος.
その後、王が閉じ込められて包囲されると、多くの諸民族が離反し、それぞれが自由を求めて投降した。
§2.26.8ὁ δὲ Σαρδανάπαλλος ὁρῶν τὴν ὅλην βασιλείαν ἐν τοῖς μεγίστοις οὖσαν κινδύνοις, τοὺς μὲν υἱοὺς τρεῖς ὄντας καὶ θυγατέρας δύο μετὰ πολλῶν χρημάτων εἰς Παφλαγονίαν ἀπέστειλε πρὸς Κότταν τὸν ἔπαρχον, ὄντα τῶν ἀρχομένων εὐνούστατον, αὐτὸς δὲ βιβλιαφόρους ἀποστείλας πρὸς ἅπαντας τοὺς ὑπʼ αὐτὸν τεταγμένους μετεπέμπετο δυνάμεις καὶ τὰ πρὸς τὴν πολιορκίαν παρεσκευάζετο.
しかしサルダナパロスは、王国全体が極めて大きな危険に瀕しているのを見て、3人の息子と2人の娘を、多額の財宝とともに、配下の中で最も忠実な属領の支配者コッタスのもとへ、パフラゴニアへと送り出した。 自身は、自らの支配下にある者たちすべてに書状を持たせた伝令を送り出して軍勢を招集し、包囲戦に備えた準備を整えていた。
§2.26.9ἦν δʼ αὐτῷ λόγιον παραδεδομένον ἐκ προγόνων ὅτι τὴν Νίνον οὐδεὶς ἑλεῖ κατὰ κράτος, ἐὰν μὴ πρότερον ὁ ποταμὸς τῇ πόλει γένηται πολέμιος.
ところで、彼には先祖から伝わる神託があり、それは「川がまず都市の敵とならない限り、何者もニノスを武力で攻略することはできない」というものであった。
ὑπολαμβάνων οὖν τοῦτο μηδέποτε ἔσεσθαι, ταῖς ἐλπίσι ἀντεῖχε, διανοούμενος ὑπομένειν τὴν πολιορκίαν καὶ τὰ παρὰ τῶν ὑποτεταγμένων ἀποσταλησόμενα στρατόπεδα προσδέχεσθαι.
それゆえ、このようなことは決して起こらないと考え、彼は希望を失わず持ちこたえ、包囲戦を耐え忍び、配下の者たちから送られてくる軍勢を待つ心づもりでいた。

語釈・文法注

  1. 2.26.2ἀναλαβόντας — 主節の主語としての「アルバケスの一行」は与格(τοῖς περὶ τὸν Ἀρβάκην)で表現されているが、不定詞 ἀπαντῆσαι の意味上の主語が、対格不定詞構文の規範に従って対格複数(ἀναλαβόντας)に引きずられている。
  2. 2.26.4ὅτε δὴ συνέβη τὸν βασιλέα — 非人称動詞 συνέβη に対格不定詞(τὸν βασιλέα... τραπῆναι)が続く構造。「王が〜という事態になった時ちょうど」と訳される。
  3. 2.26.5συντεταγμένοι μὲν ἀσυντάκτοις, ἕτοιμοι δʼ ἀπαρασκεύοις — 主格複数(συντεταγμένοι, ἕτοιμοι)が襲撃側(反乱軍)を、与格複数(ἀσυντάκτοις, ἀπαρασκεύοις)が被襲撃側(アッシリア軍、分詞 προσπεσόντες の支配格)を指す、極めて緊密な対比表現。
  4. 2.26.9ἑλεῖ — 動詞 αἱρέω の未来直説法能動態3人称単数形(縮約未来 ἑλεῖ ← ἑλέσει)。直説法現在3人称単数形 αἱρεῖ との綴りおよびアクセントの違いに注意。

この箇所を引用する

シケリアのディオドロス, 歴史叢書 §2.26.1-2.26.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:2.26.1-2.26.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。